Najważniejsze
- •Ministerstwo Zdrowia planuje od 2027 roku zaostrzyć kryteria kwalifikacji do rehabilitacji leczniczej i lepiej dopasować świadczenia do stanu pacjenta.
- •W wielu przypadkach decydująca ma być ocena samodzielności w skali Barthel; przy wyniku 60 punktów lub mniej łatwiej będzie o rehabilitację domową.
- •Projekt wyznacza też maksymalne terminy rozpoczęcia terapii, m.in. do 12 miesięcy po udarze i do 6 miesięcy po endoprotezoplastyce.
- •Zmiany obejmą również transport sanitarny — w wybranych schorzeniach 40 proc. kosztów przejazdu ma finansować publiczny system.
- •Skierowania wystawione przed 1 stycznia 2027 roku zachowają ważność, a leczenie stacjonarne rozpoczęte wcześniej będzie kontynuowane na dotychczasowych zasadach.
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło projekt zmian w rehabilitacji, który zaostrza kryteria kwalifikacji pacjentów i od 2027 roku zmienia zasady finansowania części transportu sanitarnego.
Poznaj nasze jednostki - Klinika Rehabilitacji
Ministerstwo Zdrowia opublikowało 5 lipca 2026 roku projekt zmian w zasadach rehabilitacji leczniczej w Polsce. Nowe przepisy mają wprowadzić bardziej rygorystyczne kryteria kwalifikacji pacjentów oraz lepiej dopasować terapię do ich stanu zdrowia. Resort planuje, by regulacje zaczęły obowiązywać od stycznia 2027 roku.
Projekt zakłada, że kwalifikacja do części świadczeń będzie opierać się na ocenie samodzielności pacjenta. W wielu przypadkach, między innymi u osób po udarze mózgu, urazach rdzenia kręgowego, złamaniach czy po endoprotezoplastyce, warunkiem skierowania na rehabilitację domową ma być wynik 60 punktów lub mniej w skali Barthel. Skala ta służy do oceny, jak pacjent radzi sobie z podstawowymi czynnościami życia codziennego.
Resort chce też wprowadzić sztywne ramy czasowe rozpoczęcia terapii. Rehabilitacja po udarze mózgu ma ruszyć maksymalnie do 12 miesięcy od zachorowania. W przypadku operacji wszczepienia endoprotezy termin ma wynieść do 6 miesięcy od zabiegu. Ministerstwo zapowiada również powszechniejsze stosowanie Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia, czyli ICF, która ma pomóc lekarzom i fizjoterapeutom w bardziej jednolitej ocenie potrzeb pacjentów.
Zmiany obejmą także transport sanitarny. W przypadku wybranych schorzeń, w tym chorób nowotworowych, układu krążenia, narządu ruchu i układu nerwowego, 40 proc. kosztów przejazdu ma być finansowane ze środków publicznych. Rozwiązanie ma dotyczyć pacjentów, którzy mogą poruszać się samodzielnie, ale z powodu stanu zdrowia potrzebują pomocy drugiej osoby albo specjalistycznego pojazdu podczas dojazdu na świadczenie.
Nowe przepisy mają zastąpić regulacje obowiązujące od 2013 roku. To ważne, bo system rehabilitacji w Polsce od lat mierzy się z długimi kolejkami i problemami z precyzyjnym określaniem, kto powinien szybciej trafić na leczenie. W ocenie resortu bardziej szczegółowe kryteria mają uporządkować dostęp do świadczeń i ograniczyć przypadki kierowania pacjentów do form rehabilitacji niedopasowanych do ich stanu.
Projekt przewiduje też rozwiązania przejściowe. Skierowania wystawione przed 1 stycznia 2027 roku zachowają ważność, ale placówki będą musiały zweryfikować je według nowych zasad. Leczenie stacjonarne rozpoczęte przed tą datą ma być kontynuowane na dotychczasowych regułach. W praktyce oznacza to, że zmiany mają wejść stopniowo i objąć przede wszystkim nowych pacjentów.
Pedagogy and Enriched Environment for Rehabilitation in the HOME After Stroke (PEER-HOMEcare): Study Protocol for a Single-Group Feasibility Study.
Translational stroke research
Jak mają działać nowe zasady rehabilitacji
Opracowanie własne na podstawie projektu opisanego w artykule.
Najważniejsze parametry projektu zmian w rehabilitacji
| Obszar | Nowa zasada | Termin / warunek |
|---|---|---|
| Kwalifikacja do rehabilitacji domowej | Ocena samodzielności pacjenta | 60 punktów lub mniej w skali Barthel |
| Rehabilitacja po udarze mózgu | Sztywny termin rozpoczęcia terapii | Do 12 miesięcy od zachorowania |
| Rehabilitacja po endoprotezoplastyce | Sztywny termin rozpoczęcia terapii | Do 6 miesięcy od zabiegu |
| Transport sanitarny | Częściowe finansowanie ze środków publicznych | 40% kosztów przejazdu |
| Przepisy przejściowe | Zachowanie ważności wcześniejszych skierowań | Skierowania sprzed 1 stycznia 2027 r. |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych.
Słownik pojęć
- Skala Barthel
- Narzędzie do oceny samodzielności pacjenta w wykonywaniu podstawowych czynności życia codziennego, takich jak jedzenie, poruszanie się czy ubieranie.
- ICF
- Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia; system porządkujący ocenę stanu zdrowia i poziomu funkcjonowania pacjenta.
- Rehabilitacja domowa
- Forma rehabilitacji realizowana w miejscu zamieszkania pacjenta, przeznaczona dla osób z ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się.
- Endoprotezoplastyka
- Zabieg operacyjny polegający na wszczepieniu endoprotezy, najczęściej stawu biodrowego lub kolanowego.
- Transport sanitarny
- Przewóz pacjenta wymagającego pomocy w dotarciu na świadczenie medyczne, często z wykorzystaniem specjalistycznego pojazdu.
