Niemcy: apel o szersze szczepienia przeciw meningokokom po ostrzeżeniu ekspertów

Stiftung Kindergesundheit i prof. dr Berthold Koletzko 11 czerwca 2026 roku ostrzegli przed zakażeniami meningokokowymi w Niemczech i wezwali do szerszego stosowania szczepień. Organizacja podkreśliła, że choć infekcje te występują rzadko, mogą w ciągu kilku godzin przerodzić się w stan zagrażający życiu.

Według przywołanych danych roczna częstość zachorowań w Niemczech spadła i obecnie wynosi poniżej 0,4 przypadku na 100 tys. mieszkańców. Najwyższe ryzyko dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia, zwłaszcza w przypadku meningokoków serogrupy B. Z kolei u młodzieży i młodych dorosłych częściej pojawiają się zakażenia wywołane przez serogrupy A, C, W i Y.

Koletzko zaznaczył, że pierwsze objawy mogą przypominać zwykłą infekcję. Pojawiają się gorączka, ból głowy, dreszcze i silne złe samopoczucie, ale stan chorego może bardzo szybko się pogorszyć. W cięższych przypadkach dochodzi do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub sepsy, a ta może zakończyć się wstrząsem septycznym i zgonem. U części chorych występują też wybroczyny i wysypka, które nie bledną pod naciskiem przezroczystego szkła.

Źródło przypomniało też, że rozpoznanie u niemowląt i małych dzieci bywa szczególnie trudne. Sztywność karku może nie występować. Zamiast tego pojawiają się niespecyficzne objawy, takie jak senność, drażliwość, wymioty, drgawki albo uwypuklone ciemiączko. W przypadku podejrzenia zakażenia konieczne jest natychmiastowe skierowanie do szpitala z oddziałem dziecięcym i szybkie wdrożenie antybiotykoterapii.

STIKO dostosowała swoje zalecenia w ostatnich latach. Od 2024 roku rekomenduje szczepienie przeciw meningokokom grupy B wszystkim niemowlętom od drugiego miesiąca życia, a zaległe dawki mają być podane do 5. roku życia. Od 2025 roku komisja zaleca także szczepienie przeciw serogrupom A, C, W i Y u dzieci oraz młodzieży w wieku 12–14 lat, z możliwością nadrobienia szczepień do 25. roku życia.

Meningokoki przenoszą się głównie przez bliski kontakt, na przykład drogą kropelkową lub przez kontakt ze śliną. Z tego powodu szybka diagnostyka, profilaktyka poekspozycyjna u kontaktów domowych oraz realizacja kalendarza szczepień pozostają kluczowe dla ograniczania ciężkich przypadków. W praktyce nowe rekomendacje mają przede wszystkim zwiększyć ochronę najmłodszych, u których choroba rozwija się najszybciej i najgwałtowniej.