Najważniejsze
- •Szwedzkie badanie z Karolinska sugeruje, że komercyjna AI może wykrywać ślady raka piersi nawet 6 lat przed diagnozą.
- •Analizą objęto niemal 90 tys. mammogramów u ponad 31 tys. pacjentek, a wyniki porównywano z oceną dwóch radiologów.
- •Wcześniejsze sygnały AI pojawiały się u około 20 proc. późniejszych przypadków raka piersi.
- •Autorzy widzą w AI narzędzie do bardziej spersonalizowanego screeningu, np. częstszych kontroli u kobiet z wyższym ryzykiem.
- •Badanie jest obiecujące, ale wymaga potwierdzenia w kolejnych analizach, zanim trafi do rutynowej praktyki.
Szwedzcy naukowcy przekazali, że komercyjna AI może wykrywać ślady raka piersi nawet 6 lat przed diagnozą. Dotyczy to około 20 proc. przypadków.
Naukowcy ze szwedzkiego Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska poinformowali, że komercyjnie dostępna sztuczna inteligencja analizująca mammogramy potrafi wskazać wczesne oznaki raka piersi nawet sześć lat przed rozpoznaniem. Według badaczy takie sygnały dotyczą około 20 proc. późniejszych przypadków choroby.
Zespół przetestował trzy systemy AI na danych z badań przesiewowych. Analizie poddano niemal 90 tys. mammogramów wykonanych u ponad 31 tys. pacjentek z czterech regionów Szwecji w ciągu 10 lat. Każdy obraz oceniali też dwaj radiolodzy. W badanym okresie u 38,5 proc. uczestniczek rozpoznano raka piersi.
Autorzy badania opisali w czasopiśmie „Radiology”, że wyniki generowane przez AI były wyższe u kobiet, u których ostatecznie wykryto nowotwór, a niższe u tych, które pozostały wolne od choroby. Dr Fredrik Strand ze Szpitala Uniwersyteckiego Karolinska powiedział, że analiza potwierdza potencjał AI do wykrywania w niektórych przypadkach oznak raka znacznie wcześniej niż radiolodzy.
Badacze zaznaczyli, że wcześniejsze ostrzeżenie może pomóc w szybkim wdrożeniu działań dopasowanych do ryzyka danej osoby. W praktyce mogłoby to oznaczać częstsze badania kontrolne lub dodatkowe testy u pacjentek, u których algorytm wskazał podwyższone ryzyko.
Wczesne rozpoznanie raka piersi ma kluczowe znaczenie dla skuteczności leczenia, a mammografia pozostaje podstawowym narzędziem przesiewowym. Autorzy badania przypominają jednak, że tradycyjne metody nie zawsze pozwalają wychwycić najwcześniejsze zmiany chorobowe. Dlatego rozwój systemów AI może zwiększyć szanse na wykrycie nowotworu na etapie, gdy leczenie jest prostsze i daje lepsze rokowania.
Szwedzki zespół podkreślił też, że wcześniejsze prace wskazywały już na obiecujące wyniki AI w przewidywaniu 5-letniego ryzyka raka piersi oraz identyfikowaniu nowotworów wykrywanych między regularnymi badaniami mammograficznymi. Najnowsze badanie sięga jednak dalej, sprawdzając potencjał algorytmów do oceny zmian widocznych nawet 10 lat wstecz.
Jeśli wyniki zostaną potwierdzone w kolejnych analizach, AI może stać się dodatkowym narzędziem wspierającym screening raka piersi. Na razie badanie pokazuje przede wszystkim, że algorytmy mogą wychwycić sygnały, które umykają podczas standardowej oceny mammogramów.
Najważniejsze dane z badania szwedzkiego zespołu Karolinska
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Liczba mammogramów | niemal 90 tys. |
| Liczba pacjentek | ponad 31 tys. |
| Liczba regionów Szwecji | 4 |
| Okres obserwacji | 10 lat |
| Odsetek kobiet, u których rozpoznano raka piersi | 38,5 proc. |
| Przypadki z wcześniejszym sygnałem AI | około 20 proc. późniejszych przypadków |
| Potencjalne wyprzedzenie wykrycia | do 6 lat |
| Liczba testowanych systemów AI | 3 |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu i badania opisanego w Radiology.
@CowZdrowiu
Mammografia wykryje nie tylko raka. Pomoże AI https://t.co/y8lZJrwKkm
Rak piersi - onkologia i plastyka - zaproszenie, prof. Dawid Murawa
Jak AI może wspierać wykrywanie raka piersi
Na podstawie opisanego badania szwedzkiego zespołu Karolinska.
Słownik pojęć
- Mammografia
- Badanie obrazowe piersi wykorzystujące promieniowanie rentgenowskie, stosowane głównie w badaniach przesiewowych i diagnostyce raka piersi.
- Screening
- Badania przesiewowe wykonywane u osób bez objawów, aby wcześnie wykryć chorobę lub ocenić ryzyko.
- Algorytm AI
- Model sztucznej inteligencji analizujący dane medyczne, np. obrazy mammograficzne, w poszukiwaniu wzorców chorobowych.
- Radiolog
- Lekarz specjalizujący się w interpretacji badań obrazowych, takich jak mammografia, RTG, TK czy rezonans.
- Ryzyko względne
- Ocena prawdopodobieństwa wystąpienia choroby w porównaniu z inną grupą lub z wartością wyjściową.
- Wczesne rozpoznanie
- Wykrycie choroby na możliwie najwcześniejszym etapie, co zwykle poprawia rokowanie i zwiększa skuteczność leczenia.
