Najważniejsze
- •Badanie wykazało 7-procentowy wzrost ryzyka łysienia androgenowego powiązany z ekspresją genu receptora GLP-1 (GLP1R) u mężczyzn.
- •Wyniki opierają się na analizie danych genetycznych ponad 230 tysięcy osób i wskazują na sygnał biologiczny na poziomie DNA, a nie bezpośredni efekt przyjmowania leków.
- •Różnica dotyczy mechanizmu: dotąd utratę włosów przy GLP-1 wiązano z przejściowym łysieniem telogenowym (skutek utraty wagi), zaś badanie wskazuje na powiązanie z łysieniem androgenowym.
- •Efekt w praktyce klinicznej jest niewielki, a badanie dotyczyło głównie mężczyzn rasy białej, co wymaga dalszej weryfikacji w badaniach klinicznych.
Wyniki badania opublikowanego 3 września wskazują, że mężczyźni z genetyczną predyspozycją do łysienia androgenowego wykazują o 7 proc. wyższe ryzyko utraty włosów powiązane z aktywnością genu receptora GLP-1.
Mężczyźni z genetyczną predyspozycją do łysienia androgenowego wykazują o 7 proc. wyższe ryzyko utraty włosów powiązane z aktywnością genu receptora GLP-1. Do takich wniosków doszli autorzy badania z zespołu dr Lynn Petukhova z NYU Langone Health, opublikowanego 3 września na łamach czasopisma „Journal of Investigative Dermatology”.
Analiza danych genetycznych
Naukowcy przeprowadzili analizę statystyczno-genetyczną, wykorzystując dane z bazy eQTLGen (obejmującej 31 684 uczestników) oraz grupy Complex Traits Genetics (zbierającej dane 205 327 mężczyzn). Badacze przeanalizowali ekspresję genu receptora GLP-1 (GLP1R) i jej korelację z markerami genetycznymi odpowiedzialnymi za utrwaloną utratę włosów. Zauważony 7-procentowy wzrost ryzyka względnego utrzymał się również po uwzględnieniu czynników zakłócających, takich jak nadciśnienie tętnicze, oporność na insulinę czy poziom testosteronu.
Projekt sfinansowano z grantów National Institutes of Health. Praca opiera się na metodzie korelacji genetycznych i nie obejmowała pacjentów przyjmujących leki z grupy agonistów GLP-1, takie jak semaglutyd czy tirzepatyd. Autorzy publikacji zaznaczają, że zgromadzony materiał opisuje wyłącznie sygnał biologiczny na poziomie DNA, a nie bezpośrednie skutki kliniczne stosowania terapii farmakologicznej.
Nowe spojrzenie na mechanizm utraty włosów
Leki z grupy agonistów receptora GLP-1 stosuje obecnie ponad 12 proc. dorosłych Amerykanów. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła pierwszy preparat z tej grupy (Ozempic) w leczeniu cukrzycy typu 2 w grudniu 2017 roku, natomiast lek Wegovy do leczenia otyłości zarejestrowano w czerwcu 2021 roku. Dotychczas utratę włosów u pacjentów redukujących masę ciała przypisywano łysieniu telogenowemu, czyli przejściowej reakcji na deficyt kaloryczny i spadek wagi. Nowa publikacja po raz pierwszy łączy aktywność GLP-1 z uwarunkowanym hormonalnie łysieniem androgenowym.
Zaobserwowany wpływ charakteryzuje się niską siłą efektu w praktyce klinicznej. Ponadto próba badawcza składała się niemal wyłącznie z mężczyzn rasy białej, co wyklucza bezpośrednie przeniesienie wyników na kobiety oraz inne grupy etniczne. Współautorzy badania zadeklarowali również powiązania finansowe z firmami farmaceutycznymi Pfizer i Eli Lilly oraz platformą Ro. Potwierdzenie uzyskanych zależności wymaga dalszych badań klinicznych obejmujących pacjentów zażywających te leki w codziennej praktyce medycznej.
Kluczowe statystyki badania genetycznego GLP-1 i łysienia
Journal of Investigative Dermatology, 2024
Dane użyte w analizie statystyczno-genetycznej powiązania GLP1R z łysieniem
| Baza danych / Parametr | Liczebność / Wartość | Opis |
|---|---|---|
| eQTLGen | 31 684 uczestników | Analiza ekspresji genu receptora GLP-1 (GLP1R) |
| Complex Traits Genetics group | 205 327 mężczyzn | Korelacja markerów genetycznych utraty włosów |
| Ryzyko względne (RR) | +7% | Wzrost ryzyka utraty włosów powiązany z aktywnością genu GLP1R |
Journal of Investigative Dermatology / NYU Langone Health
Porównanie typów utraty włosów w kontekście terapii GLP-1
Łysienie androgenowe
Łysienie telogenowe
Słownik pojęć
- Receptor GLP-1 (GLP1R)
- Białko kodowane przez gen GLP1R, wiążące glukagonopodobny peptyd-1; cel działania leków takich jak semaglutyd czy tirzepatyd.
- Łysienie androgenowe
- Uwarunkowane genetycznie i hormonalnie trwałe wypadanie włosów zależne od androgenów.
- Łysienie telogenowe
- Przejściowa postać wypadania włosów spowodowana nagłym czynnikiem stresowym dla organizmu, np. rygorystyczną dietą czy szybką utratą masy ciała.
- Agoniści receptora GLP-1
- Leki imitujące działanie hormonu GLP-1, stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz otyłości (np. Ozempic, Wegovy).
- eQTLGen
- Baza danych i konsorcjum badawcze zajmujące się analizą wpływu wariantów genetycznych na ekspresję genów we krwi.
