Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia zapowiada ogólnopolską kampanię promującą badania profilaktyczne w odpowiedzi na niską zgłaszalność do programów przesiewowych.
- •Według podanych przez minister wskaźników udział w badaniach wynosi 33 proc. dla mammografii, 12 proc. dla cytologii i 15 proc. dla kolonoskopii.
- •Kampania ma wykorzystywać m.in. Internetowe Konto Pacjenta, masową korespondencję do obywateli oraz komunikaty w transporcie publicznym.
- •Resort zapowiada współpracę z innymi ministerstwami i instytucjami, ale nie podał jeszcze pełnego harmonogramu, budżetu ani mierników skuteczności działań.
- •Kluczowym wyzwaniem pozostaje to, czy wzrost zainteresowania profilaktyką przełoży się na realną dostępność terminów badań w systemie ochrony zdrowia.
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda ogłosiła 28 maja w Warszawie rozpoczęcie przygotowań do ogólnopolskiej kampanii zachęcającej do badań profilaktycznych.
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zapowiedziała w czwartek, 28 maja, w Warszawie przygotowania do ogólnopolskiej kampanii promującej badania profilaktyczne. Szefowa resortu mówiła podczas Polskiego Kongresu Gospodarczego, że powodem są niskie wskaźniki zgłaszalności do programów przesiewowych: 33 proc. dla mammografii, 12 proc. dla cytologii i 15 proc. dla kolonoskopii.
Minister przekazała, że akcja ma zachęcać pacjentów do wykonywania badań i korzystania z Internetowego Konta Pacjenta. Jak wynika z zapowiedzi resortu, zaproszenia na badania mają być dołączane do masowej korespondencji kierowanej do obywateli, m.in. przez PZU Życie. Komunikaty promujące profilaktykę mają pojawić się także na monitorach w pociągach PKP Intercity oraz w innych środkach transportu publicznego. Minister zaznaczyła, że profilaktyka „nigdy nie była przedmiotem naszych rozważań dotyczących jakichkolwiek ograniczeń”.
Planowane działania i partnerzy
Do działań mają zostać włączone także inne instytucje i resorty. Sobierańska-Grenda mówiła o współpracy z Ministerstwem Infrastruktury i Ministerstwem Aktywów Państwowych, a także o planowanym rozszerzeniu inicjatywy o kolejne podmioty. Część działań ma ruszyć od września 2026 r. w szkołach, wraz z edukacją zdrowotną, która ma obejmować temat profilaktyki i dbania o zdrowie. Resort nie podał jednak pełnej listy partnerów ani szczegółowego harmonogramu całej kampanii.
Dane, finansowanie i dostępność badań
Podane przez minister wskaźniki dotyczą programów przesiewowych, czyli badań kierowanych do określonych grup osób bez objawów, a nie wszystkich świadczeń diagnostycznych wykonywanych w systemie. W relacjach z wystąpienia nie wskazano pierwotnego źródła tych danych, okresu pomiaru ani metodologii. W materiale źródłowym pojawił się też najpewniej błąd redakcyjny, który łączył zapis „PAP” z kolonoskopią; pozostałe relacje rozdzielają cytologię i kolonoskopię.
Zapowiedź kampanii pojawia się równolegle z dyskusją o finansach NFZ. Według informacji powtarzanych w dwóch materiałach plan przychodów Funduszu na 2026 r. wynosi 217,4 mld zł, a luka względem potrzeb ma sięgać około 23 mld zł. W tle pozostaje też pytanie o dostępność badań, jeśli akcja zwiększy zainteresowanie diagnostyką, zwłaszcza po zmianach dotyczących rozliczania części świadczeń ponad limity.
Na razie ministerstwo nie podało budżetu kampanii, dokładnej daty jej pełnego startu ani wskaźników, według których oceni skuteczność działań. Dla placówek i pacjentów kluczowe będzie to, czy wzrost zgłaszalności przełoży się na realny dostęp do terminów badań.
Katarzyna Piekarska: Młodym ludziom wydaje się, że są nieśmiertelni
Wskaźniki i kwoty podane w zapowiedzi kampanii profilaktycznej
| Wskaźnik / pozycja | Wartość | Kontekst |
|---|---|---|
| Zgłaszalność do mammografii | 33 proc. | Program przesiewowy raka piersi |
| Zgłaszalność do cytologii | 12 proc. | Program przesiewowy raka szyjki macicy |
| Zgłaszalność do kolonoskopii | 15 proc. | Program przesiewowy raka jelita grubego |
| Plan przychodów NFZ na 2026 r. | 217,4 mld zł | Kwota powtarzana w relacjach medialnych |
| Szacowana luka względem potrzeb | ok. 23 mld zł | Skala niedoboru finansowania według relacji |
Na podstawie danych i kwot przytoczonych w artykule.
Jak ma działać zapowiadana kampania profilaktyczna
Opracowanie na podstawie zapowiedzi opisanych w artykule.
Słownik pojęć
- Program przesiewowy
- Zorganizowany program badań kierowany do określonej grupy osób bez objawów, którego celem jest wczesne wykrycie choroby.
- Mammografia
- Badanie obrazowe piersi wykonywane w celu wykrywania zmian, w tym raka piersi, na wczesnym etapie.
- Cytologia
- Badanie komórek pobranych z szyjki macicy, stosowane w profilaktyce raka szyjki macicy.
- Kolonoskopia
- Badanie endoskopowe jelita grubego, używane m.in. do wykrywania polipów i nowotworów.
- Internetowe Konto Pacjenta (IKP)
- Państwowa usługa cyfrowa umożliwiająca pacjentowi dostęp m.in. do e-recept, skierowań i części informacji o leczeniu.
- NFZ
- Narodowy Fundusz Zdrowia, publiczna instytucja finansująca większość świadczeń zdrowotnych w Polsce.
