Rzecznik Praw Pacjenta o problemach z ochroną danych medycznych

Komentarz redakcji

Bartłomiej Chmielowiec stwierdził, że osoby nieuprawnione uzyskały dostęp do danych pacjentów po przejęciu korespondencji e-mail. Wśród ujawnionych informacji były m.in. numery PESEL, adresy i rozpoznania medyczne. Rzecznik nakazał usunięcie nieprawidłowości.

Najważniejsze

  • •RPP uznał, że brak odpowiednich zabezpieczeń danych medycznych w placówce narusza zbiorowe prawa pacjentów.
  • •Kluczowym problemem nie był sam cyberatak, lecz niewdrożenie adekwatnych środków organizacyjnych i technicznych chroniących dokumentację medyczną.
  • •Do incydentu doszło po automatycznym przekierowaniu korespondencji e-mail na nieuprawniony adres, co ujawniło szeroki zakres danych pacjentów.
  • •Placówki medyczne powinny stosować m.in. szyfrowanie, blokadę przekierowań poczty, ograniczenie pracy zdalnej do zaufanych urządzeń i regularne analizy ryzyka.
  • •Decyzja RPP pokazuje, że odpowiedzialność za bezpieczeństwo danych obejmuje nie tylko reakcję po incydencie, ale także skuteczne zapobieganie naruszeniom.
·
2 min

Rzecznik Praw Pacjenta uznał 14 lipca 2026 r., że brak zabezpieczeń danych medycznych w jednej z placówek naruszył zbiorowe prawa pacjentów.

Źródło zdjęcia: unsplash.com - by FlyD
Źródło zdjęcia: unsplash.com - by FlyD

Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Chmielowiec ogłosił 14 lipca 2026 r., że brak odpowiednich zabezpieczeń danych medycznych w jednym z zakładów opieki zdrowotnej narusza zbiorowe prawa pacjentów. Sprawa dotyczyła sytuacji, w której osoby nieuprawnione uzyskały dostęp do danych pacjentów po przejęciu korespondencji e-mail.

Jak poinformował RPP, problem nie polegał wyłącznie na samym cyberataku. Kluczowe było to, że placówka nie wdrożyła adekwatnych środków organizacyjnych i technicznych, które miały chronić dane medyczne przed dostępem osób trzecich. Chmielowiec podkreślił, że podmioty lecznicze muszą stosować właściwe zasady ochrony danych pacjentów i dokumentacji medycznej oraz zabezpieczać elementy swoich systemów teleinformatycznych.

W toku postępowania Rzecznik wskazał szereg uchybień. W placówce nie było centralnego zarządzania pocztą elektroniczną, użytkownicy mogli samodzielnie tworzyć reguły przekierowywania wiadomości, a zdalny dostęp do sieci wewnętrznej z prywatnych urządzeń nie był odpowiednio kontrolowany. RPP zwrócił też uwagę na brak weryfikacji i egzekwowania szyfrowania korespondencji elektronicznej zawierającej dane pacjentów. Według ustaleń do incydentu doszło po utworzeniu filtra, który automatycznie przekierowywał wiadomości ze skrzynek pocztowych placówki na nieuprawniony adres e-mail.

Zakres ujawnionych informacji był szeroki. Osoby nieuprawnione mogły poznać numery PESEL, imiona i nazwiska, adresy, informacje o okresach hospitalizacji, dane dotyczące zgonów, rozpoznania zasadnicze i współistniejące, numery prawa wykonywania zawodu lekarza oraz kody komórek organizacyjnych. Rzecznik przypomniał, że dokumentacja medyczna zawiera dane szczególnych kategorii w rozumieniu RODO, a więc dane wymagające podwyższonej ochrony.

RPP wskazał także, jakie zabezpieczenia powinny stosować placówki medyczne. W decyzji wymienił m.in. szyfrowanie wiadomości e-mail i plików, blokowanie automatycznego przekierowywania poczty poza domenę organizacji, ograniczenie pracy zdalnej do zatwierdzonych urządzeń służbowych, blokadę zewnętrznych nośników danych i regularne analizy ryzyka. Rzecznik nakazał usunięcie nieprawidłowości i oczekuje na stanowisko podmiotu leczniczego.

Kontekst tej decyzji wykracza poza pojedynczą sprawę. W ochronie zdrowia dane pacjentów należą do najbardziej wrażliwych informacji, a RODO nakłada na administratorów obowiązek wdrożenia adekwatnych zabezpieczeń. Wcześniejsze incydenty pokazywały już, że błędy w zarządzaniu pocztą elektroniczną i dostępem do systemów mogą prowadzić do wycieków danych.

Dla placówek medycznych oznacza to konieczność dokładniejszej kontroli poczty, pracy zdalnej i dostępu do dokumentacji. Rzecznik jasno sygnalizuje, że odpowiedzialność za ochronę danych nie kończy się na reakcji po incydencie, ale obejmuje także przewidywanie ryzyk i zapobieganie im z wyprzedzeniem.

Jakie zabezpieczenia wskazał RPP dla placówek medycznych?

1
Szyfrowanie
Korespondencja i załączniki z danymi pacjentów powinny być szyfrowane.
2
Kontrola poczty
Automatyczne przekierowywanie wiadomości poza domenę organizacji powinno być zablokowane.
3
Bezpieczna praca zdalna
Dostęp zdalny powinien być ograniczony do urządzeń służbowych objętych kontrolą.
4
Ochrona nośników
Zewnętrzne nośniki danych powinny być ograniczone lub blokowane.
5
Analiza ryzyka
Placówki muszą cyklicznie oceniać ryzyka i aktualizować zabezpieczenia.

Na podstawie decyzji i komunikatu Rzecznika Praw Pacjenta.

Zakres danych ujawnionych w incydencie według ustaleń RPP

Kategoria danychPrzykłady ujawnionych informacji
Dane identyfikacyjnenumery PESEL, imiona i nazwiska
Dane kontaktowe i organizacyjneadresy, kody komórek organizacyjnych
Dane medyczneinformacje o okresach hospitalizacji, rozpoznania zasadnicze i współistniejące
Dane o zdarzeniach życiowychinformacje dotyczące zgonów
Dane zawodowenumery prawa wykonywania zawodu lekarza

Na podstawie treści artykułu i ustaleń Rzecznika Praw Pacjenta.

Słownik pojęć

RODO
Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych; określa zasady przetwarzania i zabezpieczania danych osobowych, w tym danych medycznych.
dane szczególnych kategorii
Wrażliwe dane osobowe, m.in. dotyczące zdrowia, które wymagają podwyższonej ochrony.
dokumentacja medyczna
Zbiór informacji o stanie zdrowia pacjenta, przebiegu leczenia i udzielonych świadczeniach.
analiza ryzyka
Proces identyfikacji zagrożeń dla danych i oceny, jakie środki ochrony należy wdrożyć.
administrator danych
Podmiot, który decyduje o celach i sposobach przetwarzania danych osobowych.
podmiot przetwarzający
Podmiot przetwarzający dane w imieniu administratora, na podstawie umowy i instrukcji.
szyfrowanie
Zabezpieczenie informacji w formę nieczytelną dla osób nieuprawnionych, możliwą do odczytu po użyciu klucza.

Najczęstsze pytania

Czy sam cyberatak oznacza naruszenie praw pacjentów?▼
Nie zawsze. W tej sprawie RPP wskazał, że kluczowe było także niewdrożenie odpowiednich zabezpieczeń organizacyjnych i technicznych, które miały zapobiec przejęciu danych.
Jakie dane medyczne mogą być szczególnie narażone na wyciek?▼
Mogą to być m.in. PESEL, imię i nazwisko, adres, informacje o hospitalizacji, rozpoznania, dane o zgonie oraz inne informacje z dokumentacji medycznej.
Jak placówki mogą ograniczyć ryzyko podobnych incydentów?▼
Powinny stosować szyfrowanie, blokować automatyczne przekierowywanie poczty, ograniczać dostęp z prywatnych urządzeń, kontrolować nośniki zewnętrzne i regularnie analizować ryzyko.
Dlaczego dokumentacja medyczna wymaga szczególnej ochrony?▼
Ponieważ zawiera dane szczególnych kategorii w rozumieniu RODO, czyli informacje wrażliwe, które wymagają wyższego poziomu zabezpieczeń.
Czy odpowiedzialność placówki kończy się po zgłoszeniu incydentu?▼
Nie. RPP podkreśla, że odpowiedzialność obejmuje także zapobieganie kolejnym naruszeniom poprzez wdrażanie skutecznych środków ochrony i stałe monitorowanie ryzyk.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Po decyzji UOKiK UODO analizuje ryzyko wycieku danych z aptek

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych skierował oficjalne pismo do Głównego Inspektora Farmaceutycznego w sprawie aptecznych nakładek informatycznych. UODO weryfikuje, czy oprogramowanie dystrybutorów leków zbierało numery PESEL i dane o zdrowiu pacjentów. Działanie Urzędu jest następstwem nieprawomocnej decyzji UOKiK, na mocy której nałożono blisko 905 mln zł kar na hurtownie farmaceutyczne.

1 października 2026

Pierwsze roszczenie po wycieku danych z MyDr. Pacjent żąda 30 tys. zł zadośćuczynienia

Przemysław Kamiński skierował do spółki MyDr przedsądowe wezwanie do zapłaty 30 tys. zł zadośćuczynienia w związku z wyciekiem danych medycznych i numerów PESEL. Według szacunków Ministerstwa Cyfryzacji cyberatak mógł dotknąć nawet 18,8 mln osób. Pismo stanowi formalne roszczenie, ale nie rozstrzyga jeszcze o obowiązku wypłaty środków.

19 września 2026

Cyberatak na firmę MyDr. Wyciekły dane medyczne blisko 19 milionów Polaków

Do przełamania zabezpieczeń systemów prywatnego dostawcy oprogramowania medycznego doszło najpóźniej 5 sierpnia 2026 roku. Skradziona baza danych o objętości ponad 2 terabajtów zawiera unikalne numery PESEL oraz wrażliwe informacje o pacjentach. Śledztwo w tej sprawie prowadzi Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości.

12 sierpnia 2026

Ministerstwo Cyfryzacji szykuje pięć zmian po wycieku danych pacjentów

Resort chce ograniczyć kolejne naruszenia i wyłudzenia świadczeń oraz przyspieszyć obieg informacji o incydentach. Projekt ma zostać zaprezentowany w najbliższych dniach i procedowany jeszcze w tym roku.

31 sierpnia 2026

Cyberatak na SPZOZ Warszawa-Ursynów. Zaszyfrowano dane pacjentów

Cyberprzestępcy zaszyfrowali korespondencję e-mail SPZOZ Warszawa-Ursynów, w której znajdowały się numery PESEL, kody chorób ICD-10 oraz dokumenty finansowe. Placówka odizolowała zaatakowany serwer i zgłosiła incydent do UODO oraz policji. Przyjmowanie pacjentów odbywa się bez zakłóceń, a zakład zadeklarował sfinansowanie poszkodowanym rocznego abonamentu Alertów BIK.

9 września 2026

Weryfikacja numerów PESEL po wycieku danych z systemu MyDr

Atak na dostawcę oprogramowania medycznego obsługującego 12 tysięcy placówek doprowadził do nieuprawnionego dostępu do baz danych pacjentów. Sprawę bada Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości pod nadzorem prokuratury, a Urząd Ochrony Danych Osobowych rozpoczął kontrolę w spółce. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada zmiany w prawie, które obciążą odpowiedzialnością dostawców systemów IT.

30 sierpnia 2026

StartSzukaj