Najważniejsze
- •W Ukrainie rośnie odsetek porodów przedwczesnych, zwłaszcza w regionach położonych blisko linii frontu i narażonych na ostrzały.
- •Największy wzrost odnotowano w obwodzie chersońskim (z 5,4 proc. do 9,8 proc.) oraz w zaporoskim (z 5,7 proc. do 7,6 proc.); w Połtawie wskaźnik wzrósł z 7,7 proc. do 9,8 proc.
- •Eksperci wiążą to z chronicznym stresem, trudniejszym dostępem do diagnostyki i leczenia oraz większym ryzykiem infekcji, które mogą wywoływać poród przedwczesny.
- •Wojna pogarsza opiekę nad wcześniakami: szpitale działają pod ostrzałem, a matki i noworodki muszą schodzić do schronów podczas alarmów.
- •Spadek liczby urodzeń i bardzo niski współczynnik dzietności pogłębiają kryzys demograficzny i zwiększają obciążenie neonatologii w kraju.
W Ukrainie rośnie odsetek porodów przedwczesnych, zwłaszcza w regionach blisko frontu, gdzie wojna zwiększa stres i utrudnia dostęp do opieki medycznej.
W Ukrainie rośnie liczba porodów przedwczesnych, szczególnie w regionach położonych blisko linii frontu, gdzie wojna od 2022 roku zwiększa stres i utrudnia dostęp do opieki medycznej. Dane cytowane przez agencję AP pokazują, że w obwodach chersońskim, zaporoskim i połtawskim udział takich porodów wyraźnie wzrósł do 2025 roku.
W obwodzie chersońskim wskaźnik porodów przedwczesnych wzrósł z 5,4 proc. w 2019 roku do 9,8 proc. w 2025 roku. W obwodzie zaporoskim wzrost wyniósł z 5,7 proc. do 7,6 proc., a w obwodzie połtawskim z 7,7 proc. do 9,8 proc. W pierwszych dwóch regionach front przebiega przez część terytorium, a tamtejsze miasta i wsie są regularnie ostrzeliwane. Połtawa leży dalej od linii walk, ale również doświadcza ataków z powietrza.
Eksperci wskazują, że przyczyny są złożone, ale wojna odgrywa istotną rolę. Prolongowany stres psychiczny może zwiększać ryzyko infekcji, a ta jest jednym z czynników wywołujących poród przedwczesny. Dr Andrew Weeks, profesor międzynarodowej opieki położniczej z Uniwersytetu w Liverpoolu, zwrócił uwagę, że jeśli kobieta nie ma szybkiego dostępu do diagnostyki i leczenia, szansa na przedwczesny poród rośnie. Isaac Hurskin z Funduszu Ludnościowego ONZ powiedział z kolei, że w Ukrainie widać wyraźny związek między ostrym stresem a powikłaniami związanymi z ciążą i porodem.
Skutki widać także w szpitalach. W Zaporożu matki i noworodki trafiają do schronów podczas nocnych alarmów, a lekarze muszą kontynuować opiekę nawet podczas nalotów. Jedna z matek, Marharyta Nekhoroshyva, opisała, jak jej syn urodził się w 26. tygodniu ciąży i ważył 940 gramów. Dziecko ma teraz przewlekłe problemy z oddychaniem i wymaga częstych hospitalizacji.
Tło demograficzne tylko pogłębia problem. Współczynnik dzietności w Ukrainie spadł do około jednego dziecka na kobietę, czyli znacznie poniżej progu zastępowalności pokoleń. Spadek liczby urodzeń łączy się z przesiedleniami, emigracją i wojenną niepewnością. W praktyce oznacza to większe obciążenie dla neonatologii i całego systemu ochrony zdrowia, który działa w warunkach chronicznego kryzysu. Wsparcie dla kobiet w ciąży i oddziałów noworodkowych pozostaje więc jednym z kluczowych wyzwań zdrowotnych na kolejny okres wojny.
Wzrost odsetka porodów przedwczesnych w wybranych regionach Ukrainy (2019–2025)
| Region | 2019 | 2025 | Zmiana |
|---|---|---|---|
| Obwód chersoński | 5,4% | 9,8% | +4,4 pkt proc. |
| Obwód zaporoski | 5,7% | 7,6% | +1,9 pkt proc. |
| Obwód połtawski | 7,7% | 9,8% | +2,1 pkt proc. |
Źródło: dane cytowane przez AP / ONZ, przywołane w artykule.
Jak wojna może zwiększać ryzyko porodu przedwczesnego
Opracowanie własne na podstawie artykułu i cytowanych wypowiedzi ekspertów.
Słownik pojęć
- Poród przedwczesny
- Poród, który następuje przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży.
- Wcześniak
- Noworodek urodzony przedwcześnie, często wymagający specjalistycznej opieki i wsparcia oddechowego.
- Infekcja
- Zakażenie, które w ciąży może zwiększać ryzyko rozpoczęcia akcji porodowej przed terminem.
- Neonatologia
- Dziedzina medycyny zajmująca się opieką nad noworodkami, zwłaszcza chorymi i urodzonymi przedwcześnie.
- Dzietność
- Średnia liczba dzieci przypadających na jedną kobietę w wieku rozrodczym.
- Progu zastępowalności pokoleń
- Poziom dzietności, przy którym liczba ludności w dłuższym okresie utrzymuje się na względnie stałym poziomie; zwykle przyjmuje się ok. 2,1 dziecka na kobietę.
