Najważniejsze
- •Meningokoki są rzadkie, ale infekcja może w ciągu kilku godzin перейти w stan bezpośredniego zagrożenia życia.
- •Największe ryzyko ciężkiego przebiegu dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza w zakażeniach serogrupy B.
- •U niemowląt i małych dzieci objawy bywają nieswoiste, dlatego wczesne rozpoznanie wymaga dużej czujności i szybkiego skierowania do szpitala.
- •STIKO rozszerzyła zalecenia szczepień: od 2024 r. przeciw serogrupie B dla niemowląt, a od 2025 r. przeciw A, C, W i Y dla dzieci i młodzieży.
- •Profilaktyka poekspozycyjna, szybka diagnostyka i realizacja kalendarza szczepień są kluczowe dla ograniczenia ciężkich zachorowań.
Stiftung Kindergesundheit i prof. Berthold Koletzko zaapelowali 11 czerwca 2026 r. o szersze szczepienia przeciw meningokokom w Niemczech.
Stiftung Kindergesundheit i prof. dr Berthold Koletzko 11 czerwca 2026 roku ostrzegli przed zakażeniami meningokokowymi w Niemczech i wezwali do szerszego stosowania szczepień. Organizacja podkreśliła, że choć infekcje te występują rzadko, mogą w ciągu kilku godzin przerodzić się w stan zagrażający życiu.
Według przywołanych danych roczna częstość zachorowań w Niemczech spadła i obecnie wynosi poniżej 0,4 przypadku na 100 tys. mieszkańców. Najwyższe ryzyko dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza w przypadku meningokoków serogrupy B. Z kolei u młodzieży i młodych dorosłych częściej pojawiają się zakażenia wywołane przez serogrupy A, C, W i Y.
Koletzko zaznaczył, że pierwsze objawy mogą przypominać zwykłą infekcję. Pojawiają się gorączka, ból głowy, dreszcze i silne złe samopoczucie, ale stan chorego może bardzo szybko się pogorszyć. W cięższych przypadkach dochodzi do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy, a ta może zakończyć się wstrząsem septycznym i zgonem. U części chorych występują też wybroczyny i wysypka, które nie bledną pod naciskiem przezroczystego szkła.
Źródło przypomniało też, że rozpoznanie u niemowląt i małych dzieci bywa szczególnie trudne. Sztywność karku może nie występować. Zamiast tego pojawiają się niespecyficzne objawy, takie jak senność, drażliwość, wymioty, drgawki albo uwypuklone ciemiączko. W przypadku podejrzenia zakażenia konieczne jest natychmiastowe skierowanie do szpitala z oddziałem dziecięcym i szybkie wdrożenie antybiotykoterapii.
STIKO dostosowała swoje zalecenia w ostatnich latach. Od 2024 roku rekomenduje szczepienie przeciw meningokokom grupy B wszystkim niemowlętom od drugiego miesiąca życia, a zaległe dawki mają być podane do 5. roku życia. Od 2025 roku komisja zaleca także szczepienie przeciw serogrupom A, C, W i Y u dzieci oraz młodzieży w wieku 12–14 lat, z możliwością nadrobienia szczepień do 25. roku życia.
Meningokoki przenoszą się głównie przez bliski kontakt, na przykład drogą kropelkową lub przez kontakt ze śliną. Z tego powodu szybka diagnostyka, profilaktyka poekspozycyjna u kontaktów domowych oraz realizacja kalendarza szczepień pozostają kluczowe dla ograniczania ciężkich przypadków. W praktyce nowe rekomendacje mają przede wszystkim zwiększyć ochronę najmłodszych, u których choroba rozwija się najszybciej i najgwałtowniej.
Najważniejsze dane i zalecenia dotyczące meningokoków w artykule
| Obszar | Dane / zalecenie | Uwagi |
|---|---|---|
| Częstość zachorowań w Niemczech | < 0,4 przypadku na 100 tys. mieszkańców rocznie | Dane przytoczone przez organizację i prof. Koletzko |
| Najwyższe ryzyko wiekowe | Dzieci poniżej 5. roku życia | Szczególnie zakażenia serogrupy B |
| Młodzież i młodzi dorośli | Częściej serogrupy A, C, W i Y | Inna dominująca struktura serogrup niż u małych dzieci |
| STIKO 2024 | Szczepienie przeciw meningokokom B dla wszystkich niemowląt od 2. miesiąca życia | Dawki zaległe do 5. roku życia |
| STIKO 2025 | Szczepienie przeciw serogrupom A, C, W i Y u dzieci i młodzieży 12-14 lat | Nadrobienie szczepień do 25. roku życia |
| Droga przenoszenia | Bliski kontakt, droga kropelkowa, kontakt ze śliną | Ważne dla profilaktyki i kontaktów domowych |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu
Jak rozwija się zakażenie meningokokowe?
Na podstawie treści artykułu oraz zaleceń opisanych w tekście
Słownik pojęć
- Meningokoki
- Bakterie Neisseria meningitidis, które mogą powodować sepsę i zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
- Serogrupa
- Grupa bakterii wyróżniana na podstawie cech otoczki; w artykule wymieniono B oraz A, C, W i Y.
- Sepsa
- Uogólniona, ciężka reakcja organizmu na zakażenie, mogąca prowadzić do niewydolności narządów.
- Wstrząs septyczny
- Najcięższa postać sepsy z groźnym spadkiem ciśnienia i zaburzeniami ukrwienia narządów.
- Wybroczyny
- Drobne czerwono-fioletowe plamki pod skórą, które nie bledną pod naciskiem.
- Sztywność karku
- Objaw sugerujący podrażnienie opon mózgowo-rdzeniowych; u niemowląt może nie występować.
- STIKO
- Stała Komisja ds. Szczepień w Niemczech, która opracowuje oficjalne zalecenia szczepień.
