Najważniejsze
- •Regularne zimne prysznice przez 12 tygodni wiązały się z 26 proc. mniejszą liczbą dni gorszego samopoczucia i 31 proc. mniejszą liczbą dni nieobecności w pracy z powodu choroby.
- •Dostępne dane nie dowodzą, że zimna woda zmniejsza liczbę zachorowań, ponieważ wyniki opierały się głównie na samoocenie uczestników.
- •Analiza szwajcarska nie była w pełni klasycznym randomizowanym badaniem, a duża część uczestników nie ukończyła całej interwencji.
- •Wcześniejsze badanie holenderskie wykazało mniej zwolnień chorobowych, ale nie wyraźnie mniej dni choroby, dlatego wyników nie można bezpośrednio łączyć.
- •Szacowane oszczędności energii i emisji CO₂ były modelowe, a nie zmierzone bezpośrednio w gospodarstwach uczestników.
Zespół Leny Glaser z Uniwersytetu w Bazylei przeanalizował wyniki trzech szwajcarskich prób dotyczących zimnych pryszniców, prowadzonych od końca 2019 roku do połowy 2024 roku. Uczestnicy, którzy przez 12 tygodni regularnie brali zimne prysznice, zgłaszali mniej dni gorszego samopoczucia i nieobecności w pracy. Dostępne materiały nie dowodzą jednak, że zimna woda zmniejsza liczbę zachorowań.
Badani ustawiali wodę na najniższą dostępną temperaturę i pozostawali pod prysznicem przez 2–5 minut. W analizie uwzględniono 459 osób, które stosowały tę procedurę przez co najmniej 70 proc. okresu badania. Według informacji opublikowanych przez Earth.com grupa ta zgłaszała o 26 proc. mniej dni choroby i o 31 proc. mniej dni nieobecności w pracy z powodu choroby niż pozostali uczestnicy.
Wyniki opierały się głównie na samoocenie objawów i absencji. Materiały nie podają wartości p, przedziałów ufności ani pełnego modelu statystycznego, dlatego nie można stwierdzić, czy różnice były istotne statystycznie. Nie wiadomo też, czy wszystkie trzy próby miały identyczny protokół. W dwóch z nich, według Earth.com, uczestnicy mieli stosować zimne prysznice, a następnie badacze porównali osoby bardziej i mniej wytrwałe. Nie było to więc klasyczne badanie z losowo przydzieloną grupą kontrolną.
Earth.com podaje 719 uczestników, a „New Telegraph”, powołując się na Study Finds, informuje o 735 osobach. Dostępne materiały nie wyjaśniają tej rozbieżności ani nie przedstawiają pełnej liczebności poszczególnych prób. W dwóch późniejszych badaniach analizowano około 586 osób, z których 217 ukończyło pełne 12 tygodni. Oznacza to, że przed zakończeniem interwencji zrezygnowało około 63 proc. uczestników. Osoby, które wytrwały, mogły różnić się od pozostałych pod względem motywacji, stanu zdrowia lub stylu życia.
Wcześniejsze holenderskie badanie objęło 3018 osób, które przez 30 dni kończyły ciepły prysznic, polewając się zimną wodą przez 30–90 sekund. Wykazało ono o 29 proc. mniej zwolnień chorobowych, ale nie przyniosło wyraźnego zmniejszenia liczby dni choroby. Tego wyniku nie można bezpośrednio porównywać z analizą szwajcarską, ponieważ badania różniły się protokołem, czasem trwania i sposobem porównania grup.
Autorzy oszacowali także, że pięciominutowy zimny prysznic może wiązać się ze zmniejszeniem zużycia energii o około 1,3 kWh i emisji CO₂ o 15 kg w okresie badania. Są to modelowe wyliczenia, a nie pomiary wykonane w domach uczestników. Do oceny wpływu zimnych pryszniców potrzebne są większe, randomizowane badania z obiektywnymi danymi dotyczącymi infekcji i absencji.
Najczęstsze pytania
Czy zimne prysznice zapobiegają chorobom?▼
Jak wyglądała procedura w szwajcarskich próbach?▼
Jak wiarygodne są wyniki dotyczące absencji?▼
Czy zimny prysznic może ograniczyć zużycie energii?▼
Słownik pojęć
- Absencja chorobowa
- Nieobecność w pracy spowodowana chorobą.
- Randomizowane badanie kontrolowane
- Badanie, w którym uczestnicy są losowo przydzielani do grup, aby ograniczyć wpływ różnic między badanymi osobami.
- Samoocena
- Informacja przekazana przez uczestnika na temat własnych objawów, samopoczucia lub nieobecności.
- Bias selekcji
- Zniekształcenie wyników wynikające z tego, że osoby pozostające w badaniu różnią się od tych, które z niego zrezygnowały.
- Przedział ufności
- Zakres wartości pokazujący niepewność oszacowania efektu w badaniu.
Najważniejsze dane dotyczące zimnych pryszniców
| Element | Wynik lub zakres | Ograniczenie |
|---|---|---|
| Szwajcarskie próby | 12 tygodni; 2–5 minut pod najzimniejszą dostępną wodą | Niejasny protokół wszystkich prób |
| Zgłaszane dni gorszego samopoczucia | O 26 proc. mniej | Wynik oparty głównie na samoocenie |
| Nieobecność w pracy z powodu choroby | O 31 proc. mniej | Nie przedstawiono pełnego modelu statystycznego |
| Wcześniejsze badanie holenderskie | O 29 proc. mniej zwolnień chorobowych | Brak wyraźnego zmniejszenia liczby dni choroby |
| Szacowane oszczędności środowiskowe | Około 1,3 kWh i 15 kg CO₂ w okresie badania | Były to wyliczenia modelowe |



