Najważniejsze
- •Długoterminowe stosowanie leków GLP-1 u chorych na cukrzycę typu 2 wiązało się ze wzrostem ryzyka zaburzeń smaku i węchu w badaniu opublikowanym w JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery.
- •Mimo zwiększonego ryzyka bezwzględna częstość tych działań niepożądanych była niska: 0,37 proc. dla zaburzeń smaku i 0,22 proc. w grupie kontrolnej, a dla węchu odpowiednio 649 i 316 przypadków.
- •Badanie miało charakter obserwacyjny, więc nie dowodzi, że GLP-1 bezpośrednio powodują te objawy, ale uzasadnia uważniejsze monitorowanie pacjentów.
- •Potencjalnymi mechanizmami mogą być wpływ na układ nerwowy oraz szlaki chemosensoryczne i opuszka węchowa.
- •W praktyce pacjenci leczeni semaglutydem, liraglutydem i innymi lekami z tej grupy powinni zgłaszać lekarzowi nowe zmiany smaku lub zapachu, zwłaszcza jeśli wpływają one na apetyt i jakość życia.
Długotrwałe stosowanie leków GLP-1 u chorych na cukrzycę typu 2 wiązało się z wyższym ryzykiem zaburzeń węchu i smaku w badaniu opublikowanym 25 czerwca 2026 roku.
Długotrwałe stosowanie leków GLP-1 u pacjentów z cukrzycą typu 2 wiązało się ze wzrostem ryzyka zaburzeń smaku i węchu – wynika z analizy opublikowanej 25 czerwca 2026 roku w JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery. Badanie objęło dane z elektronicznych kart zdrowia prawie 900 tys. chorych, zbierane od grudnia 2017 do kwietnia 2026 roku.
Naukowcy porównali pacjentów leczonych preparatami GLP-1 z grupą kontrolną stosującą inne leki przeciwcukrzycowe. W grupie GLP-1 zaburzenia smaku odnotowano u 769 uczestników, czyli u 0,37 proc. badanych. W grupie kontrolnej problem dotyczył 445 osób, czyli 0,22 proc. Różnica przełożyła się na 81-procentowy wzrost ryzyka zaburzeń smaku. W przypadku węchu zaburzenia wystąpiły u 649 osób przyjmujących GLP-1 i u 316 osób z grupy kontrolnej, co oznacza 52-procentowy wzrost ryzyka.
Autorzy badania podkreślili, że bezwzględna częstość tych zdarzeń była niska. Jednocześnie wskazali, że wyniki uzasadniają uważniejsze monitorowanie pacjentów i dalsze badania nad mechanizmem tego zjawiska. W materiale Reutersa cytowani badacze Jonathan Zontag i Nir Zontag z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie ocenili, że potrzebne są kolejne prace, które wyjaśnią, skąd bierze się ten związek.
Leki GLP-1, takie jak semaglutyd i liraglutyd, zyskały szerokie zastosowanie w leczeniu cukrzycy typu 2, a także otyłości. Ich popularność wzrosła w ostatnich latach, ponieważ pomagają obniżać masę ciała i poprawiać parametry metaboliczne. Badanie nie rozstrzyga jednak, czy leki te bezpośrednio powodują zaburzenia węchu i smaku. Jego autorzy opisali jedynie związek obserwowany w danych medycznych.
W praktyce oznacza to, że lekarze prowadzący terapię GLP-1 mogą zwracać większą uwagę na zgłaszane przez pacjentów zmiany w odczuwaniu smaku i zapachu. Potrzebne są dalsze analizy, które ocenią, czy objawy te utrzymują się po zakończeniu leczenia, jak wpływają na codzienne funkcjonowanie chorych i czy dotyczą konkretnych leków z tej grupy.
Najważniejsze liczby z badania o GLP-1 i zmysłach
Na podstawie badania opublikowanego w JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery oraz danych przytoczonych w artykule.
Porównanie częstości zaburzeń smaku i węchu w badaniu GLP-1
| Wynik | Grupa GLP-1 | Grupa kontrolna | Różnica względna |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia smaku | 769 osób (0,37%) | 445 osób (0,22%) | 81% wyższe ryzyko |
| Zaburzenia węchu | 649 osób | 316 osób | 52% wyższe ryzyko |
Opracowanie na podstawie badania opublikowanego 25 czerwca 2026 r. w JAMA Otolaryngology–Head & Neck Surgery.
GLP-1: co pokazuje badanie, a czego nie rozstrzyga
Zaburzenia smaku
Zaburzenia węchu
Słownik pojęć
- GLP-1
- Glukagonopodobny peptyd 1; hormon i klasa leków stosowanych m.in. w cukrzycy typu 2 i otyłości.
- Semaglutyd
- Lek z grupy agonistów receptora GLP-1, stosowany w cukrzycy typu 2 i leczeniu otyłości.
- Liraglutyd
- Agonista receptora GLP-1 używany w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz u części pacjentów z otyłością.
- Badanie obserwacyjne
- Analiza danych medycznych, która pokazuje związek między zjawiskami, ale nie dowodzi przyczynowości.
- Anosmia
- Częściowa lub całkowita utrata węchu.
- Parageusia
- Zaburzenie smaku polegające na zniekształconym odczuwaniu smaku.
- Chemosensoryczny
- Związany z odbieraniem bodźców chemicznych, takich jak smak i zapach.
