Najważniejsze
- •Sejm ponownie rozpatruje nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która ma ułatwić leczenie uzależnień od opioidów.
- •Projekt zakłada wystawianie recept na buprenorfinę i metadon na zasadach zbliżonych do standardowej ordynacji lekarskiej, co ma zwiększyć dostępność terapii.
- •W Polsce z problemowego używania opioidów może zmagać się 10–20 tys. osób, ale leczenie otrzymuje tylko około 2–3 tys. pacjentów.
- •Spór polityczny dotyczy głównie braku gwarancji refundacji oraz planowanego długiego przechowywania danych pacjentów.
- •Krytycy zwracają też uwagę na ryzyko nadużyć i skutki dla rynku medycznej marihuany, a zwolennicy podkreślają potrzebę uproszczenia dostępu do terapii.
Sejm 9 czerwca ponownie rozpatrzył nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która ma ułatwić leczenie substytucyjne osób uzależnionych od opioidów.
Sejm 9 czerwca ponownie zajął się projektem nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zmiany mają zwiększyć dostępność leczenia substytucyjnego dla osób uzależnionych od opioidów i umożliwić wystawianie recept na takie leki jak buprenorfina i metadon na zasadach zbliżonych do standardowej ordynacji lekarskiej.
Projekt przeszedł już pierwsze czytanie 27 maja i otrzymał pozytywną opinię Komisji Zdrowia. Sprawozdanie komisji przedstawiła w Sejmie posłanka Joanna Wicha. Jak mówiła, komisja uznała, że rozwiązania zawarte w projekcie odpowiadają na realne problemy systemu leczenia uzależnień. Dodała, że w toku prac zgłoszono wyłącznie poprawki redakcyjne, bez zmiany istoty przepisów.
Według danych przywoływanych podczas debaty w Polsce jest od 10 do 20 tys. problemowych użytkowników opioidów, ale z terapii korzysta jedynie około 2–3 tys. osób. Zwolennicy zmian wskazują, że dostęp do leczenia substytucyjnego jest dziś nierówny i zależy od miejsca zamieszkania. W praktyce pacjenci w części regionów muszą pokonywać długie dystanse, by dostać się do wyspecjalizowanej placówki.
W trakcie debaty pojawiły się jednak zastrzeżenia. Grzegorz Lorek z PiS zwracał uwagę, że projekt nie gwarantuje refundacji terapii, co może ograniczyć dostęp do leczenia mniej zamożnym pacjentom. Zastrzeżenia dotyczyły też planowanego przechowywania wrażliwych danych pacjentów nawet przez 20 lat. Część posłów krytycznie oceniała również obawy związane z możliwym poszerzeniem dostępu do substancji psychoaktywnych.
Konfederacja zgłaszała dodatkowo uwagi dotyczące wpływu przepisów na rynek konopi. Witold Tumanowicz wskazywał, że obecne regulacje pozwalają na legalny obrót medyczną marihuaną, ale utrudniają jej produkcję przez polskie podmioty. W jego ocenie pacjenci korzystają przez to z produktów sprowadzanych z zagranicy.
Leczenie substytucyjne z użyciem buprenorfiny i metadonu jest od lat stosowane w wielu krajach jako metoda ograniczania szkód związanych z uzależnieniem od opioidów. W Polsce projekt ma przede wszystkim uprościć ścieżkę dostępu do terapii i rozszerzyć ją poza wyspecjalizowane programy, które dziś nie obejmują wszystkich potrzebujących.
Nowelizacja ponownie trafiła do Komisji Zdrowia. Od dalszych prac zależy, czy projekt utrzyma obecny kształt i czy w toku legislacji pojawią się rozwiązania dotyczące refundacji oraz ochrony danych pacjentów.
Jak ma działać nowelizacja o leczeniu opioidowym?
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu.
Medications for Opioid Use Disorder, Opioid Withdrawal, and Opioid Overdose: A Review.
JAMA
Dostęp do leczenia uzależnień od opioidów w Polsce – dane przywołane w artykule
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Problemowi użytkownicy opioidów | 10–20 tys. | Szacowana liczba osób wymagających wsparcia |
| Pacjenci korzystający z terapii | 2–3 tys. | Liczba osób objętych leczeniem substytucyjnym |
| Długość przechowywania danych pacjentów | do 20 lat | Jedna z kontrowersyjnych propozycji w projekcie |
| Leki objęte zmianą | buprenorfina, metadon | Substancje, które mają być przepisywane łatwiej |
| Data pierwszego czytania | 27 maja | Etap legislacyjny projektu |
| Data ponownego zajęcia się projektem przez Sejm | 9 czerwca | Drugie czytanie i odesłanie do komisji |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i materiałów kontekstowych.
Słownik pojęć
- Leczenie substytucyjne
- Forma terapii uzależnienia od opioidów polegająca na podawaniu leków zastępujących nielegalne opioidy, aby zmniejszyć objawy odstawienia i głód narkotykowy.
- Buprenorfina
- Lek opioidowy stosowany w terapii substytucyjnej; pomaga stabilizować pacjenta i ograniczać objawy odstawienia.
- Metadon
- Lek opioidowy używany w leczeniu uzależnienia od opioidów, wykorzystywany jako substytut w kontrolowanej terapii.
- Ordynacja lekarska
- Standardowy sposób przepisywania leków przez lekarza, bez konieczności korzystania z wąskiego programu specjalistycznego.
- Refundacja
- Pokrywanie części lub całości kosztów leczenia lub leku przez publicznego płatnika, np. NFZ.
- Ochrona danych pacjenta
- Zasady zabezpieczania wrażliwych informacji medycznych przed nieuprawnionym dostępem i nadmiernie długim przechowywaniem.
