Głód matek w Gazie, przedwczesne porody i martwe dzieci – co ujawnił raport MSF?

Lekarze bez Granic (Médecins Sans Frontières, MSF) opublikowali 7 maja 2026 r. analizę danych z czterech wspieranych przez organizację placówek w Strefie Gazy. Wynika z niej, że 90 proc. noworodków matek dotkniętych niedożywieniem urodziło się przedwcześnie, a śmiertelność w tej grupie była dwukrotnie wyższa niż u dzieci matek bez niedożywienia. MSF wiąże te wyniki z blokadą dostaw żywności, ograniczeniem pomocy humanitarnej oraz zniszczeniem infrastruktury cywilnej. Analiza objęła dane 201 matek noworodków leczonych na oddziałach intensywnej terapii noworodka (NICU) w szpitalach Nassera i Al Helou w Gazie oraz Chan Junusie, zebrane między czerwcem 2025 r. a styczniem 2026 r. Ponad połowa kobiet doświadczyła niedożywienia w trakcie ciąży, a 25 proc. pozostawało niedożywionych w momencie porodu. Według MSF 90 proc. dzieci tych matek przyszło na świat przedwcześnie, a 84 proc. miało niską masę urodzeniową, poniżej 2500 g. Organizacja podaje, że śmiertelność noworodków w tej grupie była dwukrotnie wyższa niż wśród dzieci kobiet, u których nie stwierdzano niedożywienia w czasie ciąży. MSF zaznacza, że podwyższone ryzyko dotyczy populacji szczególnie obciążonej – pacjentów oddziałów intensywnej terapii – a nie wszystkich porodów w Strefie Gazy. Przed wojną wskaźniki wcześniactwa i niskiej masy urodzeniowej w regionie wynosiły odpowiednio około 10–15 proc. i 10–20 proc. Równolegle MSF przeanalizowali dane 513 niemowląt poniżej 6. miesiąca życia, przyjętych od października 2024 r. do grudnia 2025 r. do ambulatoryjnych programów żywieniowych w ośrodkach Al Mawasi i Al Attar w Chan Junusie. Według raportu 91 proc. z nich było zagrożonych zaburzeniami wzrostu i rozwoju. Spośród 200 dzieci, które do końca obserwacji opuściły program, 48 proc. uznano za wyleczone, 7 proc. zmarło, a 32 proc. przerwało leczenie, głównie z powodu przymusowych przesiedleń i braku bezpieczeństwa. Do marca 2026 r. programami żywieniowymi MSF objęli 4950 dzieci, z czego 98 proc. stanowiły dzieci poniżej 5. roku życia, oraz 3482 kobiety w ciąży i karmiące piersią. Organizacja ocenia, że przed październikiem 2023 r. ciężkie ostre niedożywienie w Gazie było zjawiskiem marginalnym, co potwierdzają dane WHO i UNICEF o wskaźniku tzw. wastingu na poziomie 1–2 proc. MSF wiąże obecny kryzys z blokadą dostaw żywności, wody, paliwa i leków, zniszczeniem części systemu ochrony zdrowia oraz przymusowymi przesiedleniami. Według organizacji liczba punktów dystrybucji żywności w Strefie Gazy zmniejszyła się z około 400 do 4 po przejęciu systemu przez prywatną Gaza Humanitarian Foundation (GHF) wspieraną przez USA i Izrael; fundacja została rozwiązana w listopadzie 2025 r. Te dane pochodzą wyłącznie z MSF i nie mają niezależnego potwierdzenia. Zintegrowana Klasyfikacja Faz Bezpieczeństwa Żywnościowego (IPC) ogłosiła w sierpniu 2025 r. klęskę głodu (Faza 5) w części Strefy Gazy. Szacowano, że około 75 proc. mieszkańców doświadczało poważnego braku bezpieczeństwa żywnościowego – od fazy kryzysu po katastrofę (3–5). Głównymi podmiotami odpowiedzialnymi za dostęp do pomocy są władze Izraela kontrolujące granice, lokalne władze w Gazie, agendy ONZ oraz – w okresie działania – GHF. MSF apeluje o natychmiastowe i stałe umożliwienie dostępu pomocy humanitarnej do Strefy Gazy. Organizacja ostrzega, że utrzymanie obecnych ograniczeń może pogłębiać ryzyko powikłań ciążowych, wcześniactwa i śmiertelności noworodków, ale podkreśla, że przedstawione dane dotyczą pacjentów jej programów i nie oddają pełnego obrazu sytuacji zdrowotnej całej populacji.