Najważniejsze
- •MIT opracował przenośny, operator-niezależny system USG 3D, który ma ułatwić samodzielne badanie piersi i częstszy monitoring raka piersi.
- •W badaniach z udziałem ochotników bez doświadczenia w ultrasonografii urządzenie skuteczniej lokalizowało ukryte cele niż klasyczna ręczna sonda (około 80 proc. vs 60 proc.).
- •Na jakość obrazu wpływają m.in. warstwa wspierająca w przetworniku oraz adaptacyjny beamforming, który poprawia rozdzielczość nawet o 10 proc.
- •Technologia może być szczególnie przydatna u kobiet z gęstą tkanką piersi oraz w przypadku nowotworów interwałowych, które rozwijają się między planowymi badaniami przesiewowymi.
- •Zespół chce rozwijać interfejs i połączyć urządzenie z telefonem lub tabletem, aby zwiększyć mobilność i ułatwić użycie także poza gabinetem lekarskim.
Zespół MIT opracował przenośny system USG, który ma umożliwić samodzielne monitorowanie raka piersi bez udziału operatora.
Naukowcy z Massachusetts Institute of Technology opracowali przenośny system ultrasonograficzny, który ma ułatwić wykrywanie i monitorowanie raka piersi bez udziału operatora. Urządzenie pozwala na obrazowanie 3D i ma być obsługiwane także przez osoby bez doświadczenia w ultrasonografii. Według opublikowanych danych technologia może zwiększyć dostępność badań i umożliwić częstsze kontrole, także poza gabinetem lekarskim.
W badaniu z udziałem 10 ochotników, którzy nie mieli wcześniej kontaktu z USG, nowy system pozwolił zlokalizować około 80 proc. ukrytych celów osadzonych w modelu tkanki. Dla porównania, przy użyciu standardowej ręcznej sondy wynik wynosił około 60 proc. Badacze podali też, że w kolejnym teście z udziałem siedmiu uczestników średnia dokładność umieszczania sondy podczas powtarzanych skanów przekraczała 90 proc.
Na poprawę jakości obrazu wpłynęła przede wszystkim dodatkowa warstwa wspierająca umieszczona w przetworniku ultradźwiękowym. Zwiększa ona skupienie fal, ogranicza szumy akustyczne i elektryczne oraz poprawia rozdzielczość obrazu. Zespół MIT zastosował też algorytm adaptacyjnego beamformingu, który uwzględnia różnice w prędkości rozchodzenia się fal w różnych tkankach, takich jak skóra i tłuszcz. Badacze twierdzą, że samo to rozwiązanie daje poprawę rozdzielczości sięgającą do 10 proc.
Nowy system ma znaczenie przede wszystkim w diagnostyce kobiet z gęstą tkanką piersi, u których mammografia może mieć niższą czułość. Problemem są też tak zwane nowotwory interwałowe, które rozwijają się między planowymi badaniami przesiewowymi. Według przytoczonych danych stanowią one 20–30 proc. wszystkich przypadków raka piersi i bywają bardziej agresywne. Ultrasonografia nie wymaga promieniowania jonizującego, dlatego nadaje się do częstszych powtórzeń niż mammografia.
Badacze podkreślają, że system może służyć nie tylko do wcześniejszego wykrywania zmian, ale też do długoterminowego monitorowania po leczeniu, na przykład w gabinecie albo w domu. W obecnej wersji technologia nie ma jeszcze podanych kosztów produkcji ani cen dla użytkowników końcowych. Zespół MIT zapowiada dalszy rozwój interfejsu i chce dostosować go do pracy z telefonem lub tabletem, co mogłoby zwiększyć mobilność urządzenia i ułatwić jego użycie w miejscach z ograniczonym dostępem do wyszkolonych techników.
Najważniejsze dane z badania MIT nad przenośnym USG do monitorowania raka piersi
| Wskaźnik | Nowy system MIT | Standardowa ręczna sonda / porównanie |
|---|---|---|
| Liczba ochotników w teście lokalizacji celów | 10 | - |
| Skuteczność lokalizacji ukrytych celów | około 80% | około 60% |
| Liczba uczestników w drugim teście stabilności skanów | 7 | - |
| Średnia dokładność umieszczania sondy podczas powtarzanych skanów | ponad 90% | - |
| Poprawa rozdzielczości dzięki algorytmowi beamformingu | do 10% | - |
| Udział nowotworów interwałowych wśród wszystkich przypadków raka piersi | 20-30% | - |
Opracowanie na podstawie artykułu i przytoczonych danych z badań MIT opublikowanych w 2026 roku.
Jak działa przenośne USG 3D MIT
Na podstawie opisu technologii MIT i publikacji Nature Communications z 2026 roku.
Słownik pojęć
- Ultrasonografia (USG)
- Badanie obrazowe wykorzystujące fale dźwiękowe do tworzenia obrazu tkanek, bez użycia promieniowania jonizującego.
- Beamforming
- Metoda przetwarzania sygnału, która pomaga kierować i skupiać fale ultradźwiękowe, poprawiając jakość obrazu.
- Przetwornik ultradźwiękowy
- Element urządzenia, który emituje i odbiera fale ultradźwiękowe.
- Tkanka gęsta piersi
- Tkanka piersi zawierająca więcej gruczołu i tkanki łącznej, co może utrudniać ocenę w mammografii.
- Nowotwór interwałowy
- Rak piersi rozpoznany pomiędzy planowymi badaniami przesiewowymi, mimo wcześniejszego prawidłowego wyniku.
- Mikrozwapnienia
- Drobne złogi wapnia w tkance piersi, które mogą być widoczne w badaniach obrazowych i czasem towarzyszą zmianom nowotworowym.
