Najważniejsze
- •Radioterapia stereotaktyczna (SABR) wydłuża medianę przeżycia całkowitego pacjentów z oligometastazami z 28 do 41 miesięcy.
- •Zastosowanie techniki SABR ogranicza ryzyko progresji choroby nowotworowej o 53%.
- •Ciężkie powikłania po radioterapii SABR występują u mniej niż 5% pacjentów (4,3% w badaniu populacyjnym SABR-5).
- •Metoda SABR charakteryzuje się wyższym profilem bezpieczeństwa niż chirurgiczne usuwanie przerzutów (15–30% powikłań) oraz termoablacja (10–15%).
- •Wyniki badań fazy II stanowią podstawę do prowadzonych obecnie międzynarodowych badań III fazy (SABR-COMET-3 i 10).
Wyniki badań opublikowane w czasopismach „The Lancet” i „JAMA Oncology” dowodzą, że radioterapia stereotaktyczna (SABR) wydłuża życie pacjentów z nielicznymi przerzutami, przy ryzyku powikłań poniżej 5%.
Zastosowanie stereotaktycznej radioterapii ablacyjnej (SABR) wydłuża przeżycie całkowite pacjentów z nielicznymi przerzutami nowotworowymi – wynika z wyników badań fazy II opublikowanych na łamach czasopism „The Lancet” oraz „JAMA Oncology”. Kanadyjscy naukowcy wykazali, że przy zachowaniu rygorystycznych procedur kontroli dawek ryzyko ciężkich powikłań po zabiegu wynosi mniej niż 5%.
Wydłużenie przeżycia w badaniu SABR-COMET
W zrandomizowanym badaniu SABR-COMET, przeprowadzonym pod kierunkiem dr. Davida A. Palmy, wzięło udział 99 pacjentów z maksymalnie pięcioma ogniskami przerzutowymi. Mediana przeżycia całkowitego u chorych poddanych radioterapii SABR wyniosła 41 miesięcy, podczas gdy w grupie otrzymującej standardowe leczenie paliatywne osiągnęła 28 miesięcy. Procedura ograniczyła ryzyko progresji choroby o 53%, a mediana czasu wolnego od progresji wyniosła 12 miesięcy dla grupy SABR wobec 6 miesięcy w grupie kontrolnej. Zgony powiązane z leczeniem napromienianiem odnotowano u trzech pacjentów (4,5% badanych).
Weryfikacja bezpieczeństwa w badaniu populacyjnym SABR-5
Wskaźnik bezpieczeństwa weryfikowano następnie w badaniu populacyjnym SABR-5 pod kierunkiem dr. Roberta A. Olsona, obejmującym 381 pacjentów. Analiza wykazała skumulowane ryzyko ciężkich powikłań (stopnia od 3 do 5) na poziomie 4,3%, co mieści się w przyjętym progu bezpieczeństwa (5%). Zgon związany z terapią odnotowano u jednego chorego (wskaźnik śmiertelności 0,3%). Napromienianiu najczęściej poddawano zmiany w płucach, kościach poza kręgosłupem, samym kręgosłupie oraz w węzłach chłonnych.
Przełom w leczeniu oligometastaz
Choroba oligometastatyczna stanowi stadium pośrednie rozwoju nowotworu i obejmuje zazwyczaj od 1 do 5 przerzutów. Miejscowe zniszczenie wszystkich widocznych ognisk wtórnych za pomocą techniki SABR umożliwia zmianę celu leczenia z paliatywnego na radykalne (z intencją wyleczenia). Technika SABR wiąże się przy tym z niższym ryzykiem ciężkich powikłań niż chirurgiczna resekcja przerzutów (15–30%) czy termoablacja (10–15%).
Dotychczasowe analizy obejmowały pacjentów z różnymi nowotworami pierwotnymi i wymagały wstrzymania leczenia systemowego na trzy tygodnie wokół procedury. Wyniki obu prac fazy II stały się podstawą do rozpoczęcia międzynarodowych, zrandomizowanych badań III fazy: SABR-COMET-3 oraz SABR-COMET-10. Mają one ostatecznie rozstrzygnąć o włączeniu radioterapii stereotaktycznej do globalnego standardu opieki onkologicznej.
Wyniki badania SABR-COMET: SABR vs standardowe leczenie paliatywne
| Parametr kliniczny | Grupa radioterapii SABR | Grupa kontrolna (paliatywna) | Korzyść kliniczna |
|---|---|---|---|
| Mediana przeżycia całkowitego (OS) | 41 miesięcy | 28 miesięcy | Wydłużenie o 13 miesięcy |
| Mediana czasu bez progresji (PFS) | 12 miesięcy | 6 miesięcy | Wydłużenie o 6 miesięcy |
| Redukcja ryzyka progresji choroby | Obniżone o 53% | Wskaźnik referencyjny | HR = 0,47 |
| Zgony powiązane z leczeniem | 4,5% (3 pacjentów) | 0% | Niewielkie ryzyko powikłań |
Źródło: The Lancet / JAMA Oncology (badanie SABR-COMET)
Porównanie metod leczenia miejscowego w chorobie oligometastatycznej
Radioterapia stereotaktyczna (SABR)
Chirurgiczna resekcja przerzutów
Termoablacja
Możliwości i perspektywy radykalnego leczenia skojarzonego chorych na nowotwory głowy i szyi
Kluczowe wskaźniki skuteczności i bezpieczeństwa radioterapii SABR
Opracowanie na podstawie badań SABR-COMET oraz SABR-5
Słownik pojęć
- SABR (Stereotaktyczna Radioterapia Ablacyjna)
- Precyzyjna technika radioterapii podająca wysokie dawki promieniowania bezpośrednio na guz przy minimalnym uszkodzeniu okolicznych zdrowych tkanek.
- Choroba oligometastatyczna
- Pośrednie stadium rozwoju nowotworu charakteryzujące się obecnością zazwyczaj od 1 do 5 pojedynczych ognisk przerzutowych.
- Leczenie paliatywne
- Postępowanie medyczne nastawione na łagodzenie objawów choroby i poprawę jakości życia pacjenta, gdy całkowite wyleczenie nie jest możliwe.
- Termoablacja
- Małoinwazyjna technika zwalczania komórek nowotworowych poprzez działanie wysokiej temperatury.
- PFS (Progression-Free Survival)
- Czas wolny od progresji choroby; okres od rozpoczęcia leczenia do momentu postępu lub nawrotu procesu nowotworowego.
