NASK: dezinformacja zdrowotna w 2025 roku koncentrowała się na edukacji, szczepieniach i prawach reprodukcyjnych

W 2025 roku dezinformacja zdrowotna w Polsce koncentrowała się przede wszystkim na edukacji zdrowotnej, prawach reprodukcyjnych i szczepieniach. Z raportu NASK opublikowanego w czerwcu 2026 roku wynika, że narracje dotyczące edukacji zdrowotnej osiągnęły 34,2 tys. wzmianek i szacowany zasięg 7,45 mld odsłon.

Autorzy raportu „Dezinformacja zdrowotna w 2025 roku w polskiej infosferze” wskazali, że fałszywe przekazy były budowane na dwa główne sposoby. Pierwszy polegał na odświeżaniu starych tez i dopasowywaniu ich do bieżących wydarzeń. Drugi łączył tematy medyczne ze sporem politycznym i ideologicznym. W obu przypadkach celem było wzmacnianie emocji, niepewności i podziałów społecznych.

W przypadku edukacji zdrowotnej dezinformacja posługiwała się językiem silnie nacechowanym emocjonalnie. W przekazach pojawiały się hasła o „deprawacji seksualnej”, „seksualizacji” i „ideologizacji”, a całość często utrzymywano w alarmującym tonie rzekomej obrony dzieci. Raport zwraca uwagę, że temat był wykorzystywany także w kampanii prezydenckiej, a kwestie medyczne schodziły w takich narracjach na dalszy plan.

Drugim dużym obszarem fałszywych treści były szczepienia. NASK odnotował powrót teorii spiskowych, narracji o rzekomych eksperymentach i podważania bezpieczeństwa szczepień. W polskiej infosferze szczególnie widoczny był wątek szczepionek mRNA przeciw COVID-19, przedstawianych jako forma terapii genowej lub eksperyment. Szacowany zasięg tej narracji wyniósł 1,2 mln wyświetleń.

Raport opisuje też sposób, w jaki dezinformacja zyskuje pozory wiarygodności. Wykorzystuje publikacje niespełniające standardów naukowych, preprinty i język przypominający komunikację ekspercką. Prof. USWPS Karina Stasiuk-Krajewska zwróciła uwagę, że dezinformatorzy coraz lepiej podszywają się pod argumenty naukowe, co utrudnia odbiorcom odróżnienie treści rzetelnych od fałszywych.

NASK wskazał również inne pola podatne na takie przekazy, w tym błonicę, mammografię, nowotwory i aborcję. W każdym z tych przypadków fałszywe informacje mogą wpływać na decyzje zdrowotne, diagnozę i profilaktykę, a także podważać zaufanie do instytucji publicznych. Zjawisko to wpisuje się w szerszy trend obserwowany po pandemii COVID-19, gdy tematy zdrowotne coraz częściej trafiają do centrum sporów społecznych i politycznych.

W praktyce raport pokazuje, że dezinformacja zdrowotna nie ogranicza się do pojedynczych fałszywych postów. Coraz częściej działa jak spójny mechanizm, który łączy emocje, autorytet pozornych ekspertów i mobilizację odbiorców. To oznacza, że w kolejnych miesiącach znaczenie oceny źródeł i weryfikacji informacji będzie rosło także poza samą sferą mediów społecznościowych.