Najważniejsze
- •Dihydropirydynowe blokery kanału wapniowego (DCCB) były w badaniu powiązane z 33-procentowym wzrostem ryzyka poważnych zdarzeń nerkowych u chorych na cukrzycę typu 2.
- •Analiza objęła 31 041 dorosłych leczonych w latach 2016–2021; wszyscy otrzymywali inhibitory RAS oraz inhibitory SGLT2, czyli standardową terapię wspierającą ochronę nerek.
- •Wśród badanych 11 841 osób przyjmowało DCCB, a 19 200 leczyło nadciśnienie innymi preparatami; w obserwacji odnotowano 482 poważne zdarzenia nerkowe i 2 066 zgonów.
- •Autorzy sugerują, że potencjalny mechanizm niekorzystnego działania DCCB może wiązać się z wpływem na hemodynamikę nerek i ciśnienie w kłębuszkach.
- •Wyniki są obserwacyjne i nie dowodzą przyczynowości, dlatego przed zmianą zaleceń potrzebne są kolejne, lepiej zaprojektowane badania.
Dihydropirydynowe blokery kanału wapniowego mogą wiązać się z szybszą progresją choroby nerek u chorych na cukrzycę typu 2 — wynika z badania przedstawionego w Glasgow.
Nowe badanie przedstawione na 63. Kongresie Europejskiego Stowarzyszenia Nefrologicznego w Glasgow sugeruje, że dihydropirydynowe blokery kanału wapniowego, czyli DCCB, mogą przyspieszać progresję choroby nerek u pacjentów z cukrzycą typu 2. W analizie osób leczonych z powodu nadciśnienia w tej grupie stosowanie DCCB wiązało się z 33-procentowym wzrostem ryzyka poważnych zdarzeń nerkowych w porównaniu z innymi lekami na nadciśnienie.
Badacze przeanalizowali dane 31 041 dorosłych z cukrzycą typu 2 leczonych w latach 2016–2021. Wszyscy pacjenci otrzymywali leki z grupy inhibitorów układu RAS oraz inhibitory SGLT2, czyli terapię uznawaną za standard wspierający ochronę nerek i kontrolę glikemii. Dodatkowo 11 841 chorych, czyli 38,1 proc. całej grupy, przyjmowało DCCB, a 19 200 osób leczyło nadciśnienie innymi preparatami. W czasie obserwacji trwającej średnio 3,5 roku odnotowano 482 poważne zdarzenia nerkowe oraz 2 066 zgonów.
W badaniu za poważne zdarzenia nerkowe uznawano m.in. duży spadek funkcji filtracyjnej nerek lub przejście do schyłkowej niewydolności nerek. Autorzy wskazują, że związek między DCCB a gorszym wynikiem może wynikać z wpływu tych leków na hemodynamikę nerek. To właśnie ten potencjalny mechanizm budzi pytania o bezpieczeństwo stosowania DCCB u chorych, którzy już otrzymują leczenie ukierunkowane na ochronę nerek.
DCCB są często stosowane u pacjentów z cukrzycą typu 2, ponieważ nadciśnienie występuje w tej grupie bardzo często i zwykle wymaga leczenia skojarzonego. Dotychczas leki te uchodziły za skuteczną opcję w kontroli ciśnienia, zwłaszcza gdy same inhibitory RAS i SGLT2 nie wystarczają do osiągnięcia celów terapeutycznych. Cukrzycowa choroba nerek rozwija się jednak na tle przewlekle podwyższonego stężenia glukozy i nadciśnienia, które uszkadzają drobne naczynia w nerkach i przyspieszają utratę ich funkcji.
Autorzy i komentatorzy cytowani w materiale zwracają uwagę, że wyniki należy traktować ostrożnie. Badanie miało charakter obserwacyjny, więc nie pozwala na wyciągnięcie jednoznacznych wniosków o przyczynowości. Brakuje też szczegółowych danych o wszystkich zmiennych kontrolnych i metodologii, co ogranicza interpretację wyników.
W praktyce badanie może skłonić do ostrożniejszego doboru leków obniżających ciśnienie u pacjentów z cukrzycą typu 2 i chorobą nerek. Autorzy zapowiadają dalsze analizy, a przed zmianą zaleceń potrzebne będą kolejne, lepiej zaprojektowane badania.
Najważniejsze liczby z badania o DCCB u chorych na cukrzycę typu 2
| Wskaźnik | Wartość |
|---|---|
| Liczba analizowanych pacjentów | 31 041 |
| Okres leczenia/analizy | 2016–2021 |
| Odsetek osób przyjmujących DCCB | 38,1 proc. (11 841 osób) |
| Osoby leczone innymi lekami na nadciśnienie | 19 200 |
| Średni czas obserwacji | 3,5 roku |
| Poważne zdarzenia nerkowe | 482 |
| Zgony | 2 066 |
| Wzrost ryzyka poważnych zdarzeń nerkowych przy DCCB | 33 proc. |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i danych z opisu badania przedstawionego na kongresie ERA w Glasgow.
Jak interpretować wyniki badania o DCCB i nerkach
Na podstawie badania przedstawionego na 63. Kongresie Europejskiego Stowarzyszenia Nefrologicznego w Glasgow.
Słownik pojęć
- DCCB
- Dihydropirydynowe blokery kanału wapniowego; grupa leków obniżających ciśnienie tętnicze przez rozkurcz naczyń.
- Inhibitory RAS
- Leki blokujące układ renina–angiotensyna, stosowane m.in. w nadciśnieniu i ochronie nerek.
- Inhibitory SGLT2
- Leki przeciwcukrzycowe, które dodatkowo wykazują działanie nefroprotekcyjne.
- eGFR
- Szacunkowy współczynnik filtracji kłębuszkowej; podstawowy wskaźnik funkcji nerek.
- Schyłkowa niewydolność nerek
- Końcowe stadium przewlekłej choroby nerek, zwykle wymagające dializ lub przeszczepienia.
- Hemodynamika nerek
- Zasady przepływu krwi i ciśnienia w obrębie nerek, wpływające na ich funkcję filtracyjną.
- Obserwacyjne badanie
- Badanie, w którym naukowcy analizują dane bez losowego przydzielania terapii, co ogranicza możliwość wnioskowania o przyczynowości.
