Najważniejsze
- •Prezydent skierował do Sejmu własny projekt przepisów dotyczących pseudomedycyny, po jednoczesnym zaskarżeniu rządowej wersji ustawy do Trybunału Konstytucyjnego.
- •Propozycja ma karać osoby nakłaniające pacjentów do porzucenia leczenia lub diagnostyki oraz do korzystania z niebezpiecznych, niekonwencjonalnych praktyk.
- •W zależności od skutków czynu sankcje mają obejmować grzywnę, karę więzienia, a w najcięższych przypadkach nawet 15 lat pozbawienia wolności.
- •Projekt odróżnia penalizowane naciski i manipulację od samego wyrażania opinii o leczeniu, jeśli nie ma wprowadzania w błąd.
- •Naczelna Rada Lekarska popiera kierunek zmian, ale podkreśla, że oprócz kar potrzebne są także skuteczne narzędzia administracyjne i sprawne działanie prokuratury.
23 sierpnia Zbigniew Bogucki poinformował, że prezydent Karol Nawrocki skierował do Sejmu projekt ustawy, który zaostrza kary za nakłanianie pacjentów do porzucenia leczenia i diagnostyki.
Sankcje karne a narzędzia administracyjne w walce z pseudomedycyną
Sankcje karne
Narzędzia administracyjne
23 sierpnia szef Kancelarii Prezydenta, Zbigniew Bogucki, poinformował, że Karol Nawrocki skierował do Sejmu własny projekt przepisów dotyczących pseudomedycyny. Propozycja ma zaostrzyć odpowiedzialność za nakłanianie pacjentów do rezygnacji z leczenia, diagnostyki lub korzystania z niebezpiecznych praktyk. To nastąpiło dzień po tym, jak prezydent skierował rządową wersję ustawy, określaną jako „lex szarlatan”, do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej.
Surowsze kary za wpływanie na decyzje pacjentów
Projekt prezydencki obejmuje zmiany w Kodeksie karnym oraz w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Jak przekazała Kancelaria Prezydenta, nowe przepisy mają umożliwić ściganie osób, które wykorzystują chorobę i bezradność pacjentów dla własnych korzyści. W komunikacie podkreślono, że chodzi o ochronę życia i zdrowia przed niebezpiecznym wpływaniem na decyzje dotyczące diagnostyki i leczenia.
Zgodnie z projektem karalne ma być nakłanianie do niepodjęcia albo zaprzestania leczenia lub diagnostyki zleconych przez uprawnioną osobę wykonującą zawód medyczny. W zależności od skutku i sytuacji pokrzywdzonego sankcje mają sięgać od grzywny i kar więzienia do nawet 15 lat pozbawienia wolności w najcięższych przypadkach. Przepisy mają też obejmować namawianie do korzystania z niekonwencjonalnych metod leczenia, jeśli może to stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia.
W projekcie wskazano również, że odpowiedzialność karna ma nie obejmować samego przedstawiania informacji, opinii, ocen lub przekonań o leczeniu, jeśli nie dochodzi do umyślnego wprowadzania w błąd. To ważne rozróżnienie, ponieważ projekt ma ścigać konkretne działania nacisku i manipulacji, a nie samą debatę o metodach leczenia.
NRL popiera kierunek zmian, ale chce także sankcji administracyjnych
Naczelna Rada Lekarska pozytywnie oceniła kierunek prezydenckiej propozycji. Samorząd lekarski od dawna domaga się ograniczenia działalności pseudomedycznej, ale uważa, że same instrumenty karne nie wystarczą. NRL chce, by obok nich działały także narzędzia administracyjne, a skuteczność nowych przepisów będzie zależeć od sprawności prokuratury i dalszych prac nad ustawą.
Prezydencki projekt ma trafić pod obrady Sejmu, choć w publicznie dostępnych materiałach nie było jeszcze pewnego potwierdzenia numeru druku. Spór o „lex szarlatan” pokazuje, że w tle walki z pseudomedycyną toczy się także dyskusja o tym, czy skuteczniejsze są sankcje administracyjne, czy karne.
Kiedy projekt ma karać, a kiedy nie
Na podstawie treści artykułu o projekcie prezydenckim dotyczącym pseudomedycyny.
Zakres sankcji przewidzianych w projekcie prezydenckim
| Zachowanie / skutek | Rodzaj odpowiedzialności | Maksymalna sankcja (wg artykułu) |
|---|---|---|
| Nakłanianie do niepodjęcia lub zaprzestania leczenia albo diagnostyki | karna | grzywna lub kara więzienia |
| Namawianie do korzystania z niekonwencjonalnych metod leczenia przy poważnym zagrożeniu zdrowia lub życia | karna | grzywna lub kara więzienia |
| Najcięższe przypadki z uwzględnieniem skutku i sytuacji pokrzywdzonego | karna | do 15 lat pozbawienia wolności |
Na podstawie treści artykułu i projektu opisanego przez Kancelarię Prezydenta.
Słownik pojęć
- pseudomedycyna
- Praktyki lub metody przedstawiane jako medyczne, które nie mają potwierdzenia naukowego albo mogą być niebezpieczne dla pacjenta.
- diagnostyka
- Proces rozpoznawania choroby lub stanu zdrowia na podstawie badań, objawów i wywiadu medycznego.
- leczenie
- Zespół działań podejmowanych w celu poprawy zdrowia, zahamowania choroby lub złagodzenia objawów.
- Trybunał Konstytucyjny
- Organ państwowy oceniający zgodność ustaw i innych aktów normatywnych z Konstytucją.
- kontrola prewencyjna
- Badanie zgodności ustawy z Konstytucją przed jej wejściem w życie.
- Kodeks karny
- Podstawowy akt prawny określający czyny zabronione i kary za ich popełnienie.
- Rzecznik Praw Pacjenta
- Organ chroniący prawa pacjentów i reagujący na naruszenia w systemie ochrony zdrowia.
- narzędzia administracyjne
- Środki oddziaływania organów państwa, np. decyzje, zakazy czy kary administracyjne, stosowane bez postępowania karnego.
