Najważniejsze
- •Projekt „Lex Szarlatan” wróci 17 czerwca do Komisji Zdrowia po poprawkach przyjętych przez podkomisję sejmową.
- •Kluczowa zmiana doprecyzowuje definicję praktyki pseudomedycznej i wiąże ją z zagrożeniem dla zdrowia lub życia pacjenta.
- •Nowe przepisy mają szczególnie obejmować przypadki dotyczące małoletnich, pacjentów onkologicznych, osób z ciężkimi nieuleczalnymi chorobami oraz zaburzeniami psychicznymi.
- •Rozważane są nowe kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta, w tym publiczne ostrzeżenia, decyzje tymczasowe oraz ewentualny rejestr dezinformacji medycznej.
- •Projekt przewiduje wyższe kary finansowe: do 1 mln zł za naruszanie zbiorowych praw pacjentów i do 100 tys. zł za brak współpracy z RPP.
Projekt ustawy Lex Szarlatan po poprawkach wróci 17 czerwca do sejmowej Komisji Zdrowia.
Projekt tzw. ustawy Lex Szarlatan przeszedł przez podkomisję sejmową i 17 czerwca wróci pod obrady Komisji Zdrowia. Posłowie przyjęli szereg poprawek do projektu nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która ma uderzyć w praktyki pseudomedyczne i osoby rozpowszechniające medyczną dezinformację.
Jedną z najważniejszych zmian jest doprecyzowanie definicji praktyki pseudomedycznej. Pierwotnie projekt odnosił ją do udzielania świadczeń zdrowotnych przez osobę niewykonującą zawodu medycznego. Po poprawce dodano przesłankę zagrożenia dla zdrowia lub życia pacjenta. Zawężono też część przepisów dotyczących metod diagnostycznych lub leczniczych niebędących świadczeniem zdrowotnym. Mają one obejmować przede wszystkim przypadki, w których są oferowane lub stosowane wobec osób małoletnich, przy chorobach onkologicznych, ciężkich nieuleczalnych chorobach lub zaburzeniach psychicznych.
Podczas prac podkomisji najwięcej dyskusji wywołały nowe kompetencje Rzecznika Praw Pacjenta. Poseł Janusz Cieszyński proponował, by zamiast sankcji za przypadki dezinformacji medycznej utworzyć ogólnodostępny rejestr prowadzony przez RPP. Rzecznik miałby wpisywać i publikować na stronie internetowej informacje o stwierdzonych przypadkach dezinformacji. Ostatecznie przewodnicząca obradom Marta Golbik zaproponowała, by sprawę rozszerzenia uprawnień RPP, zwłaszcza w zakresie publikowania ostrzeżeń i zastrzeżeń wobec treści uznawanych za dezinformację, kontynuować na posiedzeniu Komisji Zdrowia.
Projekt przewiduje też wyższe sankcje finansowe. Maksymalna kara za naruszanie zbiorowych praw pacjentów ma wzrosnąć do 1 mln zł. Z 50 tys. zł do 100 tys. zł ma wzrosnąć kara za brak współpracy z Rzecznikiem Praw Pacjenta. RPP ma też zyskać możliwość wydawania publicznych ostrzeżeń i decyzji tymczasowych, czyli natychmiastowych nakazów zaprzestania niebezpiecznych działań jeszcze przed zakończeniem postępowania.
Lex Szarlatan ma odpowiedzieć na rosnący problem oszustw medycznych i ofert terapii bez potwierdzenia naukowego. Obecne przepisy w praktyce dają Rzecznikowi ograniczone możliwości działania wobec podmiotów, które nie prowadzą formalnej działalności leczniczej, a właśnie tam często pojawiają się praktyki uznawane za szkodliwe dla pacjentów.
Jeśli Komisja Zdrowia zaakceptuje poprawki, projekt trafi do kolejnego etapu prac parlamentarnych. Ostateczny kształt ustawy przesądzi o tym, jak szerokie narzędzia dostanie Rzecznik Praw Pacjenta i czy nowe przepisy obejmą także sporne obszary dezinformacji medycznej.
Jak ma działać Lex Szarlatan po poprawkach
Na podstawie projektu ustawy opisanego w artykule.
Najważniejsze zmiany w projekcie Lex Szarlatan po poprawkach
| Obszar | Zmiana | Wartość / zakres |
|---|---|---|
| Definicja praktyki pseudomedycznej | Doprecyzowanie przesłanki | Musi wiązać się z zagrożeniem dla zdrowia lub życia pacjenta |
| Zakres metod diagnostycznych i leczniczych | Zawężenie przepisów | Głównie przypadki dotyczące małoletnich, onkologii, ciężkich nieuleczalnych chorób i zaburzeń psychicznych |
| Kara za naruszanie zbiorowych praw pacjentów | Podwyższenie maksymalnej sankcji | Do 1 mln zł |
| Kara za brak współpracy z RPP | Podwyższenie maksymalnej sankcji | Z 50 tys. zł do 100 tys. zł |
| Uprawnienia RPP | Nowe narzędzia | Publiczne ostrzeżenia i decyzje tymczasowe |
Na podstawie treści artykułu o projekcie Lex Szarlatan po pracach podkomisji sejmowej.
O Lex szarlatan: Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta
Najczęstsze pytania
Czym jest praktyka pseudomedyczna w projekcie Lex Szarlatan?▼
Kogo mają szczególnie obejmować nowe przepisy?▼
Jakie nowe narzędzia ma zyskać Rzecznik Praw Pacjenta?▼
Jakie kary przewiduje projekt?▼
Słownik pojęć
- praktyka pseudomedyczna
- Działania udające świadczenia medyczne lub leczenie, które nie mają potwierdzenia naukowego i mogą szkodzić pacjentowi.
- dezinformacja medyczna
- Rozpowszechnianie fałszywych lub wprowadzających w błąd treści dotyczących zdrowia, leczenia lub profilaktyki.
- Rzecznik Praw Pacjenta (RPP)
- Organ stojący na straży praw pacjentów, mogący podejmować działania wobec naruszeń tych praw.
- decyzja tymczasowa
- Natychmiastowy nakaz lub zakaz wydawany przed zakończeniem postępowania, gdy konieczna jest szybka reakcja na zagrożenie.
- naruszanie zbiorowych praw pacjentów
- Działania naruszające prawa większej grupy pacjentów, a nie tylko pojedynczej osoby.
