Najważniejsze
- •Objawy po fali upałów mogą pojawić się z opóźnieniem nawet 5–10 dni, zwłaszcza u osób najbardziej wrażliwych.
- •Upał może wywoływać nie tylko odwodnienie, bóle głowy czy udar cieplny, ale też późniejsze powikłania, m.in. ze strony nerek, serca i układu oddechowego.
- •Do grup szczególnego ryzyka należą osoby starsze, kobiety w ciąży, pacjenci z chorobami przewlekłymi oraz osoby pracujące w wysokiej temperaturze.
- •Długotrwałe przebywanie w upale może pogarszać sen, nasilać zmęczenie i wpływać na zdrowie psychiczne, w tym sprzyjać lękowi i depresji.
- •W obliczu coraz częstszych fal ekstremalnych temperatur potrzebne jest dłuższe monitorowanie pacjentów po upale, zwłaszcza w grupach ryzyka.
Francuskie ministerstwo zdrowia ostrzegło, że skutki fali upałów mogą ujawnić się dopiero po 5–10 dniach, zwłaszcza u osób najbardziej narażonych.
Francuskie ministerstwo zdrowia ostrzegło przed tzw. efektem opóźnienia po falach upałów. Stéphanie Rist powiedziała w poniedziałek w rozmowie z France Info, że u najbardziej wrażliwych osób objawy mogą pojawić się nawet pięć do dziesięciu dni po upale.
Minister zdrowia wyjaśniła, że organizm nie reaguje wyłącznie w trakcie samej fali gorąca. „To skumulowana dawka ciepła w ciele powoduje skutki” – stwierdziła Rist. Wśród natychmiastowych problemów wymieniła skurcze, odwodnienie, bóle głowy, nudności, udar cieplny i wyczerpanie. Resort podkreśla jednak, że wysokie temperatury mogą wywoływać także późniejsze konsekwencje zdrowotne.
Według ostrzeżenia ekstremalne upały zwiększają ryzyko chorób nerek. W tekście przywołanym przez francuskie media wskazano też na pogorszenie przebiegu chorób sercowo-naczyniowych i oddechowych. Osoby pracujące lub przebywające regularnie w wysokiej temperaturze są bardziej narażone na rozwój choroby nerek lub ostrej niewydolności nerek.
Resort zwraca też uwagę na skutki psychiczne i społeczne fal upałów. Badania opisane przez francuskie media wskazują, że długotrwałe przebywanie w wysokiej temperaturze może nasilać zmęczenie, pogarszać sen, a u części osób prowadzić do lęku i depresji. W 2025 roku badacze z Hongkongu analizowali sytuację osób starszych, które podczas upałów częściej pozostają zamknięte w domach, co ogranicza ich mobilność, samodzielność i kontakt społeczny.
W poniedziałek we Francji 3,85 mln osób powyżej 75. roku życia mieszkało w departamentach objętych podwyższonym ryzykiem. To właśnie ta grupa, obok kobiet w ciąży i osób z chorobami przewlekłymi, należy do najbardziej narażonych na skutki upałów. W poprzednich latach francuskie władze przypominały, że fala upałów z 2003 roku doprowadziła w kraju do śmierci ponad 70 tys. osób.
Kontekst tych ostrzeżeń wyznacza coraz częstsze i dłuższe fale ekstremalnych temperatur, wiązane ze zmianami klimatycznymi. Im dłużej utrzymuje się upał, tym większe znaczenie mają nie tylko ostre objawy pojawiające się od razu, ale też powikłania, które mogą rozwinąć się kilka dni później. Dla systemu ochrony zdrowia oznacza to konieczność dłuższego monitorowania pacjentów po fali gorąca, zwłaszcza w grupach ryzyka.
Jak upał może wpływać na zdrowie w czasie i po fali gorąca
Na podstawie informacji z artykułu o ostrzeżeniu francuskiego ministerstwa zdrowia.
Impact of heat on respiratory health: Age- and sex-specific risks in a nationwide Korean study (2014-2019).
International journal of biometeorology
Najważniejsze liczby z artykułu
| Wskaźnik / grupa | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Opóźnienie objawów po upale | 5–10 dni | U najbardziej wrażliwych osób skutki mogą pojawić się dopiero po kilku dniach |
| Osoby 75+ we Francji w departamentach o podwyższonym ryzyku | 3,85 mln | Grupa szczególnie narażona na konsekwencje fal upałów |
| Ofiary fali upałów we Francji w 2003 roku | ponad 70 tys. | Historyczny przykład skali zagrożenia zdrowotnego |
Na podstawie treści artykułu i przywołanych w nim danych francuskich władz.
Słownik pojęć
- Efekt opóźnienia po fali upałów
- Sytuacja, w której skutki zdrowotne wysokiej temperatury pojawiają się dopiero po kilku dniach od ustąpienia upału.
- Udar cieplny
- Stan zagrożenia życia spowodowany przegrzaniem organizmu, wymagający pilnej pomocy medycznej.
- Ostra niewydolność nerek
- Nagłe pogorszenie pracy nerek, które może rozwinąć się m.in. po odwodnieniu i przegrzaniu.
- Choroby sercowo-naczyniowe
- Zaburzenia dotyczące serca i naczyń krwionośnych, które mogą ulec zaostrzeniu podczas upałów.
- Choroby oddechowe
- Schorzenia układu oddechowego, których objawy mogą się nasilać w czasie ekstremalnych temperatur.
- Grupa ryzyka
- Osoby szczególnie narażone na cięższy przebieg lub powikłania, np. seniorzy, kobiety w ciąży i pacjenci z chorobami przewlekłymi.
