W jaki sposób częstsze wstawanie poprawia zdrowie kobiet po menopauzie?

Zmiana nawyków związanych z siedzeniem, polegająca na częstszym przechodzeniu z pozycji siedzącej do stojącej, obniżyła ciśnienie krwi u otyłych kobiet po menopauzie. Takie wyniki przyniosła trwająca trzy miesiące randomizowana, kontrolowana próba opublikowana 22 czerwca 2026 roku, w której wzięło udział 407 kobiet.

Uczestniczki losowo podzielono na trzy grupy: jedną otrzymującą ogólne zalecenia zdrowotne, drugą ograniczającą czas siedzenia oraz trzecią, która miała częściej wstawać z krzesła. W ciągu 12 tygodni wszystkie kobiety odbyły siedem indywidualnych rozmów z trenerem zdrowia. Na początku badania i po trzech miesiącach mierzono ciśnienie krwi, pobierano próbki krwi na czczo oraz rejestrowano aktywność przez siedem dni za pomocą czujników noszonych na udzie i biodrze.

Do końca badania dotrwało 388 uczestniczek, czyli 95 proc. wyjściowej grupy. W grupie, która miała częściej przechodzić z siedzenia do stania, liczba takich zmian wzrosła średnio o 26 na dobę w porównaniu z grupą otrzymującą ogólne zalecenia. Jednocześnie w tej samej grupie odnotowano spadek ciśnienia rozkurczowego o 2,24 mm Hg. Zaobserwowano też obniżenie ciśnienia skurczowego o 3,33 mm Hg, choć nie osiągnęło ono wcześniej ustalonego progu istotności statystycznej. W grupie, która miała po prostu mniej siedzieć, nie wykazano podobnych efektów dotyczących ciśnienia.

Badanie nie pokazało natomiast istotnych zmian w regulacji glukozy we krwi w żadnej z dwóch grup interwencyjnych w porównaniu z grupą kontrolną. To ważne, bo wcześniejsze prace sugerowały, że samo skrócenie czasu siedzenia bez wprowadzenia dodatkowej aktywności fizycznej może nie przynosić oczekiwanych korzyści zdrowotnych.

Nadmierne siedzenie uznaje się za istotny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. W tym badaniu szczególnie istotne okazały się nie tyle ogólne zalecenia, ile sama częstotliwość wstawania. Wyniki sugerują, że krótkie przerwy od siedzenia mogą być prostą interwencją możliwą do wdrożenia w codziennym życiu.

Autorzy badania wskazują, że regularne zmiany pozycji mogą mieć znaczenie dla ograniczania ryzyka sercowo-naczyniowego w tej grupie pacjentek. Na podstawie jednego badania nie da się jednak zmienić zaleceń dla wszystkich, dlatego potrzebne będą kolejne analizy, które potwierdzą, czy taki efekt utrzymuje się dłużej i dotyczy szerszej populacji kobiet po menopauzie.