Ruszył Narodowy Portal Onkologiczny – państwowe kompendium wiedzy o raku w serwisie pacjent.gov.pl

Ministerstwo Zdrowia uruchomiło Narodowy Portal Onkologiczny pod adresem onkologia.pacjent.gov.pl. W jednym miejscu zbiera on informacje o nowotworach, profilaktyce, diagnostyce, leczeniu i życiu z chorobą oraz mapę bezpłatnych programów badań przesiewowych. Serwis ma ułatwić osobom zdrowym i pacjentom dostęp do zweryfikowanych treści i wskazać, jakie badania profilaktyczne przysługują im w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia. Portal działa jako podserwis państwowej platformy pacjent.gov.pl, nadzorowanej przez Ministerstwo Zdrowia. Za stronę techniczną serwisu odpowiada zazwyczaj Centrum e‑Zdrowia. Narodowy Portal Onkologiczny funkcjonuje w tej samej infrastrukturze IT, choć w materiałach dotyczących projektu nie wskazano wprost jednostek odpowiedzialnych za przygotowanie i aktualizację treści merytorycznych. Na stronie nie ma też wyszczególnionych autorów, partnerów naukowych ani opisanej procedury recenzji. Jednym z głównych elementów serwisu jest „Kompendium chorób nowotworowych”. Użytkownicy znajdą tam opisy poszczególnych nowotworów z podziałem na kluczowe czynniki ryzyka – zarówno genetyczne, jak i środowiskowe – a także informacje o typowych objawach oraz badaniach i markerach pomagających we wczesnym rozpoznaniu choroby. Portal przedstawia również dostępne metody leczenia. W zapowiedzi wskazano, że kompendium prezentuje „aktualne statystyki zachorowalności i przebiegu w Polsce”, jednak bez podania, z jakich rejestrów pochodzą dane, jakiego okresu dotyczą i jak często są odświeżane. Druga duża część portalu to dział „Pacjent i jego bliscy”, który ma wspierać osoby z diagnozą onkologiczną oraz ich rodziny w codziennym funkcjonowaniu. Zawiera poradniki dotyczące profilaktyki, pierwszych kroków przy niepokojących objawach, przygotowania do wizyty u lekarza i rozumienia wyników badań. Opisuje też organizację terapii, sposoby dbania o komfort fizyczny i psychiczny w trakcie leczenia oraz okres rekonwalescencji po jego zakończeniu. Portal udostępnia również sekcję z historiami pacjentów, określanymi jako „prawdziwe, szczere historie” o doświadczeniu choroby nowotworowej. Twórcy projektu deklarują, że chcą w ten sposób normalizować rozmowę o raku i zmniejszać lęk związany z diagnozą. Tego rodzaju treści mają uzupełniać eksperckie informacje o perspektywę osób leczących się onkologicznie. Kluczową funkcją serwisu jest mapa programów profilaktycznych, która ma pomagać w sprawdzeniu, jakie badania dana osoba może wykonać bezpłatnie i w jakich placówkach są one dostępne. Chodzi o finansowane ze środków publicznych programy badań przesiewowych, m.in. w kierunku raka piersi, raka szyjki macicy czy raka jelita grubego, a także inne inicjatywy NFZ, Ministerstwa Zdrowia i jednostek samorządu. Bezpłatność dotyczy osób spełniających kryteria wieku, płci, odstępu od ostatniego badania oraz posiadających prawo do świadczeń w systemie publicznym – szczegółowe warunki opisano przy poszczególnych programach. Co roku w Polsce rozpoznaje się około 190–200 tys. nowych przypadków nowotworów złośliwych, a z powodu raka umiera 100–110 tys. osób. Najczęściej diagnozowane są m.in. rak piersi, płuca, jelita grubego i prostaty. Wskaźniki przeżyć pozostają gorsze niż w wielu państwach Europy Zachodniej, głównie z powodu późnego wykrycia choroby. Narodowy Portal Onkologiczny wpisuje się w założenia Narodowej Strategii Onkologicznej 2020–2030 oraz wdrażania Krajowej Sieci Onkologicznej, które przewidują wzmocnienie profilaktyki, czujności onkologicznej i uporządkowanie ścieżek diagnostyczno‑terapeutycznych. Resort zdrowia liczy, że centralny, państwowy portal ograniczy rolę przypadkowych źródeł w internecie i stanie się podstawowym punktem odniesienia dla pacjentów szukających informacji o raku. Skuteczność tego narzędzia będzie jednak zależeć od regularnej aktualizacji treści, jasnego wskazania źródeł danych i kryteriów „bezpłatnych badań” oraz od sposobu dotarcia do różnych grup odbiorców. Ministerstwo nie podało na razie danych o zasięgu portalu ani wskaźników, które pozwoliłyby ocenić jego wpływ na zgłaszalność na badania przesiewowe i wcześniejsze wykrywanie nowotworów.