RSV u niemowląt: zakażenia od dorosłych i rodzeństwa oraz wskazania do szpitala

Przegląd materiałów medycznych pokazuje, że niemowlę może zakazić się wirusem RSV od dorosłego domownika, starszego rodzeństwa lub gościa, także na 1–2 dni przed pojawieniem się u nich objawów. O pilności udzielenia pomocy medycznej decydują przede wszystkim oddychanie, natlenienie, możliwość karmienia, nawodnienie i stan ogólny dziecka, a nie sam dodatni wynik testu.

RSV przenosi się podczas bliskiego kontaktu z wydzieliną dróg oddechowych, a także przez ręce i zanieczyszczone powierzchnie. Zakaźność zwykle trwa od 3 do 8 dni, ale u części niemowląt i osób z obniżoną odpornością może utrzymywać się przez cztery tygodnie lub dłużej. Objawy u niemowlęcia pojawiają się zazwyczaj po 4–6 dniach od zakażenia. W zapaleniu oskrzelików pogorszenie często następuje między trzecim a piątym dniem choroby.

Objawy alarmowe obejmują bezdech, sinienie, nasilony wysiłek oddechowy, trudności z wybudzeniem, wyraźnie słabsze karmienie i mniejszą liczbę mokrych pieluch. W razie bezdechu, sinienia lub nasilonej duszności materiały zalecają wezwanie pomocy pod numerem 112 lub 999. Inne niepokojące objawy wymagają pilnej oceny lekarskiej, ale nie oznaczają automatycznie konieczności hospitalizacji. Podobne symptomy mogą wywoływać inne wirusy, dlatego sam obraz kliniczny nie potwierdza zakażenia RSV.

W badaniu gospodarstw domowych w Kenii analizowano 44 gospodarstwa, w których doszło do 28 zakażeń niemowląt. Badacze powiązali 15 zakażeń z transmisją domową, 9 z kontaktem poza domem, a w 4 przypadkach nie ustalili źródła zakażenia. W 11 z 15 zakażeń domowych najpierw wykryto infekcję u starszego dziecka. Wymazy pobierano co 3–4 dni. Kolejność uzyskania wyników wskazywała prawdopodobny kierunek transmisji, ale badanie nie dowodziło, który członek rodziny zaraził konkretne niemowlę.

W przywołanym badaniu ze Szwecji dzieci mające rodzeństwo w wieku do 3 lat miały skorygowany hazard względny (aHR) wynoszący 2,92 dla łącznego punktu końcowego, obejmującego przyjęcie na intensywną terapię lub zgon związany z RSV. Przedział ufności wynosił 2,57–3,31. Wynik pokazuje związek statystyczny i nie dowodzi, że konkretne starsze dziecko przekazało wirusa.

Na ciężki przebieg bardziej narażone są dzieci poniżej 3. miesiąca życia, wcześniaki oraz niemowlęta z niektórymi chorobami serca, płuc lub zaburzeniami odporności. Progi saturacji przywołane za wytycznymi NICE wynoszą poniżej 90 proc. dla dzieci od 6. tygodnia życia oraz poniżej 92 proc. dla młodszych niemowląt i dzieci z chorobami współistniejącymi. Pojedynczy pomiar nie zastępuje oceny oddychania, karmienia i stanu ogólnego.

Ryzyko zakażenia ograniczają odłożenie wizyty osoby z objawami, mycie rąk, unikanie całowania niemowlęcia, ograniczenie kontaktu twarzą w twarz, wietrzenie i czyszczenie powierzchni. Materiały wymieniają także szczepienie w ciąży oraz przeciwciało monoklonalne, takie jak nirsewimab. Przedstawiony przegląd nie zawiera jednak aktualnych polskich danych dotyczących hospitalizacji, refundacji, dostępności ani zasad stosowania tych metod.