Nowe przepisy o narkomanii: większy dostęp do terapii substytucyjnej w Polsce

Komentarz redakcji

Posłowie zgodzili się na zmiany w nowelizacji, która pozwoli lokalnym lekarzom wystawiać recepty na buprenorfinę i metadon. Ustawa tworzy też centralny rejestr pacjentów objętych terapią substytucyjną. Nowe przepisy mają ograniczyć „białe plamy” na mapie leczenia uzależnień.

Najważniejsze

  • Sejm poparł poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, a za ustawą głosowało 439 posłów.
  • Nowe przepisy mają ułatwić dostęp do terapii substytucyjnej osobom uzależnionym od opioidów, m.in. do buprenorfiny i metadonu na zwykłą receptę.
  • Projekt przewiduje centralny rejestr danych o pacjentach i receptach, co ma poprawić kontrolę leczenia i ograniczyć wyłudzanie recept.
  • Zmiany mają zmniejszyć nierówności w dostępie do leczenia, zwłaszcza poza dużymi miastami, gdzie dziś występują tzw. białe plamy.
  • Model opieki ma się przesunąć częściowo z wyspecjalizowanych ośrodków do lekarzy POZ i lokalnych świadczeniodawców.
·
1 min

Sejm poparł poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która ma ułatwić dostęp do leczenia uzależnień od opioidów.

Unsplash — Marcel Strauß
Unsplash — Marcel Strauß

Sejm poparł poprawki Senatu do nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zmiany mają ułatwić dostęp do terapii substytucyjnej osobom uzależnionym od opioidów, w tym do buprenorfiny i metadonu, które będzie można otrzymywać na zwykłą receptę od lokalnych lekarzy.

Za ustawą głosowało 439 posłów. Głosowanie odbyło się 2 i 3 lipca 2026 r. Poprawki Senatu dotyczyły między innymi technicznych zasad przesyłania danych do Centralnego Wykazu Osób Objętych Leczeniem Substytucyjnym. Po zakończeniu prac w Sejmie nowelizacja trafi do podpisu prezydenta.

Ustawa przewiduje także utworzenie centralnego rejestru danych o pacjentach objętych leczeniem substytucyjnym oraz o wypisanych receptach. Według założeń ma to poprawić kontrolę nad terapią i ograniczyć wyłudzanie recept. Resort zdrowia chce, by lekarze w całym kraju mieli dostęp do informacji o pacjencie, jeśli ten korzysta z leczenia substytucyjnego.

Nowe przepisy mają odpowiedzieć na problem nierównego dostępu do leczenia uzależnień w Polsce. W 2025 roku na Podkarpaciu nie działał ani jeden specjalistyczny program leczenia, co dobrze pokazuje skalę tzw. białych plam na mapie usług medycznych. W praktyce pacjenci z mniej zurbanizowanych regionów musieli dojeżdżać do odległych placówek, aby kontynuować terapię.

Terapia substytucyjna polega na podawaniu osobom uzależnionym leków o działaniu zbliżonym do przyjmowanych wcześniej opioidów. Ma to pomóc w kontrolowaniu głodu narkotykowego i utrzymaniu leczenia. Nowelizacja rozszerza model opieki poza wyspecjalizowane ośrodki i przenosi część odpowiedzialności na lekarzy podstawowej opieki oraz innych lokalnych świadczeniodawców.

W praktyce zmiana może skrócić drogę pacjentów do leczenia i zmniejszyć bariery organizacyjne związane z regularnym dostępem do leków. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to potrzebę sprawnego wdrożenia centralnego rejestru oraz nowych zasad ordynacji, tak aby dostęp do terapii był szerszy, a jednocześnie objęty kontrolą.

Wyniki głosowania w Sejmie nad nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

WariantLiczba posłów
Za439
Przeciw0
Wstrzymało się0

Na podstawie treści artykułu i przekazanego źródła Bankier.pl.

Emergency Department-Initiated Buprenorphine for Opioid Use Disorder: A Randomized Clinical Trial.

JAMA

Jak ma działać nowy model leczenia substytucyjnego?

1
1. Konsultacja
Pacjent może zgłosić się do lekarza POZ lub innego lokalnego świadczeniodawcy.
2
2. Ordynacja
Buprenorfina i metadon mają być dostępne na zwykłą receptę.
3
3. Rejestracja
Dane o pacjencie i receptach trafiają do centralnego rejestru.
4
4. Kontrola
System ma ograniczać wyłudzanie recept i poprawiać bezpieczeństwo leczenia.

Na podstawie treści artykułu i informacji z materiałów źródłowych.

Słownik pojęć

Terapia substytucyjna
Leczenie uzależnienia od opioidów polegające na podawaniu leków o podobnym działaniu, aby ograniczyć głód narkotykowy i ułatwić utrzymanie terapii.
Buprenorfina
Półsyntetyczny lek opioidowy stosowany w leczeniu uzależnienia od opioidów w terapii substytucyjnej.
Metadon
Lek opioidowy używany w terapii substytucyjnej, pomagający stabilizować pacjenta i zmniejszać objawy odstawienne.
Centralny rejestr
Ogólnokrajowa baza danych o pacjentach objętych leczeniem substytucyjnym i o wypisanych receptach.
POZ
Podstawowa opieka zdrowotna, czyli pierwszy poziom kontaktu pacjenta z systemem ochrony zdrowia.
Wyłudzanie recept
Nieuprawnione uzyskiwanie recept na leki, np. w celach pozamedycznych lub bez wskazań.

Najczęstsze pytania

Czy buprenorfinę i metadon będzie można dostać od każdego lekarza?
Z treści artykułu wynika, że leki mają być dostępne na zwykłą receptę od lokalnych lekarzy, co ma zwiększyć dostępność leczenia poza wyspecjalizowanymi ośrodkami.
Po co tworzony jest centralny rejestr pacjentów?
Ma on poprawić kontrolę nad terapią, ułatwić monitorowanie leczenia i ograniczyć wyłudzanie recept.
Dlaczego zmiany są potrzebne?
W Polsce występują duże różnice regionalne w dostępie do leczenia uzależnień, a w niektórych województwach brakuje specjalistycznych programów.
Co zmieni się dla pacjentów z mniejszych miejscowości?
Powinni mieć łatwiejszy dostęp do leczenia bez konieczności dalekich dojazdów do specjalistycznych ośrodków.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Sejm skierował do komisji projekt dotyczący leczenia uzależnienia od opioidów

Projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ma poszerzyć dostęp do terapii substytucyjnej przez dopuszczenie ordynowania części leków poza dotychczasowym systemem specjalistycznych programów. Najlepiej potwierdzonym rozwiązaniem jest możliwość wystawiania recept na buprenorfinę, choć źródła nie są zgodne co do tego, czy nowy model obejmie także metadon.

28 maja 2026

Rząd przyjął nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii

28 kwietnia 2026 r. Rada Ministrów przyjęła nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, rozszerzając dostęp do terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów. Leczenie będzie możliwe na podstawie recepty wystawionej przez lekarza, a nowe przepisy mają uprościć procedury w placówkach medycznych i wejść w życie 30 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Zmiany obejmują również zasady działania ośrodków leczenia uzależnień, pomoc humanitarną oraz badania nad substancjami psychoaktywnymi.

29 kwietnia 2026

MZ szykuje nowe zasady teleporad i recept, ale nie popiera petycji w obecnym kształcie

Resort zdrowia, odpowiadając na petycję skierowaną do Kancelarii Prezydenta RP, zapowiedział prace nad dwoma rozporządzeniami dotyczącymi teleporad i recept kontynuacyjnych. Według doniesień prasowych ministerstwo rozważa też utworzenie Centralnego Rejestru Ordynacji, ale uznało propozycje zawarte w petycji za zbyt daleko idące.

22 maja 2026

Sejm wraca do dyskusji o leczeniu uzależnień od opioidów

Projekt nowelizacji uzyskał pozytywną opinię Komisji Zdrowia i wrócił na salę plenarną po pierwszym czytaniu z 27 maja. Posłowie zwracali jednak uwagę na brak gwarancji refundacji oraz wątpliwości dotyczące ochrony danych pacjentów.

10 czerwca 2026

Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizacje ustaw o sieci onkologicznej i leczeniu uzależnień

Nowe przepisy znoszą obowiązek prowadzenia przez szpitale osobnych infolinii onkologicznych i wydłużają czas na certyfikację placówek w Krajowej Sieci Onkologicznej do lipca 2027 roku. Zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii umożliwiają lekarzom mającym kontrakt z NFZ przepisywanie buprenorfiny poza specjalistycznymi programami. Nowe regulacje mają na celu uproszczenie procedur administracyjnych w ochronie zdrowia.

27 lipca 2026

Ministerstwo Zdrowia ukróci apteczny smurfing. Nadchodzi ustawa o receptach

Resort zdrowia zapowiedział wdrożenie systemu monitorowania skumulowanych zakupów leków bez recepty (OTC) w różnych aptekach. Nowy mechanizm, opracowany we współpracy z Głównym Inspektoratem Farmaceutycznym, ma zwalczać tzw. smurfing. Projekt odpowiedniej ustawy poznamy na początku września 2026 roku.

28 sierpnia 2026

StartSzukaj