Ponad 1000 fałszywych lekarzy AI na YouTube. Maldita.es ujawnia skalę dezinformacji

Hiszpańska organizacja fact-checkingowa Maldita.es zidentyfikowała 1046 kanałów na YouTube, które wykorzystują awatary stworzone przez sztuczną inteligencję do publikowania materiałów o zdrowiu. Według ustaleń organizacji profile te gromadzą łącznie ponad 23,7 mln subskrybentów, a zamieszczone przez nie filmy osiągnęły blisko 1,84 mld wyświetleń.

Maldita.es podała, że ponad 77 proc. tych kanałów powstało między styczniem 2025 r. a lipcem 2026 r. W tym czasie utworzono 809 profili, które zebrały ponad 13 mln subskrybentów i opublikowały przeszło 62 tys. filmów. Łącznie wszystkie zidentyfikowane kanały zamieściły ponad 96,4 tys. materiałów, publikowanych w 33 językach, najczęściej po hiszpańsku, angielsku i portugalsku.

W nagraniach pojawiają się fikcyjni „lekarze”, przedstawiani jako onkolodzy, dietetycy lub specjaliści od chorób przewlekłych. Maldita.es opisała między innymi kanał „dr. Richarda Bena”, który na miniaturze filmu sugerował, że nowotwór można całkowicie usunąć w 24 godziny. Materiał opublikowany 4 maja 2026 r. zebrał w niespełna trzy miesiące ponad 430 tys. wyświetleń. Inne awatary przekonywały, że chorobę Alzheimera można „pożegnać” dzięki jedzeniu określonych owoców, a cukrzycę odwrócić przy użyciu konkretnych produktów spożywczych.

Organizacja zwróciła też uwagę na kanał „doctora Castillo”, który zgromadził ponad 120 tys. subskrybentów. W jednym z materiałów awatar twierdził, że siedem owoców, w tym granaty, borówki, cytryny, kiwi i pomarańcze, zapobiega nowotworom i zabija komórki nowotworowe. Cytowana przez Maldita.es dietetyczka Marta Villarino zaznaczyła, że nie istnieje pojedynczy produkt ani „magiczna dieta”, które mogłyby wyleczyć nowotwór.

Fałszywe treści pojawiają się już na miniaturach filmów. W części przypadków przekaz na grafice jest bardziej sensacyjny niż sam materiał wideo. Maldita.es wskazała, że taki mechanizm może utrwalać nieprawdziwe informacje nawet wtedy, gdy użytkownik nie uruchamia nagrania.

Problem nie ogranicza się do Hiszpanii. Z analizy wynika, że konta pochodziły z 54 państw, a sieć działa także poza YouTube, kierując odbiorców na Facebooka, Instagram, X i Telegram. Zjawisko wpisuje się w szerszy wzrost dezinformacji zdrowotnej z użyciem narzędzi AI, które pozwalają szybko tworzyć wiarygodnie wyglądające awatary, głosy i scenografie.

W praktyce oznacza to większą presję na platformy internetowe i regulatorów, którzy muszą mierzyć się nie tylko z samą treścią, ale też z szybkością jej produkcji i skalą dystrybucji. W obszarze zdrowia publicznego stawka jest wysoka, bo takie materiały mogą zniechęcać do diagnostyki i leczenia o potwierdzonej skuteczności.