Najważniejsze
- •Najniższe ryzyko zgonu i incydentów sercowo-naczyniowych w badaniu obserwowano przy około 4 godzinach siedzenia dziennie.
- •Zarówno zbyt mało siedzenia, jak i siedzenie ponad 6 godzin na dobę wiązało się z wyższym ryzykiem niekorzystnych wyników zdrowotnych.
- •Kontekst ma znaczenie: u wielu osób z krótkim czasem siedzenia była to konsekwencja ciężkiej pracy fizycznej, a nie siedzącego trybu życia.
- •U osób siedzących dłużej większą korzyść przynosiło zastępowanie siedzenia aktywnością fizyczną, a u osób siedzących krócej — inne proporcje aktywności, odpoczynku i siedzenia.
- •Wnioski z chińskiej analizy sugerują, że zalecenia dotyczące siedzenia powinny być bardziej indywidualne niż proste hasło „im mniej, tym lepiej”.
Badanie obejmujące ponad 41 tys. dorosłych w Chinach wykazało, że najniższe ryzyko zgonu i incydentów sercowo-naczyniowych wiązało się z około czterema godzinami siedzenia dziennie.
Najważniejsze liczby z badania chińskiego
| Wskaźnik / grupa | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Liczba dorosłych uczestników | 41 733 | Duża grupa badana w analizie |
| Czas obserwacji | prawie 12 lat | Badanie miało długi okres follow-up |
| Okres badania | 2005–2017 | Zakres gromadzenia danych |
| Liczba społeczności | 115 | Dane z obszarów miejskich i wiejskich |
| Liczba prowincji | 12 | Szeroki zasięg geograficzny |
| Mediana czasu siedzenia | 3 godziny dziennie | Typowy poziom siedzenia w badanej grupie |
| Najniższe ryzyko | około 4 godziny dziennie | W tym punkcie ryzyko było najniższe |
| Niższe i wyższe progi ryzyka | mniej niż 2 godziny oraz więcej niż 6 godzin dziennie | Ekstrema wiązały się z gorszymi wynikami |
| Udział osób z najkrótszym czasem siedzenia pracujących fizycznie | ponad 60% | Wskazuje na znaczenie ciężkiej pracy manualnej |
Na podstawie treści artykułu i opisu badania PURE-China.
Badanie przeprowadzone w Chinach na grupie 41 733 dorosłych wykazało, że zarówno zbyt mało, jak i zbyt dużo siedzenia może wiązać się z wyższym ryzykiem zgonu oraz incydentów sercowo-naczyniowych. Najniższe ryzyko w tej analizie występowało przy średnim czasie siedzenia wynoszącym około czterech godzin dziennie.
Naukowcy obserwowali uczestników przez prawie 12 lat, od 2005 do 2017 roku. Dane pochodziły ze 115 społeczności miejskich i wiejskich w 12 prowincjach Chin. W badanej grupie mediana czasu siedzenia wyniosła trzy godziny dziennie. To mniej niż w wielu krajach zachodnich, gdzie siedzący tryb życia częściej wiąże się z pracą biurową i długim czasem spędzanym przed ekranem.
Autorzy analizy zauważyli, że osoby siedzące mniej niż dwie godziny na dobę miały wyższe ryzyko niekorzystnych wyników zdrowotnych niż osoby siedzące umiarkowanie. Z kolei siedzenie ponad sześć godzin dziennie również wiązało się ze wzrostem ryzyka. W grupie osób o najkrótszym czasie siedzenia ponad 60 procent pracowało w zawodach wymagających dużego wysiłku fizycznego, takich jak rolnictwo i budownictwo.
To ważny szczegół, ponieważ w tej grupie krótszy czas siedzenia nie oznaczał biernego stylu życia. Wielu uczestników wykonywało ciężką pracę manualną przez wiele godzin dziennie. Badacze wskazali, że może to mieć znaczenie przy interpretacji zaleceń zdrowotnych, zwłaszcza dla osób, których praca wymaga dużego obciążenia fizycznego i które mogą potrzebować także odpoczynku w pozycji siedzącej.
W analizie modelowej sprawdzano także, jak zamiana 30 minut jednej aktywności na inną mogłaby wiązać się z ryzykiem zdrowotnym. U osób siedzących cztery godziny lub więcej zastąpienie krótszego siedzenia umiarkowaną lub intensywną aktywnością fizyczną wiązało się z niższym ryzykiem zgonu. U osób siedzących mniej niż cztery godziny dziennie korzystniejsze okazywało się natomiast zastąpienie części aktywności, a nawet snu, siedzeniem.
Wcześniejsze badania często koncentrowały się na krajach wysoko rozwiniętych, gdzie długie siedzenie łączono głównie z pracą biurową. Ten obraz utrwaliło popularne hasło, że „siedzenie to nowe palenie”. Wyniki z Chin pokazują jednak, że kontekst zawodowy i społeczny ma duże znaczenie, a ten sam nawyk może mieć inne znaczenie w zależności od rodzaju pracy i poziomu codziennego wysiłku.
W praktyce autorzy sugerują bardziej zróżnicowane zalecenia zdrowotne niż proste wezwanie do jak najkrótszego siedzenia. Potrzebne są dalsze badania, zwłaszcza takie, które dokładniej ocenią ryzyko u osób pracujących fizycznie oraz uwzględnią zmiany zachowań w czasie.
Jak interpretować wyniki badania o siedzeniu?
Na podstawie badania opisanego w artykule; zależności mają charakter obserwacyjny.
Słownik pojęć
- Incydenty sercowo-naczyniowe
- Zdarzenia dotyczące serca i naczyń krwionośnych, np. zawał serca lub udar mózgu.
- Follow-up
- Okres obserwacji uczestników po rozpoczęciu badania, służący do oceny wystąpienia wyników zdrowotnych.
- Analiza modelowa
- Obliczeniowa ocena tego, jak zmiana jednego czynnika może wpływać na ryzyko innych zdarzeń.
- Zastępowanie aktywności
- Porównanie, co się dzieje, gdy część czasu przeznaczonego na jedną czynność zostaje zastąpiona inną, np. siedzeniem lub ruchem.
- PURE-China
- Chińska część prospektywnego badania epidemiologicznego Prospective Urban Rural Epidemiology.
