Najważniejsze
- •Rząd wprowadza nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, aby zwiększyć dostępność terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów.
- •Leczenie substytucyjne będzie możliwe na podstawie recepty wystawionej przez lekarza, co ma uprościć procedury w placówkach medycznych.
- •Nowelizacja wprowadza nowe standardy opieki nad pacjentami oraz zasady działania podmiotów prowadzących leczenie uzależnień.
- •Reforma ma na celu zmniejszenie liczby hospitalizacji związanych z przedawkowaniami oraz lepsze dostosowanie systemu do międzynarodowych standardów.
- •Nowe przepisy wejdą w życie po 30 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, dając placówkom czas na dostosowanie do nowych zasad.
Rząd przyjął nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która ma ułatwić dostęp do terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów.
Medications for Opioid Use Disorder, Opioid Withdrawal, and Opioid Overdose: A Review.
JAMA
Rada Ministrów 28 kwietnia 2026 r. przyjęła nowelizację ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, która ma zwiększyć dostępność terapii substytucyjnej dla osób uzależnionych od opioidów oraz uprościć procedury w placówkach medycznych. Zgodnie z rządowym projektem leczenie substytucyjne będzie możliwe na podstawie recepty wystawionej przez lekarza, a nie wyłącznie w ramach wyspecjalizowanych programów.
Przyjęte rozwiązania przewidują, że lekarze w standardowej praktyce medycznej będą mogli ordynować leki stosowane w terapii substytucyjnej, w tym preparaty zastępujące opioidy. Ma to znieść część barier formalnych dla pacjentów, którzy dotychczas musieli dostać się do ograniczonej liczby specjalistycznych programów. Według uzasadnienia rządu zmiana może przełożyć się na zwiększenie liczby osób objętych leczeniem oraz skrócenie czasu oczekiwania na rozpoczęcie terapii.
Nowelizacja obejmuje również doprecyzowanie zasad działania podmiotów prowadzących leczenie uzależnień. Projekt określa wymagania wobec personelu medycznego oraz standardy opieki nad pacjentami w placówkach realizujących terapię substytucyjną. Jednocześnie rząd zapowiada rozbudowę systemu monitorowania leczenia, który ma uniemożliwić sytuacje, w których pacjent równolegle korzysta z terapii w więcej niż jednym ośrodku. Nowy mechanizm nadzoru ma poprawić koordynację opieki i ograniczyć ryzyko nadużyć.
Zmiany dotyczą także zasad udzielania pomocy humanitarnej poza granicami kraju. Medyczne zespoły ratunkowe mają otrzymać uproszczone procedury związane z wywozem i stosowaniem leków, w tym silnych środków przeciwbólowych, podczas działań w strefach katastrof i klęsk żywiołowych. Według rządu ma to usprawnić reagowanie w sytuacjach kryzysowych, bez konieczności przechodzenia przez rozbudowane procedury administracyjne.
Nowelizacja przewiduje ponadto ułatwienia dla wybranych instytucji badawczych. Laboratoria i inne jednostki, działające w ramach swoich ustawowych zadań, będą mogły prowadzić badania nad substancjami psychoaktywnymi bez konieczności uzyskiwania dodatkowych zezwoleń. Jednocześnie projekt dostosowuje polskie przepisy do postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, m.in. w zakresie przeszukania statków podejrzanych o udział w takim procederze.
Reforma ma być odpowiedzią na narastający w Polsce problem uzależnień od opioidów oraz ograniczenia dotychczasowego systemu leczenia, opartego głównie na wyspecjalizowanych programach z ograniczoną liczbą miejsc. Rząd deklaruje, że szerszy dostęp do terapii substytucyjnej może zmniejszyć liczbę hospitalizacji i interwencji ratunkowych związanych z przedawkowaniami, a także lepiej dostosować system do międzynarodowych standardów leczenia.
Nowe przepisy wejdą w życie po 30 dniach od ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Dla placówek medycznych i ośrodków leczenia uzależnień będzie to czas na dostosowanie procedur, organizacji pracy oraz systemów informatycznych do nowych zasad terapii i monitorowania leczenia.
