Najważniejsze
- •Od 7 października 2026 r. mają obowiązywać dwa rozporządzenia MON wprowadzające jednolity, obligatoryjny program turnusów leczniczo-profilaktycznych dla osób powracających z działań poza granicami państwa.
- •14-dniowy program obejmuje m.in. 4 sesje psychoedukacyjne, 5 warsztatowych, 10 relaksacyjnych, 40 zabiegów rehabilitacyjnych oraz dwie indywidualne konsultacje z psychologiem.
- •Celem zmian jest ograniczenie skutków stresu służby w warunkach wojennych, w tym ryzyka PTSD, oraz ujednolicenie dotychczas uznaniowego systemu wsparcia.
- •Największe niewiadome dotyczą przepustowości systemu: dostępności psychologów i psychoterapeutów, procedury dla osób niezgadzających się na udział oraz sposobu oceny skuteczności programu.
- •Powodzenie reformy będzie zależało od obsadzenia etatów specjalistycznych i dopasowania turnusów do rzeczywistych potrzeb żołnierzy, pracowników resortu oraz ich rodzin.
Od 7 października 2026 roku żołnierze oraz pracownicy resortu obrony wracający z misji zagranicznych zostaną objęci obowiązkowym, 14-dniowym treningiem antystresowym.
Ministerstwo Obrony Narodowej wprowadza obowiązkowe sesje psychologiczne dla osób powracających z działań poza granicami kraju. Zgodnie z rozporządzeniem z 10 września 2026 roku, podpisanym z upoważnienia ministra przez Pawła Bejdę, uczestnicy tych działań oraz pełnoletni członkowie ich rodzin będą musieli wziąć udział w 14-dniowym treningu antystresowym. Przepisy opublikowane w Dzienniku Ustaw pod pozycjami 1229 i 1230 wejdą w życie 7 października 2026 roku.
Szczegóły programu wsparcia
Nowy program turnusu leczniczo-profilaktycznego ma charakter obligatoryjny. Harmonogram obejmuje cztery sesje psychoedukacji, pięć sesji warsztatowych oraz dziesięć sesji relaksacyjnych. Uczestnicy przejdą również 40 zabiegów rehabilitacyjnych dobranych według wskazań lekarskich. Kluczowym elementem wsparcia są dwie obowiązkowe konsultacje indywidualne z psychologiem: pierwsza na początku, a druga na zakończenie pobytu w ośrodku. Program przewiduje także zajęcia integrujące oraz przekazanie materiałów edukacyjnych rodzinom weteranów.
Dotychczasowe wsparcie dla personelu wracającego z misji opierało się na rozwiązaniach o wysokim stopniu uznaniowości. Wprowadzone zmiany mają wyeliminować te różnice poprzez wdrożenie jednolitego standardu profilaktycznego. Resort podkreśla, że systemowe podejście do readaptacji jest niezbędne w kontekście zapobiegania zespołowi stresu pourazowego (PTSD) oraz utrzymania gotowości bojowej żołnierzy. Ministerstwo dąży w ten sposób do minimalizacji długofalowych skutków stresu wynikającego ze służby w warunkach wojennych.
Wątpliwości ekspertów
Nowe regulacje budzą pytania o realną wydolność systemu. Dokument nie precyzuje, czy resort dysponuje wystarczającą liczbą psychologów klinicznych i psychoterapeutów, aby obsłużyć wszystkie zaplanowane turnusy zgodnie z nowymi wymogami. Wątpliwości ekspertów oraz środowisk weteranów wzbudza brak formalnej ścieżki odwoławczej dla osób, które nie wyrażają zgody na udział w sesjach, oraz brak mechanizmów ewaluacji skuteczności prowadzonych zajęć. Proces legislacyjny odbył się bez oficjalnego udziału organizacji zrzeszających weteranów, co może utrudnić dopasowanie programu do rzeczywistych potrzeb osób z doświadczeniem traumy wojennej.
W praktyce powodzenie programu zależy od zdolności armii do szybkiego zapewnienia odpowiedniej liczby specjalistów w ośrodkach uzdrowiskowych. W najbliższych miesiącach kluczowe będzie rozstrzygnięcie, w jaki sposób resort zamierza obsadzić wakaty etatowe w jednostkach odpowiedzialnych za realizację turnusów.
Elementy obowiązkowego programu turnusu
| Element programu | Liczba / wymiar | Znaczenie |
|---|---|---|
| Psychoedukacja | 4 sesje | Przekazywanie wiedzy o stresie i sposobach radzenia sobie |
| Warsztaty | 5 sesji | Ćwiczenie praktycznych strategii adaptacyjnych |
| Relaksacja | 10 sesji | Redukcja napięcia i pobudzenia |
| Rehabilitacja | 40 zabiegów | Postępowanie dostosowane do wskazań lekarskich |
| Konsultacje psychologiczne | 2 | Ocena na początku i pod koniec pobytu |
Dane przedstawione w treści artykułu; podstawą formalną są rozporządzenia MON opublikowane w Dz.U. 2026 poz. 1229 i 1230.
Struktura 14-dniowego turnusu profilaktycznego
Opracowanie na podstawie przepisów MON (2026)
Jednolity program a dotychczasowy model wsparcia
Dotychczasowe wsparcie
Nowy program obligatoryjny
Słownik pojęć
- Turnus leczniczo-profilaktyczny
- Zorganizowany pobyt łączący działania lecznicze, rehabilitacyjne i profilaktyczne, którego celem jest poprawa stanu zdrowia oraz ograniczenie skutków obciążenia psychofizycznego.
- Psychoedukacja
- Przekazywanie wiedzy o stresie, emocjach, objawach kryzysu i sposobach radzenia sobie z nimi.
- PTSD
- Zespół stresu pourazowego — zaburzenie psychiczne mogące pojawić się po doświadczeniu lub byciu świadkiem wydarzeń traumatycznych.
- Readaptacja
- Proces powrotu do funkcjonowania w środowisku służby, rodziny i społeczeństwa po doświadczeniu długotrwałego lub silnego stresu.
- Psycholog kliniczny
- Psycholog zajmujący się diagnozą i pomocą psychologiczną w związku z problemami zdrowia psychicznego i funkcjonowania po kryzysach lub traumie.
- Ewaluacja programu
- Systematyczna ocena, czy działania przynoszą zakładane rezultaty, np. zmniejszenie objawów stresu i poprawę funkcjonowania uczestników.
