Najważniejsze
- •Model obejmujący 193 kraje oszacował, że pełna zamiana zwykłej soli na sól częściowo wzbogaconą w potas mogłaby zapobiec około 2,96 mln zgonów i 10,17 mln nowych przypadków chorób sercowo-naczyniowych oraz przewlekłej choroby nerek rocznie.
- •Są to hipotetyczne projekcje modelowe, a nie wyniki zaobserwowane po wdrożeniu globalnego programu zdrowotnego.
- •Korzyści mają wynikać z jednoczesnego ograniczenia podaży sodu i zwiększenia podaży potasu, co może obniżać ciśnienie tętnicze.
- •Największy scenariusz obejmował sól używaną w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach, ale przedstawionych scenariuszy nie należy sumować.
- •Osoby z zaawansowaną chorobą nerek lub przyjmujące leki zwiększające stężenie potasu powinny skonsultować stosowanie takiej soli z lekarzem.
Według modelu opracowanego przez badaczy związanych z The George Institute for Global Health i UNSW Sydney pełna zamiana zwykłej soli na sól częściowo wzbogaconą w potas mogłaby zapobiec około 3 mln zgonów oraz 10 mln nowych przypadków chorób układu krążenia i przewlekłej choroby nerek rocznie. Analiza objęła 193 kraje i około 4,6 mld dorosłych, ale przedstawia hipotetyczne skutki wdrożenia, a nie efekty zaobserwowane w rzeczywistym programie zdrowotnym.
Model zakładał zastąpienie soli używanej w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach. W tym scenariuszu badacze oszacowali około 2,96 mln potencjalnie unikniętych zgonów oraz o 10,17 mln mniej nowych przypadków chorób rocznie. W materiałach dotyczących analizy wymieniono Liping (Polly) Huang, Bruce’a Neala i Viveka Jhę jako badaczy związanych z The George Institute oraz UNSW Sydney.
Autorzy przedstawili także scenariusze cząstkowe. Sama zamiana soli używanej w gospodarstwach domowych miała wiązać się z uniknięciem około 1,85 mln zgonów i 6,19 mln nowych przypadków chorób rocznie. Zastąpienie soli w żywności przetworzonej i restauracjach oznaczało odpowiednio 1,56 mln potencjalnie unikniętych zgonów oraz o 5,46 mln mniej nowych przypadków chorób. W Australii model przewidywał około 2076 potencjalnie unikniętych zgonów i o 15 674 mniej nowych przypadków rocznie. Wyników dla poszczególnych scenariuszy nie należy sumować, ponieważ materiały nie wyjaśniają dokładnie, czym się one różnią.
Sól wzbogacona w potas zawiera mniej chlorku sodu, ponieważ część tego związku zastępuje chlorek potasu. Nadal dostarcza jednak sód. Ograniczenie jego spożycia i zwiększenie podaży potasu może obniżać ciśnienie tętnicze, a tym samym zmniejszać ryzyko udaru, zawału serca i chorób nerek. Wcześniejsze badanie SSaSS, przeprowadzone na obszarach wiejskich Chin w latach 2013–2020, wykazało, że u osób stosujących taką sól ryzyko udaru było o 14 proc. mniejsze, ryzyko poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych — o 13 proc. mniejsze, a śmiertelność całkowita — o 12 proc. mniejsza.
Materiały wskazują, że analizę opublikowano w czasopiśmie „Nature Health”, ale nie podają dokładnej daty publikacji, tytułu artykułu, DOI ani pełnej listy autorów. Nie przedstawiają też pełnej metodologii, przedziałów niepewności ani danych dotyczących ryzyka hiperkaliemii. Osoby z zaawansowaną chorobą nerek oraz przyjmujące leki zwiększające stężenie potasu powinny skonsultować stosowanie takiej soli z lekarzem. Dalszej oceny wymagają założenia modelu, bezpieczeństwo oraz realne możliwości wdrożenia.
Najczęstsze pytania
Ile zgonów mogłaby potencjalnie zapobiec zamiana zwykłej soli na sól wzbogaconą w potas?▼
Jakie choroby uwzględniono w analizie?▼
Czy wyniki oznaczają rzeczywiste, już zaobserwowane korzyści?▼
Czym różni się sól wzbogacona w potas od zwykłej soli?▼
Kto powinien zachować szczególną ostrożność?▼
Słownik pojęć
- Sól wzbogacona w potas
- Sól, w której część chlorku sodu zastąpiono chlorkiem potasu, aby zmniejszyć podaż sodu i zwiększyć podaż potasu.
- Chlorek sodu
- Związek chemiczny będący głównym składnikiem zwykłej soli kuchennej i źródłem sodu w diecie.
- Chlorek potasu
- Związek stosowany w soli wzbogaconej w potas jako częściowy zamiennik chlorku sodu.
- Modelowanie zdrowotne
- Metoda szacowania możliwych skutków zdrowotnych na podstawie danych, założeń i hipotetycznych scenariuszy.
- Hiperkaliemia
- Nadmierne stężenie potasu we krwi, które może być szczególnie istotnym zagrożeniem u osób z chorobami nerek lub stosujących określone leki.
Szacowane skutki różnych scenariuszy zamiany soli
| Scenariusz | Potencjalnie uniknięte zgony rocznie | Mniej nowych przypadków chorób rocznie |
|---|---|---|
| Pełna zamiana soli w gospodarstwach domowych, żywności przetworzonej i restauracjach | 2,96 mln | 10,17 mln |
| Zamiana soli używanej w gospodarstwach domowych | 1,85 mln | 6,19 mln |
| Zamiana soli w żywności przetworzonej i restauracjach | 1,56 mln | 5,46 mln |
| Australia — szeroka zamiana soli | 2076 | 15 674 |
Porównanie scenariuszy zastosowania soli wzbogaconej w potas
Pełna zamiana globalna
Zamiana soli w gospodarstwach domowych
Zamiana soli w żywności przetworzonej i restauracjach
Sól wzbogacona w potas — najważniejsze liczby z modelu
Dane pochodzą z materiałów dotyczących modelu badaczy związanych z The George Institute for Global Health i UNSW Sydney; opisane wartości są szacunkami modelowymi.
