Najważniejsze
- •Od 1 stycznia 2027 r. kwalifikacja do rehabilitacji leczniczej ma opierać się przede wszystkim na ocenie samodzielności pacjenta, a nie wyłącznie na samym skierowaniu.
- •Jednym z kluczowych kryteriów będzie skala Barthel: pacjent ma kwalifikować się do świadczeń przy wyniku 60 punktów lub mniej.
- •Projekt wprowadza bardziej precyzyjne zasady dla rehabilitacji ambulatoryjnej, domowej, dziennej i stacjonarnej, w tym limity czasowe po wybranych zdarzeniach medycznych.
- •Resort chce ujednolicić ocenę pacjentów za pomocą skal i klasyfikacji, m.in. ICF, oraz uporządkować definicje i wymagania wobec placówek.
- •Celem zmian ma być lepsze kierowanie rehabilitacji do osób, które rzeczywiście jej potrzebują, oraz ograniczenie skierowań bez wystarczającego uzasadnienia.
Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt nowych zasad kwalifikacji pacjentów do rehabilitacji, które mają zacząć obowiązywać od 1 stycznia 2027 r.
Prof. Maj o zbyt ostrych kryteriach kwalifikowania do programów lekowych
Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt rozporządzenia, które od 1 stycznia 2027 r. ma wprowadzić nowe zasady kwalifikowania pacjentów do rehabilitacji leczniczej. W większości przypadków o dostępie do świadczeń ma decydować ocena samodzielności pacjenta, oparta na skalach i klasyfikacjach medycznych.
Według projektu jednym z głównych kryteriów będzie skala Barthel. Pacjent ma kwalifikować się do rehabilitacji, jeśli uzyska 60 punktów lub mniej. Ministerstwo przewiduje też sztywne ramy czasowe dla części świadczeń. Rehabilitacja ma być możliwa na przykład do 12 miesięcy po udarze mózgu oraz do 6 miesięcy po operacji wszczepienia endoprotezy. Zmiany obejmą cztery formy leczenia: ambulatoryjną, domową, dzienną oraz stacjonarną.
Projekt zakłada również uporządkowanie organizacji świadczeń. W dokumentach pojawiają się nowe definicje, w tym celu terapeutycznego, profilu interwencji i porady fizjoterapeutycznej. Resort chce, by lekarze i fizjoterapeuci posługiwali się jednolitymi narzędziami oceny, w tym Międzynarodową Klasyfikacją Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia. W przypadku rehabilitacji domowej znaczenie ma mieć nie tylko rozpoznanie, ale też faktyczna sprawność pacjenta i możliwość samodzielnego opuszczenia mieszkania.
Nowe przepisy porządkują także wymagania wobec świadczeniodawców. Projekt opisuje warunki lokalowe, kadrowe i sprzętowe oraz limity dla części zakresów świadczeń. Przewiduje też zmiany w organizacji rehabilitacji dziecięcej, pulmonologicznej i kardiologicznej, w tym dostosowanie części rozwiązań do Krajowej Sieci Kardiologicznej. W ambulatoryjnej rehabilitacji mają zostać utrzymane teleporady lekarskie, jeśli nie będą zagrażały zdrowiu pacjenta.
Resort uzasadnia zmiany potrzebą poprawy dostępności do rehabilitacji i ograniczenia liczby skierowań wystawianych bez rzeczywistego uzasadnienia. Obecne przepisy obowiązują od 2013 roku i, według Ministerstwa Zdrowia, nie zapewniają wystarczająco precyzyjnej oceny potrzeb pacjentów. W praktyce nowe reguły mają pomóc w kierowaniu świadczeń do osób, które rzeczywiście wymagają szybkiej rehabilitacji.
Jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie, placówki będą musiały dostosować sposób oceny pacjentów i organizację pracy do nowych wymagań. Przepisy przejściowe mają pozwolić na dokończenie leczenia rozpoczętego przed 1 stycznia 2027 r. na dotychczasowych zasadach, a skierowania wystawione wcześniej zachowają ważność, choć trzeba je będzie zweryfikować według nowych kryteriów.
Kluczowe zmiany w kwalifikacji do rehabilitacji leczniczej
| Obszar | Nowe zasady / kryteria | Termin / zakres |
|---|---|---|
| Ocena pacjenta | Skala Barthel 60 punktów lub mniej; dodatkowo ICF i inne skale funkcjonalne | Przy kwalifikacji do większości świadczeń |
| Rehabilitacja po udarze | Możliwa przy spełnieniu nowych kryteriów funkcjonalnych | Do 12 miesięcy po udarze mózgu |
| Rehabilitacja po endoprotezoplastyce | Możliwa przy spełnieniu nowych kryteriów funkcjonalnych | Do 6 miesięcy po operacji wszczepienia endoprotezy |
| Formy świadczeń | Ambulatoryjna, domowa, dzienna i stacjonarna | Zachowane w nowym rozporządzeniu |
| Rehabilitacja domowa | Znaczenie ma faktyczna sprawność i możliwość samodzielnego opuszczenia mieszkania | Wymóg szczególnej oceny funkcjonalnej |
| Przepisy przejściowe | Skierowania wystawione przed 1 stycznia 2027 r. zachowają ważność, ale będą weryfikowane | Do rozpoczętych wcześniej świadczeń |
| Teleporady | W ambulatoryjnej rehabilitacji mają pozostać możliwe, jeśli nie zagrażają zdrowiu pacjenta | W wybranych sytuacjach |
Opracowanie własne na podstawie projektu rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia oraz materiału źródłowego.
Jak ma działać nowa kwalifikacja do rehabilitacji?
Na podstawie projektu rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia opisującego nowe zasady kwalifikacji do rehabilitacji.
Słownik pojęć
- Skala Barthel
- Narzędzie oceniające samodzielność pacjenta w podstawowych czynnościach dnia codziennego; w projekcie próg kwalifikacji ma wynosić 60 punktów lub mniej.
- ICF
- Międzynarodowa Klasyfikacja Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia; służy do opisu funkcjonowania pacjenta i jego ograniczeń.
- Cel terapeutyczny
- Zakładany, indywidualny rezultat rehabilitacji możliwy do osiągnięcia u konkretnego pacjenta.
- Rehabilitacja ambulatoryjna
- Rehabilitacja realizowana bez pobytu w placówce przez całą dobę; może obejmować także teleporady lekarskie.
- Rehabilitacja domowa
- Forma świadczeń udzielana w domu pacjenta, przeznaczona m.in. dla osób, które nie mogą samodzielnie opuścić mieszkania.
- Przepisy przejściowe
- Regulacje określające, jak traktować skierowania i leczenie rozpoczęte przed wejściem w życie nowych zasad.
