Najważniejsze
- •Pełna cyfryzacja onkologii: papierowa karta DiLO zostanie całkowicie wycofana do końca 2026 roku.
- •Zarządzanie infoliniami: szpitale nie muszą prowadzić własnych linii telefonicznych dla pacjentów – ich rolę przejmie centralna infolinia NFZ.
- •Wydłużony okres przejściowy dla szpitali: łagodniejsze kryteria kwalifikacji placówek do Krajowej Sieci Onkologicznej będą obowiązywać do lipca 2027 roku.
- •Łatwiejsze leczenie substytucyjne: lekarze z kontraktem NFZ zyskali prawo do ordynowania buprenorfiny poza specjalistycznymi ośrodkami.
- •Obawy ekspertów: opóźnienie wdrożenia norm jakościowych w szpitalach oraz ryzyko niekontrolowanego przepisywania buprenorfiny przed uruchomieniem centralnego rejestru.
Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizacje ustaw, które wprowadzają pełną cyfryzację kart pacjentów onkologicznych oraz ułatwiają ordynowanie buprenorfiny w leczeniu substytucyjnym.
Diagnostyka onkologiczna w erze Krajowej Sieci Onkologicznej – rozwiązania potrzebne na wczoraj
Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał 24 lipca 2026 roku w Warszawie nowelizacje ustaw o Krajowej Sieci Onkologicznej oraz o przeciwdziałaniu narkomanii. Nowe przepisy wprowadzają obowiązek pełnej cyfryzacji kart pacjentów onkologicznych do końca 2026 roku. Umożliwiają również lekarzom mającym kontrakt z NFZ ordynowanie buprenorfiny w leczeniu substytucyjnym poza dotychczasowymi programami specjalistycznymi.
Ustawa o Krajowej Sieci Onkologicznej zakłada całkowite wycofanie papierowej Karty Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego do 31 grudnia 2026 roku. Nowela znosi jednocześnie obowiązek prowadzenia przez szpitale onkologiczne odrębnych linii telefonicznych dla pacjentów. Zadania te przejmie centralna infolinia Narodowego Funduszu Zdrowia. Dodatkowo okres kwalifikacji szpitali do sieci na podstawie łagodniejszych kryteriów przejściowych wydłużono z dwóch do trzech lat, czyli do lipca 2027 roku.
Druga z podpisanych nowelizacji dotyczy leczenia uzależnień od opioidów. Uprawnieni lekarze mający kontrakt z NFZ, w tym pracujący w podmiotach leczniczych dla osób pozbawionych wolności, mogą przepisywać buprenorfinę pacjentom poza specjalistycznymi ośrodkami. Prezydent Karol Nawrocki w oświadczeniu wskazał, że celem obu ustaw jest ograniczenie zbędnej biurokracji i ułatwienie chorym dostępu do terapii. Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020–2030 dysponuje budżetem w wysokości 5,2 miliarda złotych.
Zmiany w sieci onkologicznej stanowią kompromis między jakością leczenia a dostępnością geograficzną placówek. Przesunięcie kwalifikacji szpitali na lipiec 2027 roku chroni mniejsze szpitale powiatowe przed utratą kontraktów przed wyborami parlamentarnymi. W zakresie leczenia substytucyjnego Polska wciąż pozostaje w tyle za średnią unijną, obejmując terapią poniżej 20 proc. potrzebujących. Ponadto w 2025 roku na Podkarpaciu nie działał żaden specjalistyczny program tego typu. Podpisane ustawy realizują postulaty Szczytu Zdrowotnego z grudnia 2025 roku.
Wdrożenie nowych przepisów budzi jednak obawy ekspertów i organizacji pacjenckich. Krytycy wskazują, że wydłużenie okresu przejściowego dla szpitali opóźni wprowadzenie minimalnych norm jakościowych leczenia, a centralna infolinia NFZ nie zastąpi lokalnych koordynatorów. Ułatwienie dostępu do buprenorfiny rodzi ponadto ryzyko wyłudzania recept przed planowanym przez rząd uruchomieniem centralnego rejestru pacjentów i recept substytucyjnych.
Kluczowe terminy i liczby Krajowej Sieci Onkologicznej
Narodowa Strategia Onkologiczna i nowelizacja ustawy o KSO
Emergency Department-Initiated Buprenorphine for Opioid Use Disorder: A Randomized Clinical Trial.
JAMA
Porównanie systemów ordynacji buprenorfiny w leczeniu substytucyjnym
Nowy system (buprenorfina u lekarza NFZ)
Stary system (ośrodki specjalistyczne)
Słownik pojęć
- Karta DiLO
- Karta Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, potocznie nazywana zieloną kartą, stanowiąca szybką ścieżkę onkologiczną i dokumentująca proces diagnostyki i terapii pacjenta.
- Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO)
- Struktura organizacyjna mająca na celu standaryzację opieki onkologicznej w Polsce i poprawę jej jakości poprzez przydzielenie szpitali do odpowiednich poziomów zabezpieczenia.
- Buprenorfina
- Półsyntetyczny lek opioidowy stosowany m.in. w leczeniu substytucyjnym osób uzależnionych od silnych opioidów (np. heroiny, morfiny).
- Leczenie substytucyjne
- Metoda leczenia uzależnienia polegająca na podawaniu pod nadzorem medycznym substancji o działaniu podobnym do narkotyku (np. metadonu, buprenorfiny) w celu eliminacji objawów głodu i ułatwienia funkcjonowania społecznego.
- SOLO
- Specjalistyczny Ośrodek Leczenia Onkologicznego – szpital lub placówka medyczna zakwalifikowana do Krajowej Sieci Onkologicznej realizująca terapię onkologiczną w określonym zakresie i stopniu referencyjności.
