Najważniejsze
- •Dieta DASH z wysoką zawartością potasu (~4700 mg/dobę) okazała się bezpieczna dla osób z nadciśnieniem tętniczym i prawidłową funkcją nerek.
- •Badanie obejmujące 356 dorosłych przyjmujących leki z grup ACEI, ARB lub diuretyki oszczędzające potas nie wykazało istotnego wzrostu stężenia potasu we krwi po 12 tygodniach.
- •Dawka potasu w badaniu była niemal dwukrotnie wyższa niż średnie populacyjne spożycie (2300–2600 mg/dobę).
- •Osoby z zaawansowaną przewlekłą chorobą nerek (stadium 4 i 5) nadal powinny unikać diet bogatopotasowych.
Stosowanie bogatej w potas diety DASH nie wywołuje niebezpiecznego wzrostu stężenia tego pierwiastka we krwi u pacjentów leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego – wynika z badań zaprezentowanych na konferencji American Heart Association (AHA).
Badanie AHA: Dieta DASH a poziom potasu
Wyniki zaprezentowane podczas konferencji naukowej American Heart Association.
American Heart Association (AHA) zaprezentowało na swojej konferencji naukowej wstępne wyniki badań, z których wynika, że stosowanie bogatej w potas diety DASH nie powoduje groźnego dla życia wzrostu stężenia tego pierwiastka we krwi u osób leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego. Obserwacja objęła 356 czarnoskórych dorosłych mieszkańców obszaru metropolitalnego Bostonu, którzy przez 12 tygodni przyjmowali około 4700 mg potasu na dobę.
Uczestnicy badania zażywali leki obniżające ciśnienie krwi, w tym inhibitory konwertazy angiotensyny (ACEI), blokery receptora angiotensynowego (ARB) oraz diuretyki oszczędzające potas. Badanych podzielono na dwie grupy: pierwsza otrzymywała produkty spożywcze zgodne z założeniami diety DASH, a druga środki finansowe na ich samodzielny zakup. Wyjściowe stężenie potasu w surowicy wynosiło odpowiednio 4,16 mmol/l w grupie otrzymującej żywność oraz 4,18 mmol/l w grupie kupującej produkty we własnym zakresie. Po trzech miesiącach naukowcy nie odnotowali istotnego statystycznie wzrostu stężenia potasu ani pogorszenia parametrów czynności nerek. Z udziału w projekcie wykluczono osoby z podwyższonym początkowym stężeniem tego pierwiastka oraz pacjentów w 4. i 5. stadium przewlekłej choroby nerek.
Ryzyko hiperkaliemii a leki hipotensyjne
Lekarze dotąd z dużą ostrożnością zalecali dietę bogatopotasową pacjentom przyjmującym leki z grup ACEI i ARB. Farmakoterapia ta wpływa na układ renina-angiotensyna-aldosteron, co przy wysokim spożyciu potasu zwiększa ryzyko hiperkaliemii — stanu prowadzącego do groźnych zaburzeń rytmu serca. Analizowana w badaniu dawka 4700 mg potasu dziennie znacząco przewyższa średnie rzeczywiste spożycie populacyjne, które wynosi od 2300 do 2600 mg na dobę. Naukowcy objęli badaniem czarnoskórych mieszkańców Stanów Zjednoczonych ze względu na wysokie statystycznie ryzyko wystąpienia w tej grupie ciężkich powikłań nadciśnienia tętniczego i rozwoju chorób nerek.
Prezentowane na konferencji dane mają charakter wstępny i nie przeszły jeszcze procedury recenzji naukowej przed publikacją w czasopiśmie medycznym. Wyniki odnoszą się wyłącznie do osób z prawidłową czynnością nerek, dlatego pacjenci ze zdiagnozowaną zaawansowaną niewydolnością nerek nadal powinni unikać diety bogatej w potas. Eksperci przypominają, że każda znacząca zmiana nawyków żywieniowych u osób zażywających leki kardiologiczne wymaga wcześniejszej konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Porównanie stężenia potasu i spożycia w badaniu AHA oraz populacji
| Parametr | Grupa z dostarczaną żywnością | Grupa kupująca żywność samodzielnie | Średnia populacyjna / Norma |
|---|---|---|---|
| Początkowe stężenie potasu w surowicy | 4,16 mmol/L | 4,18 mmol/L | 3,5 – 5,0 mmol/L |
| Dienne spożycie potasu w badaniu | ok. 4700 mg | ok. 4700 mg | 2300 – 2600 mg |
| Czas trwania obserwacji | 12 tygodni | 12 tygodni | - |
Na podstawie wstępnych wyników badań American Heart Association (AHA).
Słownik pojęć
- Dieta DASH
- Dietary Approaches to Stop Hypertension – wzorzec żywieniowy bogaty w warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty i chudy nabiał, zalecany w leczeniu i profilaktyce nadciśnienia tętniczego.
- Hiperkaliemia
- Stan, w którym stężenie potasu we krwi przekracza górną granicę normy (zazwyczaj >5,0–5,5 mmol/L), co może prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń rytmu serca.
- Inhibitory ACE (ACEI)
- Inhibitory konwertazy angiotensyny – grupa leków obniżających ciśnienie tętnicze poprzez blokowanie powstawania angiotensyny II.
- ARB (sartany)
- Blokery receptora angiotensynowego (sartany) – leki hipotensyjne blokujące działanie angiotensyny II na poziomie jej receptorów.
- Układ RAAS
- Układ hormonalny regulujący objętość krwi płynącej w naczyniach oraz ciśnienie tętnicze, wpływający również na wydalanie potasu przez nerki.
