Najważniejsze
- •W 2025 r. MSF leczyła w Nigerii ponad 440 tys. dzieci z ostrym niedożywieniem, co stanowi najwyższą liczbę przyjęć z tego powodu w ostatnich latach.
- •Kryzys niedożywienia współistnieje z nawracającymi epidemiami malarii, odry, błonicy i zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, przeciążając już słaby i niedofinansowany system ochrony zdrowia, szczególnie na północy kraju.
- •Nigeria należy do państw o najwyższych na świecie wskaźnikach ostrego niedożywienia u dzieci oraz bardzo wysokiej umieralności matek (ok. 512 zgonów na 100 tys. żywych urodzeń).
- •MSF prowadzi szeroką działalność medyczną w wielu stanach Nigerii, ze szczególnym naciskiem na północno-wschodnie i północno-zachodnie regiony dotknięte konfliktem, przemocą i masowymi przesiedleniami.
- •Organizacja apeluje o zwiększenie inwestycji władz i darczyńców w podstawową opiekę zdrowotną, szczepienia, systemy referencyjne oraz opiekę nad matką i dzieckiem, podkreślając ryzyko dalszego pogłębiania się kryzysu bez dodatkowych środków.
Lekarze bez Granic alarmują, że w 2025 r. w Nigerii leczyli rekordowe ponad 440 tys. dzieci z ostrym niedożywieniem, a kryzys przeciąża już słaby system ochrony zdrowia.

Médecins Sans Frontières (Lekarze bez Granic, MSF) opublikowała w środę raport „Country Activity Report 2025” dotyczący działalności w Nigerii, ostrzegając przed rekordową liczbą przypadków ostrego niedożywienia u dzieci oraz nawracającymi epidemiami chorób zakaźnych. Organizacja podkreśla, że sytuacja szczególnie obciąża i tak już słaby, niedofinansowany system ochrony zdrowia w północnych, dotkniętych konfliktem częściach kraju.
Z danych MSF wynika, że w 2025 r. w Nigerii leczono ponad 440 tys. dzieci z ostrego niedożywienia. W programach ambulatoryjnych terapię żywieniową otrzymało 353 989 dzieci, a 90 723 najmłodszych z powikłaniami trafiło do stacjonarnych ośrodków stabilizacyjnych. – Dane z 2025 r. opowiadają wstrząsającą historię: przy ponad 440 tys. dzieci objętych leczeniem to rok z najwyższą liczbą przyjęć z powodu niedożywienia w Nigerii w ostatnich latach – stwierdził przedstawiciel MSF w Nigerii, dr Ahmed Aldikhari. MSF nie podała jednak pełnych danych porównawczych za poprzednie lata.
Raport opisuje też skalę innych świadczeń medycznych. W 2025 r. zespoły MSF leczyły 341 239 pacjentów z malarią, 38 753 dzieci z odrą, 6 123 osoby z błonicą oraz 985 pacjentów z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. W obszarze zdrowia matek i noworodków organizacja asystowała przy 33 590 porodach, udzieliła 119 469 konsultacji prenatalnych i wykonała 224 operacje z powodu przetok położniczych. Według MSF jej placówki regularnie przyjmują kobiety z ciężkimi powikłaniami po opóźnionym dostępie do opieki, takimi jak krwotok, zakażenia, poród przedłużony czy rzucawka.
Projekty MSF a obciążony system ochrony zdrowia
MSF prowadziła w 2025 r. projekty medyczne m.in. w stanach Bauchi, Borno, Cross River, Ebonyi, Jigawa, Kano, Katsina, Kebbi, Sokoto i Zamfara, a także rozszerzyła stałą obecność na stan Kaduna. Zespół interweniował też w sytuacjach nagłych w stanach Adamawa i Niger. Organizacja, obecna w Nigerii od połowy lat 90., podkreśla, że największe potrzeby koncentrują się w północno-wschodnich i północno-zachodnich regionach dotkniętych konfliktem, przemocą i masowymi przesiedleniami.
W tle kryzysu żywieniowego i zdrowotnego stoją szersze wskaźniki i uwarunkowania. Według wcześniejszych szacunków UNICEF i WHO Nigeria należy do krajów z najwyższą na świecie liczbą dzieci z ostrym niedożywieniem; ok. 6–10 proc. dzieci w wieku 6–59 miesięcy ma objawy wasting, z czego 1–2 proc. spełnia kryteria ciężkiego ostrego niedożywienia. Szacunki WHO, UNFPA i Banku Światowego wskazują, że współczynnik umieralności matek sięga ok. 512 zgonów na 100 tys. żywych urodzeń, co czyni Nigerię jednym z głównych „kontrybutorów” globalnej liczby zgonów okołoporodowych.
Konflikt, kryzys ekonomiczny i cięcia humanitarne
MSF wiąże pogarszającą się sytuację z długotrwałym konfliktem na północnym wschodzie kraju, narastającą przemocą i przesiedleniami na północnym zachodzie, wysoką inflacją oraz rosnącymi cenami żywności i paliw po zniesieniu subsydiów. Organizacja zwraca też uwagę na cięcia i stagnację finansowania humanitarnego, które – przy niedofinansowanym publicznym systemie ochrony zdrowia – ograniczają możliwości reagowania. W swoich rekomendacjach MSF apeluje do władz Nigerii i darczyńców o zwiększenie inwestycji w podstawową opiekę zdrowotną, szczepienia, systemy referencyjne oraz opiekę nad matką i dzieckiem, ostrzegając, że bez dodatkowych środków kolejne sezony głodu i epidemii mogą pogłębić kryzys w najbardziej narażonych regionach kraju.
Kryzys niedożywienia i zdrowia matki i dziecka w Nigerii – kluczowe liczby (MSF 2025)
Opracowanie na podstawie danych MSF, UNICEF, WHO, UNFPA i Banku Światowego cytowanych w artykule.
Słownik pojęć
- Ostre niedożywienie (wasting)
- Stan, w którym dziecko ma znacznie obniżoną masę ciała w stosunku do wzrostu, zwykle z powodu niedoboru energii i białka; wiąże się z wysokim ryzykiem zgonu, zwłaszcza przy współistniejących infekcjach.
- Ciężkie ostre niedożywienie (SAM)
- Najbardziej zaawansowana postać ostrego niedożywienia, charakteryzująca się bardzo niską masą ciała do wzrostu, obwodem ramienia <115 mm lub obecnością obrzęków głodowych; wymaga pilnej, wyspecjalizowanej terapii żywieniowej.
- Przetoka położnicza
- Nieprawidłowe połączenie między pochwą a pęcherzem moczowym lub odbytnicą, najczęściej będące skutkiem długotrwałego, nieleczonego porodu; powoduje nietrzymanie moczu lub stolca i ciężkie następstwa społeczne i zdrowotne.
- Współczynnik umieralności matek
- Liczba zgonów kobiet w ciąży, w czasie porodu lub w okresie 42 dni po jego zakończeniu na 100 tys. żywych urodzeń; odzwierciedla jakość systemu opieki zdrowotnej nad kobietą ciężarną.
- System referencyjny (system skierowań)
- Zorganizowany mechanizm kierowania pacjentów z poziomu podstawowej opieki zdrowotnej do placówek wyższego stopnia referencyjności (np. szpitali), aby zapewnić im dostęp do bardziej specjalistycznej diagnostyki i leczenia.
- Interwencja humanitarna
- Działania podejmowane przez organizacje międzynarodowe lub lokalne w sytuacjach kryzysów, konfliktów lub katastrof w celu ratowania życia, łagodzenia cierpienia i odbudowy podstawowych warunków życia ludności.