Najważniejsze
- •Od 1 stycznia 2027 roku NFZ wprowadza indywidualne programy leczenia uzdrowiskowego, dostosowane do wieku, schorzenia i profilu pacjenta.
- •Nowe przepisy likwidują 5-procentowy współczynnik korygujący (spadek z 1,05 do 1,0), co oznacza obniżenie wyceny kontraktów uzdrowisk o około 4,8%.
- •Wprowadzony zostanie nowy katalog zabiegów wiodących opartych na naturalnych surowcach (np. borowina, solanki) z podziałem na procedury dla dzieci i dorosłych.
- •Zmiany nie wpływają na zasady kierowania pacjentów, kwalifikację lekarską ani na czas oczekiwania w kolejkach do sanatoriów.
- •Projekt ma zapobiegać tzw. standaryzacji kosztowej, czyli rutynowemu zlecaniu najtańszych zabiegów fizykoterapeutycznych zamiast droższych kuracji naturalnych.
Prezes NFZ skierował 20 lipca 2026 roku do konsultacji społecznych projekt zarządzenia, które od 1 stycznia 2027 roku ma wprowadzić indywidualne plany leczenia i zlikwidować współczynnik korygujący wynoszący 1,05.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia skierował 20 lipca 2026 roku do konsultacji społecznych projekt zarządzenia wprowadzającego od 1 stycznia 2027 roku indywidualne programy leczenia uzdrowiskowego. Nowe przepisy zlikwidują również pięcioprocentowy współczynnik korygujący wycenę tych świadczeń, co oznacza obniżenie mnożnika wyceny kontraktów z poziomu 1,05 do 1,0.
Indywidualne plany leczenia i zabiegi wiodące
Projekt nakłada na sanatoria obowiązek tworzenia indywidualnych planów leczenia. Placówki będą musiały dopasować terapię do diagnozy, wieku oraz profilu schorzenia kuracjusza. Dokument wprowadza również nowy katalog tzw. zabiegów wiodących, opartych na naturalnych surowcach leczniczych. Uzdrowiska będą ordynować m.in. inhalacje przy chorobach dróg oddechowych, okłady borowinowe w reumatologii oraz krenoterapię w gastroenterologii. Część procedur z nowego katalogu będzie dostępna wyłącznie dla pacjentów pełnoletnich, co wprowadza formalny podział na zabiegi dla dzieci i dorosłych.
Projektowane regulacje nie zmienią dotychczasowych zasad kierowania pacjentów na leczenie, procedur kwalifikacji lekarskiej ani sposobu funkcjonowania kolejek do uzdrowisk. Zgodnie z uzasadnieniem Narodowego Funduszu Zdrowia projekt nie przewiduje wycofania z finansowania publicznego żadnego z dotychczas refundowanych świadczeń gwarantowanych.
Skutki finansowe dla uzdrowisk
Proponowane zmiany mają wyeliminować zjawisko tzw. standaryzacji kosztowej. Polega ono na rutynowym ordynowaniu pacjentom najtańszych zabiegów, takich jak prosta fizykoterapia, zamiast droższych kuracji z użyciem surowców naturalnych. Likwidowany współczynnik korygujący 1,05 stanowił tymczasowe wsparcie finansowe dla uzdrowisk w okresie pandemii COVID-19 oraz gwałtownego wzrostu kosztów energii i żywności. Nowe przepisy nie realizują jednak zapowiadanej od lat systemowej reformy lecznictwa uzdrowiskowego, która miała dać pacjentom prawo do samodzielnego wyboru sanatorium.
Opublikowany projekt nie określa rocznego budżetu funduszu na lecznictwo uzdrowiskowe ani nominalnej kwoty, o jaką zmniejszą się przychody sanatoriów po likwidacji współczynnika (co przełoży się na spadek wyceny kontraktów o około 4,8%). Dokument nie rozstrzyga także, czy niższe przychody placówek spowodują wzrost opłat wnoszonych przez kuracjuszy za zakwaterowanie i wyżywienie. Projekt trafił do konsultacji społecznych, podczas których branża uzdrowiskowa oraz lekarze balneolodzy będą mogli odnieść się do planowanych zmian i ich wpływu na funkcjonowanie placówek.
Porównanie: Dotychczasowy a nowy model leczenia uzdrowiskowego
Dotychczasowy system (do końca 2026 r.)
Nowy system (od 1 stycznia 2027 r.)
Kluczowe wskaźniki reformy lecznictwa uzdrowiskowego NFZ
Projekt zarządzenia Prezesa NFZ z 20 lipca 2026 r.
Słownik pojęć
- Balneologia
- Dział medycyny fizykalnej zajmujący się badaniem właściwości leczniczych wód mineralnych, gazów oraz klimatu, a także ich zastosowaniem w lecznictwie i profilaktyce.
- Krenoterapia
- Metoda leczenia uzdrowiskowego polegająca na kuracji pitnej wodami leczniczymi, dostosowanej dawkowaniem i temperaturą do schorzenia pacjenta.
- Okłady borowinowe
- Zabieg polegający na aplikowaniu na ciało pacjenta podgrzanej borowiny (torfu leczniczego), wykazujący działanie przeciwzapalne, przeciwbólowe oraz rozgrzewające.
- Standaryzacja kosztowa
- Praktyka polegająca na rutynowym ordynowaniu pacjentom najtańszych zabiegów (np. prostej fizykoterapii) w celu minimalizacji kosztów placówki, zamiast droższych i skuteczniejszych terapii naturalnych.
- Współczynnik korygujący
- Mnożnik stosowany przez NFZ przy wycenie świadczeń medycznych, podnoszący dotychczas wartość kontraktu o 5% (z poziomu 1,0 do 1,05).
- Zabiegi wiodące
- Główna grupa zabiegów terapeutycznych wykorzystujących naturalne surowce (np. wody mineralne, peloidy), przypisana do określonego profilu uzdrowiska.
