Najważniejsze
- •U otyłych kobiet po menopauzie częstsze wstawanie z krzesła obniżyło ciśnienie rozkurczowe po 3 miesiącach.
- •Samo ograniczenie czasu siedzenia nie przyniosło istotnej poprawy ciśnienia krwi.
- •W badaniu wzięły udział 407 kobiety, a 388 (95%) ukończyły 12-tygodniową interwencję.
- •Nie wykazano istotnej poprawy regulacji glukozy w żadnej z dwóch grup interwencyjnych.
- •Krótkie przerwy od siedzenia mogą być prostą i praktyczną strategią redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego.
Częstsze wstawanie z krzesła obniżyło ciśnienie krwi u otyłych kobiet po menopauzie w trwającym trzy miesiące badaniu z udziałem 407 uczestniczek.
Dr Karina Barszczewska: wiele kobiet uderzenia gorąca myli z zawałem
Zmiana nawyków związanych z siedzeniem, polegająca na częstszym przechodzeniu z pozycji siedzącej do stojącej, obniżyła ciśnienie krwi u otyłych kobiet po menopauzie. Takie wyniki przyniosła trwająca trzy miesiące randomizowana, kontrolowana próba opublikowana 22 czerwca 2026 roku, w której wzięło udział 407 kobiet.
Uczestniczki losowo podzielono na trzy grupy: jedną otrzymującą ogólne zalecenia zdrowotne, drugą ograniczającą czas siedzenia oraz trzecią, która miała częściej wstawać z krzesła. W ciągu 12 tygodni wszystkie kobiety odbyły siedem indywidualnych rozmów z trenerem zdrowia. Na początku badania i po trzech miesiącach mierzono ciśnienie krwi, pobierano próbki krwi na czczo oraz rejestrowano aktywność przez siedem dni za pomocą czujników noszonych na udzie i biodrze.
Do końca badania dotrwało 388 uczestniczek, czyli 95 proc. wyjściowej grupy. W grupie, która miała częściej przechodzić z siedzenia do stania, liczba takich zmian wzrosła średnio o 26 na dobę w porównaniu z grupą otrzymującą ogólne zalecenia. Jednocześnie w tej samej grupie odnotowano spadek ciśnienia rozkurczowego o 2,24 mm Hg. Zaobserwowano też obniżenie ciśnienia skurczowego o 3,33 mm Hg, choć nie osiągnęło ono wcześniej ustalonego progu istotności statystycznej. W grupie, która miała po prostu mniej siedzieć, nie wykazano podobnych efektów dotyczących ciśnienia.
Badanie nie pokazało natomiast istotnych zmian w regulacji glukozy we krwi w żadnej z dwóch grup interwencyjnych w porównaniu z grupą kontrolną. To ważne, bo wcześniejsze prace sugerowały, że samo skrócenie czasu siedzenia bez wprowadzenia dodatkowej aktywności fizycznej może nie przynosić oczekiwanych korzyści zdrowotnych.
Nadmierne siedzenie uznaje się za istotny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. W tym badaniu szczególnie istotne okazały się nie tyle ogólne zalecenia, ile sama częstotliwość wstawania. Wyniki sugerują, że krótkie przerwy od siedzenia mogą być prostą interwencją możliwą do wdrożenia w codziennym życiu.
Autorzy badania wskazują, że regularne zmiany pozycji mogą mieć znaczenie dla ograniczania ryzyka sercowo-naczyniowego w tej grupie pacjentek. Na podstawie jednego badania nie da się jednak zmienić zaleceń dla wszystkich, dlatego potrzebne będą kolejne analizy, które potwierdzą, czy taki efekt utrzymuje się dłużej i dotyczy szerszej populacji kobiet po menopauzie.
Jak przebiegało badanie?
Na podstawie randomizowanej, kontrolowanej próby opublikowanej 22 czerwca 2026 r.
Risk Factors Associated with Systemic Arterial Hypertension in Postmenopausal Women Engaged in Resistance Training: A Cross-Sectional Observational Study.
International journal of environmental research and public health
Najważniejsze wyniki badania: siedzenie, wstawanie i ciśnienie krwi
| Wskaźnik | Grupa z częstszym wstawaniem | Grupa z mniejszym siedzeniem | Grupa kontrolna / porównanie |
|---|---|---|---|
| Liczba uczestniczek | 407 na początku; 388 ukończyło badanie | 407 na początku; 388 ukończyło badanie | 407 na początku; 388 ukończyło badanie |
| Zmiana liczby przejść siedzenie–stanie | +26 na dobę vs grupa z ogólnymi zaleceniami | Brak istotnej zmiany | Punkt odniesienia |
| Ciśnienie rozkurczowe | -2,24 mmHg | Brak istotnego efektu | Punkt odniesienia |
| Ciśnienie skurczowe | -3,33 mmHg; nie osiągnęło wcześniej ustalonego progu istotności | Brak istotnego efektu | Punkt odniesienia |
| Regulacja glukozy | Brak istotnej poprawy | Brak istotnej poprawy | Brak istotnej poprawy |
Na podstawie opisu randomizowanej, kontrolowanej próby z 407 kobietami po menopauzie opublikowanej 22 czerwca 2026 r.
Słownik pojęć
- Ciśnienie skurczowe
- Wyższa wartość ciśnienia tętniczego mierzona podczas skurczu serca.
- Ciśnienie rozkurczowe
- Niższa wartość ciśnienia tętniczego mierzona między skurczami serca.
- Randomizowana, kontrolowana próba
- Badanie, w którym uczestników losowo przydziela się do grup porównawczych, aby ocenić skuteczność interwencji.
- Siedzący tryb życia
- Styl życia z dużą ilością czasu spędzanego w pozycji siedzącej i małą ilością ruchu.
- Regulacja glukozy
- Zdolność organizmu do utrzymywania prawidłowego poziomu cukru we krwi.
- Istotność statystyczna
- Kryterium oceny, czy zaobserwowany efekt najpewniej nie jest dziełem przypadku.
