Badanie George Institute: sól wzbogacona w potas może ratować miliony istnień

Najważniejsze

  • •Model obejmujący 193 kraje oszacował, że pełna zamiana zwykłej soli na sól częściowo wzbogaconą w potas mogłaby zapobiec około 2,96 mln zgonów i 10,17 mln nowych przypadków chorób sercowo-naczyniowych oraz przewlekłej choroby nerek rocznie.
  • •Są to hipotetyczne projekcje modelowe, a nie wyniki zaobserwowane po wdrożeniu globalnego programu zdrowotnego.
  • •Korzyści mają wynikać z jednoczesnego ograniczenia podaży sodu i zwiększenia podaży potasu, co może obniżać ciśnienie tętnicze.
  • •Największy scenariusz obejmował sól używaną w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach, ale przedstawionych scenariuszy nie należy sumować.
  • •Osoby z zaawansowaną chorobą nerek lub przyjmujące leki zwiększające stężenie potasu powinny skonsultować stosowanie takiej soli z lekarzem.
·
5 min

Według modelu opracowanego przez badaczy związanych z The George Institute for Global Health i UNSW Sydney pełna zamiana zwykłej soli na sól częściowo wzbogaconą w potas mogłaby zapobiec około 3 mln zgonów oraz 10 mln nowych przypadków chorób układu krążenia i przewlekłej choroby nerek rocznie. Analiza objęła 193 kraje i około 4,6 mld dorosłych, ale przedstawia hipotetyczne skutki wdrożenia, a nie efekty zaobserwowane w rzeczywistym programie zdrowotnym.

Model zakładał zastąpienie soli używanej w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach. W tym scenariuszu badacze oszacowali około 2,96 mln potencjalnie unikniętych zgonów oraz o 10,17 mln mniej nowych przypadków chorób rocznie. W materiałach dotyczących analizy wymieniono Liping (Polly) Huang, Bruce’a Neala i Viveka Jhę jako badaczy związanych z The George Institute oraz UNSW Sydney.

Autorzy przedstawili także scenariusze cząstkowe. Sama zamiana soli używanej w gospodarstwach domowych miała wiązać się z uniknięciem około 1,85 mln zgonów i 6,19 mln nowych przypadków chorób rocznie. Zastąpienie soli w żywności przetworzonej i restauracjach oznaczało odpowiednio 1,56 mln potencjalnie unikniętych zgonów oraz o 5,46 mln mniej nowych przypadków chorób. W Australii model przewidywał około 2076 potencjalnie unikniętych zgonów i o 15 674 mniej nowych przypadków rocznie. Wyników dla poszczególnych scenariuszy nie należy sumować, ponieważ materiały nie wyjaśniają dokładnie, czym się one różnią.

Sól wzbogacona w potas zawiera mniej chlorku sodu, ponieważ część tego związku zastępuje chlorek potasu. Nadal dostarcza jednak sód. Ograniczenie jego spożycia i zwiększenie podaży potasu może obniżać ciśnienie tętnicze, a tym samym zmniejszać ryzyko udaru, zawału serca i chorób nerek. Wcześniejsze badanie SSaSS, przeprowadzone na obszarach wiejskich Chin w latach 2013–2020, wykazało, że u osób stosujących taką sól ryzyko udaru było o 14 proc. mniejsze, ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych — o 13 proc. mniejsze, a śmiertelność całkowita — o 12 proc. mniejsza.

Materiały wskazują, że analizę opublikowano w czasopiśmie „Nature Health”, ale nie podają dokładnej daty publikacji, tytułu artykułu, DOI ani pełnej listy autorów. Nie przedstawiają też pełnej metodologii, przedziałów niepewności ani danych dotyczących ryzyka hiperkaliemii. Osoby z zaawansowaną chorobą nerek oraz przyjmujące leki zwiększające stężenie potasu powinny skonsultować stosowanie takiej soli z lekarzem. Dalszej oceny wymagają założenia modelu, bezpieczeństwo oraz realne możliwości wdrożenia.

Najczęstsze pytania

Ile zgonów mogłaby potencjalnie zapobiec zamiana zwykłej soli na sól wzbogaconą w potas?▼
Według modelu pełna zamiana mogłaby wiązać się z około 2,96 mln potencjalnie unikniętych zgonów rocznie na świecie.
Jakie choroby uwzględniono w analizie?▼
Analiza dotyczyła chorób sercowo-naczyniowych oraz przewlekłej choroby nerek, a także zgonów związanych z tymi schorzeniami.
Czy wyniki oznaczają rzeczywiste, już zaobserwowane korzyści?▼
Nie. Są to wyniki modelowania oparte na hipotetycznych scenariuszach wdrożenia, a nie obserwowane spadki zachorowań i zgonów.
Czym różni się sól wzbogacona w potas od zwykłej soli?▼
Zawiera mniej chlorku sodu, ponieważ część tego związku zastąpiono chlorkiem potasu; nadal dostarcza jednak sód.
Kto powinien zachować szczególną ostrożność?▼
Przede wszystkim osoby z zaawansowaną chorobą nerek oraz osoby przyjmujące leki zwiększające stężenie potasu, które powinny skonsultować zmianę soli z lekarzem.

Słownik pojęć

Sól wzbogacona w potas
Sól, w której część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu, aby zmniejszyć podaż sodu i zwiększyć podaż potasu.
Chlorek sodu
Związek chemiczny będący głównym składnikiem zwykłej soli kuchennej i źródłem sodu w diecie.
Chlorek potasu
Związek stosowany w soli wzbogaconej w potas jako częściowy zamiennik chlorku sodu.
Modelowanie zdrowotne
Metoda szacowania możliwych skutków zdrowotnych na podstawie danych, założeń i hipotetycznych scenariuszy.
Hiperkaliemia
Nadmierne stężenie potasu we krwi, które może być szczególnie istotnym zagrożeniem u osób z chorobami nerek lub stosujących określone leki.

Szacowane skutki różnych scenariuszy zamiany soli

ScenariuszPotencjalnie uniknięte zgony rocznieMniej nowych przypadków chorób rocznie
Pełna zamiana soli w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach2,96 mln10,17 mln
Zamiana soli używanej w gospodarstwach domowych1,85 mln6,19 mln
Zamiana soli w żywności przetworzonej i restauracjach1,56 mln5,46 mln
Australia — szeroka zamiana soli207615 674

Porównanie scenariuszy zastosowania soli wzbogaconej w potas

Pełna zamiana globalna
+Największy szacowany potencjał ograniczenia zgonów i nowych zachorowań
+Obejmuje sól w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach
−Wymaga szerokiego wdrożenia w wielu sektorach i krajach
−Wynik jest projekcją modelową, a nie obserwowanym efektem programu
mniej nowych przypadków10,17 mln rocznie
potencjalnie uniknięte zgony2,96 mln rocznie
Zamiana soli w gospodarstwach domowych
+Możliwa do wdrożenia na poziomie zakupów i gotowania w domu
+Według modelu może przynieść znaczące korzyści zdrowotne
−Nie obejmuje sodu pochodzącego z żywności przetworzonej i restauracji
−Nie należy sumować wyniku z innymi scenariuszami
mniej nowych przypadków6,19 mln rocznie
potencjalnie uniknięte zgony1,85 mln rocznie
Zamiana soli w żywności przetworzonej i restauracjach
+Może oddziaływać na osoby, które nie kontrolują samodzielnie ilości soli w przygotowywanych posiłkach
+Obejmuje istotne źródła soli poza gospodarstwami domowymi
−Wymaga zmian po stronie producentów żywności i gastronomii
−Wynik pozostaje szacunkiem modelowym
mniej nowych przypadków5,46 mln rocznie
potencjalnie uniknięte zgony1,56 mln rocznie

Sól wzbogacona w potas — najważniejsze liczby z modelu

193
Analizowane kraje
Model obejmował państwa zamieszkane łącznie przez około 4,6 mld dorosłych.
2,96 mln rocznie
Potencjalnie uniknięte zgony
Szacunek dla pełnej zamiany zwykłej soli na sól częściowo wzbogaconą w potas.
10,17 mln rocznie
Mniej nowych przypadków
Dotyczy chorób sercowo-naczyniowych i przewlekłej choroby nerek.
2076 zgonów i 15 674 przypadki
Australia
Szacowany roczny efekt szerokiej zamiany soli w Australii.
Mniej sodu, więcej potasu
Mechanizm
Zmiana może obniżać ciśnienie tętnicze, będące czynnikiem ryzyka udaru, zawału serca i chorób nerek.
Projekcja, nie obserwacja
Ważne zastrzeżenie
Analiza nie przedstawia efektów zaobserwowanych w rzeczywistym globalnym programie zdrowotnym.

Dane pochodzą z materiałów dotyczących modelu badaczy związanych z The George Institute for Global Health i UNSW Sydney; opisane wartości są szacunkami modelowymi.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Badanie: Słodzone napoje w dzieciństwie a ryzyko nadciśnienia w dorosłości

Badanie zespołu z Uniwersytetu w Toronto i Harvardu objęło ponad 25 tysięcy uczestników i wykazało, że znaczenie ma nie tylko ilość cukru, ale też jego źródło. Najwyższe ryzyko nadciśnienia dotyczyło osób pijących codziennie słodzone napoje, w tym napoje gazowane i sportowe, oraz większe ilości soku owocowego.

24 czerwca 2026

Dieta DASH bezpieczna przy lekach na nadciśnienie

Wstępne badania zaprezentowane podczas konferencji American Heart Association wykazały, że spożycie 4700 mg potasu dziennie w ramach diety DASH jest bezpieczne dla osób przyjmujących leki hipotensyjne. Obserwacja 356 czarnoskórych pacjentów z prawidłową czynnością nerek nie wykazała niebezpiecznego wzrostu stężenia potasu w surowicy. Wyniki wymagają jeszcze recenzji naukowej i pełnej publikacji.

9 października 2026

Badanie: Osiem powszechnych dodatków do żywności zwiększa ryzyko nadciśnienia

Wyniki opublikowane 18 czerwca 2026 roku w „European Heart Journal” pochodzą z badania NutriNet-Santé i dotyczą wpływu powszechnych dodatków do żywności na zdrowie układu krążenia. Autorzy analizowali dietę uczestników przez średnio 7–8 lat i znaleźli związek między większym spożyciem dodatków a częstszym występowaniem nadciśnienia.

20 czerwca 2026

Badanie z Francji: wyższe spożycie wybranych konserwantów powiązano z większym ryzykiem nadciśnienia i CVD

Analiza kohorty NutriNet-Santé objęła 112 395 osób we Francji, obserwowanych przez około 7–8 lat. Badanie obserwacyjne wskazało, że wyższe spożycie części konserwantów wiązało się z większym ryzykiem nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych, ale nie dowodzi związku przyczynowego.

22 maja 2026

Domowy pomiar ciśnienia z przesyłaniem danych może zmniejszać ryzyko zawału i udaru

Badanie opublikowane 12 czerwca 2026 roku w European Heart Journal przeprowadzili naukowcy z Edinburgh Napier University i University of Edinburgh. Analiza danych ze Szkocji wykazała, że telemonitoring wiązał się z niższym ryzykiem hospitalizacji i zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych.

13 czerwca 2026

Badanie: Żywność wysoko przetworzona może odpowiadać za ponad jedną trzecią zgonów z powodu chorób serca

Analiza oparta na modelowaniu matematycznym wskazuje, że ograniczenie spożycia przetworzonych produktów o 20–50 proc. mogłoby zapobiec tysiącom zachorowań rocznie. Część ekspertów krytykuje jednak metodologię badania. Wskazują oni na brak dowodów przyczynowo-skutkowych oraz nieścisłości w definicji żywności wysoko przetworzonej. Publikacja wywołała dyskusję o konieczności systemowej regulacji rynku spożywczego.

16 lipca 2026

StartSzukaj