Najważniejsze
- •Zimny prysznic podczas upałów może dać chwilową ulgę, ale paradoksalnie utrudnia oddawanie ciepła i podnosi temperaturę wewnętrzną organizmu.
- •Najlepsza temperatura wody według cytowanego lekarza to około 25–35°C, czyli letnia lub lekko ciepła.
- •Po wysiłku fizycznym trzeba odczekać kilkanaście minut przed prysznicem, aby tętno i temperatura ciała zdążyły opaść.
- •Szczególną ostrożność powinny zachować osoby starsze, dzieci oraz pacjenci z chorobami serca, bo są bardziej narażeni na skutki przegrzania.
- •Podczas fali upałów najważniejsze są: nawodnienie, chłodne i wentylowane miejsca, lekkie ubrania oraz ograniczanie wysiłku w najgorętszych godzinach.
Przy upałach sięgających 40°C lekarze we Francji odradzają zimne prysznice i zalecają letnią lub ciepłą wodę.
We Francji, gdzie w najbliższych dniach temperatura ma dochodzić do 40°C, lekarze odradzają zimne prysznice i zalecają wodę letnią lub ciepłą. Według dr. Fernando Cardoso Oliveiry, lekarza ogólnego z Nicei, najlepsza temperatura prysznica podczas fali upałów mieści się między 25 a 35°C.
Specjalista wyjaśnia, że taki zakres pozwala obniżać temperaturę ciała stopniowo, bez wywoływania szoku termicznego. Zimna woda działa odwrotnie: powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, przez co organizm zatrzymuje ciepło wewnątrz. Oficjalne zalecenia Santé publique France są zgodne z tym podejściem i również odradzają zimne prysznice w czasie upałów.
Dr Cardoso Oliveira podkreśla, że prysznic może być jednym z prostych sposobów na chwilowe obniżenie odczuwanej temperatury, ale nie powinien zastępować podstawowych działań ochronnych. W czasie fali gorąca należy pić wodę regularnie, nawet bez odczuwania pragnienia, przebywać w chłodnych i wentylowanych miejscach, nosić lekkie ubrania oraz ograniczać wysiłek fizyczny w najgorętszych godzinach dnia. Lekarz zwraca też uwagę na osoby starsze i dzieci, które są bardziej narażone na skutki przegrzania.
Po intensywnym wysiłku fizycznym nie należy od razu wchodzić pod prysznic. Trzeba odczekać kilka minut, aż tętno i temperatura ciała zaczną spadać. Zdaniem lekarza najlepiej poczekać około kilkunastu minut, aby zakończyć pocenie i nawodnić organizm. Zbyt szybki prysznic po ćwiczeniach może utrudniać odprowadzanie ciepła i zwiększać ryzyko złego samopoczucia.
Zimny prysznic może być szczególnie niewskazany u osób starszych i u pacjentów z chorobami serca. W ich przypadku nagła zmiana temperatury może obciążyć układ krążenia. Wysokie temperatury w Europie stają się coraz częstsze wraz ze zmianami klimatycznymi, a kolejne fale upałów prowadzą do większej liczby hospitalizacji z powodu przegrzania.
W praktyce oznacza to, że w czasie upałów prysznic powinien raczej pomagać organizmowi w oddawaniu ciepła niż wywoływać gwałtowną reakcję na zimno. Jeśli zalecenia nie są przestrzegane, rośnie ryzyko przegrzania, zawrotów głowy i złego samopoczucia, zwłaszcza u osób najbardziej wrażliwych na wysoką temperaturę.
Jak bezpiecznie brać prysznic podczas upałów
Na podstawie wypowiedzi cytowanego lekarza oraz zaleceń Santé publique France.
Słownik pojęć
- Szok termiczny
- Nagła reakcja organizmu na gwałtowną zmianę temperatury, mogąca powodować dyskomfort, zawroty głowy lub złe samopoczucie.
- Zwężenie naczyń krwionośnych
- Skurcz naczyń, który zmniejsza przepływ krwi przez skórę i ogranicza oddawanie ciepła.
- Termoregulacja
- Zdolność organizmu do utrzymywania prawidłowej temperatury ciała.
- Przegrzanie
- Stan nadmiernego wzrostu temperatury ciała, który może prowadzić do osłabienia, zawrotów głowy i zagrożenia zdrowia.
- Układ krążenia
- Układ transportujący krew w organizmie; nagłe zmiany temperatury mogą zwiększać jego obciążenie.
