Najważniejsze
- •Pacjenci znacznie częściej akceptują decyzje AI, gdy lekarz może je zmienić lub odrzucić.
- •Komfort z samodzielnymi decyzjami AI bez kontroli lekarza spada do jednocyfrowego poziomu w przypadku diagnozy i leczenia.
- •Lekarze korzystają z AI częściej, niż są do niej formalnie szkoleni: odpowiednio 89 proc. i 20 proc.
- •Lekarze niedoszacowują komfortu pacjentów wobec AI działającej pod nadzorem klinicysty.
- •Badanie pokazuje warunkową akceptację AI, ale nie ocenia skuteczności ani bezpieczeństwa konkretnych narzędzi.
Badanie West Health-Gallup Center, przeprowadzone w sierpniu 2026 r. w USA, wykazało, że 56 proc. dorosłych, którzy w poprzednim roku odwiedzili lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, akceptuje decyzje AI dotyczące diagnozy lub leczenia, jeśli lekarz może je zmienić albo odrzucić. Gdyby sztuczna inteligencja podejmowała takie decyzje bez kontroli lekarza, komfort z tym rozwiązaniem deklarowałoby 9 proc. badanych.
W badaniu wzięło udział 5330 dorosłych mieszkańców USA. Ankieterzy przeprowadzili je od 12 do 24 sierpnia. Gallup określił tę grupę jako osoby, które w poprzednim roku odwiedziły lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Próba miała charakter probabilistyczny, a podany margines błędu wynosił 1,7 punktu procentowego przy poziomie ufności 95 proc.
Respondenci oceniali trzy modele wykorzystania AI. W pierwszym system przedstawia rekomendację, a decyzję podejmuje lekarz. W drugim AI podejmuje decyzję, lecz lekarz może ją zmienić lub odrzucić. W trzecim system działa samodzielnie. W przypadku analizy obrazów medycznych komfort z drugim modelem deklarowało 53 proc. badanych, a z trzecim – 13 proc. W przypadku decyzji dotyczących leków odsetki te wynosiły odpowiednio 49 i 11 proc.
Badanie lekarzy przeprowadzono od 7 do 23 sierpnia. Objęło 1007 licencjonowanych i praktykujących lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej z tytułem MD lub DO. Próba miała charakter nieprobabilistyczny i obejmowała osoby, które dobrowolnie zgłosiły udział. W przypadku tego badania podano przedział wiarygodności wynoszący 3,3 punktu procentowego. Nie jest to klasyczny margines błędu stosowany w badaniach na próbach losowych.
89 proc. lekarzy zadeklarowało używanie AI w poprzednim roku, a 66 proc. korzystało z niej co najmniej raz w tygodniu. Najczęściej systemy pomagały w zbieraniu informacji o lekach, objawach i chorobach. Takie zastosowania wskazało odpowiednio 78 i 76 proc. lekarzy. 53 proc. analizowało z pomocą AI dane konkretnych pacjentów, 50 proc. tworzyło notatki kliniczne, a 45 proc. nagrywało i transkrybowało wizyty. Formalne szkolenie z korzystania z AI w ochronie zdrowia zadeklarowało 20 proc. lekarzy.
Wyniki odzwierciedlały deklarowany komfort wobec hipotetycznych scenariuszy, a nie rzeczywiste zachowania lekarzy ani skuteczność narzędzi. Korzystanie z AI obejmowało także zadania informacyjne i dokumentacyjne. Lekarze przewidywali ponadto reakcje większości swoich pacjentów, podczas gdy pacjenci oceniali własny komfort.
Badanie wskazuje na warunkową akceptację AI. Dla pacjentów kluczowa pozostaje możliwość ingerencji lekarza. Sondaż nie rozstrzyga jednak, czy taki nadzór działałby w praktyce skutecznie i bezpiecznie.
Najczęstsze pytania
Kiedy pacjenci akceptują decyzje AI w diagnozie i leczeniu?▼
Jak zmienia się akceptacja, gdy AI działa bez kontroli lekarza?▼
Czy lekarze są formalnie szkoleni w zakresie AI?▼
Czy badanie dowodzi, że AI jest bezpieczna i skuteczna w ochronie zdrowia?▼
Słownik pojęć
- Nadzór lekarza
- Możliwość oceny, zmiany lub odrzucenia decyzji wygenerowanej przez system AI przez lekarza.
- Sztuczna inteligencja w ochronie zdrowia
- Systemy informatyczne wykorzystywane m.in. do analizy danych medycznych, wsparcia diagnozy, decyzji terapeutycznych i dokumentacji.
- Próba probabilistyczna
- Próba, w której uczestnicy są dobierani w sposób umożliwiający oszacowanie prawdopodobieństwa ich wylosowania.
- Przedział wiarygodności
- Zakres niepewności stosowany przy wnioskowaniu statystycznym, w tym badaniu dotyczącym nieprobabilistycznej próby lekarzy.
Komfort pacjentów wobec zastosowań AI przy różnym poziomie nadzoru lekarza
| Zastosowanie AI | Lekarz może zmienić lub odrzucić decyzję | AI działa bez kontroli lekarza |
|---|---|---|
| Diagnoza lub leczenie | 56 proc. | 9 proc. |
| Analiza obrazów medycznych | 53 proc. | 13 proc. |
| Decyzje dotyczące leków | 49 proc. | 11 proc. |
Modele wykorzystania AI w opiece zdrowotnej
AI przedstawia rekomendację, lekarz podejmuje decyzję
AI podejmuje decyzję, lekarz może ją zmienić lub odrzucić
AI podejmuje decyzję bez kontroli lekarza
Akceptacja AI zależy od nadzoru lekarza
Badania West Health-Gallup Center przeprowadzone w sierpniu 2026 r. wśród pacjentów i lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej w USA.
Oferty pracy w tej specjalizacji
Zaufanie klinicystów i czynniki ludzkie w systemach wspomagania decyzji klinicznych wykorzystujących sztuczną inteligencję w opiece ostrej: badanie metod mieszanych
JMIR human factors
