Najważniejsze
- •Blisko 40% Polek (39,6%) nie wykonało badania USG ani mammografii piersi w ciągu ostatnich dwóch lat.
- •Sytuacja finansowa silnie wpływa na profilaktykę – aż 59,3% kobiet z uboższych gospodarstw odkłada własne potrzeby medyczne.
- •Aż 45,5% seniorek (60+ lat) błędnie uważa, że regularne konsultacje ginekologiczne nie są im już potrzebne.
- •Frekwencja w bezpłatnym programie mammograficznym NFZ rzadko przekracza 35%, a bariery logistyczne wypychają pacjentki do sektora prywatnego.
- •Bezpłatny pakiet badań krwi w ramach akcji „W kobiecym interesie” nie zastępuje diagnostyki obrazowej piersi i cytologii.
Niemal 40 proc. badanych Polek nie poddało się badaniu USG piersi ani mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat – wynika z raportu Gedeon Richter Polska z 1 października 2026 roku.
Kluczowe dane o profilaktyce zdrowotnej Polek
Raport Gedeon Richter Polska / IQS, październik 2026 r.
Większość Polek nie wykonuje regularnych badań diagnostycznych piersi, a 39,6 proc. badanych nie poddało się badaniu USG ani mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat – wynika z raportu firmy Gedeon Richter Polska opublikowanego 1 października 2026 roku. Badanie internetowe przeprowadzone przez agencję IQS wskazuje równocześnie, że dla 51,1 proc. respondentek główną motywacją do troski o zdrowie jest chęć zachowania sprawności oraz samodzielności, a nie lęk przed chorobą.
Bariery finansowe i wiekowe w diagnostyce
Zaniedbania w profilaktyce zdrowotnej silnie korelują z sytuacją finansową ankietowanych. W grupie kobiet określających swoje warunki materialne jako trudniejsze aż 59,3 proc. odsuwa własne potrzeby medyczne na dalszy plan. Dla porównania, wśród respondentek w dobrej sytuacji finansowej wskaźnik ten wynosi 38,6 proc. Mimo że 67,7 proc. badanych odwiedziło ginekologa w ciągu ostatnich dwóch lat, a 60,5 proc. wykonało cytologię, brak regularnej diagnostyki obrazowej piersi pozostaje istotną luką w profilaktyce.
Raport wskazuje ponadto na spadek aktywności profilaktycznej wśród najstarszych pacjentek. W grupie kobiet w wieku 60 lat i więcej tylko 33,7 proc. odbyło wizytę ginekologiczną w ciągu ostatniego roku. Aż 45,5 proc. seniorek wyraziło przekonanie, że regularne konsultacje ginekologiczne nie są im już potrzebne. Z kolei w najmłodszej grupie wiekowej bariery mają charakter emocjonalny – 38 proc. badanych obawia się oceny ze strony lekarza, a 19 proc. przyznaje, że unika wizyt.
Systemowe wyzwania i inicjatywy społeczne
Przedstawione dane wpisują się w szerszy problem polskiej ochrony zdrowia – wskaźniki uczestnictwa w badaniach przesiewowych od lat utrzymują się poniżej średniej Unii Europejskiej. Frekwencja w bezpłatnym programie mammograficznym Narodowego Funduszu Zdrowia rzadko przekracza 35 proc. Długi czas oczekiwania oraz bariery logistyczne w publicznym systemie zmuszają wiele pacjentek do korzystania z sektora prywatnego, co stanowi istotną barierę ekonomiczną dla osób o niższych dochodach.
W ramach 8. edycji akcji społecznej „W kobiecym interesie”, finansowanej przez koncern Gedeon Richter, partner akcji ALAB laboratoria zaoferował pacjentkom bezpłatne badania krwi do 31 października 2026 roku. Pakiet obejmuje morfologię, ferrytynę oraz kwas foliowy. Oferta nie zawiera jednak diagnostyki obrazowej piersi ani badań cytologicznych, które odgrywają kluczową rolę we wczesnym wykrywaniu nowotworów narządów rodnych.
Profilaktyka ginekologiczna i obrazowa piersi w zależności od sytuacji finansowej i wieku
| Kategoria / Grupa pacjentek | Wskaźnik profilaktyki / zachowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Wykonanie USG lub mammografii (ogół) | 60,4% (brak u 39,6%) | Ostatnie 2 lata |
| Odkładanie potrzeb medycznych – trudna sytuacja fin. | 59,3% | Bariera ekonomiczna |
| Odkładanie potrzeb medycznych – dobra sytuacja fin. | 38,6% | Niższy wskaźnik zaniedbań |
| Wizyta u ginekologa (kobiety 60+) | 33,7% | W ciągu ostatniego roku |
| Przekonanie o braku potrzeby wizyt (kobiety 60+) | 45,5% | Błędny mit o braku ryzyka |
| Obawa przed oceną ze strony lekarza (najmłodsze) | 38,0% | Bariera psychologiczna |
Dane z raportu Gedeon Richter Polska / IQS
Profilaktyka zdrowia kobiet na każdym etapie życia. Jakie badania wykonywać w wieku 20, 40 i 60 lat?
What is the significance of a new breast mass in women aged 40 or above? A cross-sectional study.
PloS one
Słownik pojęć
- Mammografia
- Rentgenowskie badanie piersi pozwalające na wczesne wykrycie guzków i zmian nowotworowych, zalecane rutynowo kobietom od 45. do 74. roku życia.
- USG piersi
- Nieinwazyjne badanie ultrasonograficzne struktury piersi, szczególnie przydatne u młodszych kobiet o gęstej tkance gruczołowej.
- Cytologia
- Rozmaz mikroskopowy pobierany z szyjki macicy, służący do wczesnego wykrywania zmian przednowotworowych i nowotworowych.
- Ferrytyna
- Białko magazynujące żelazo w organizmie; badanie jego poziomu pomaga zdiagnozować m.in. niedokrwistość z niedoboru żelaza.
- Badania przesiewowe (screening)
- Badania diagnostyczne wykonywane u osób bez objawów choroby w celu wykrycia schorzenia we wczesnym, uleczalnym stadium.
