Najważniejsze
- •FDA oceni wniosek o dopuszczenie do obrotu imlifidazy – enzymu umożliwiającego przeszczepianie nerek u pacjentów wysoce uwrażliwionych. Decyzja ma zapaść do 19 grudnia 2026 roku.
- •Wyniki badania klinicznego fazy 3 (ConfIdeS) wykazały istotnie wyższy wskaźnik wydolności nerek (eGFR) po 12 miesiącach u pacjentów leczonych imlifidazą w porównaniu do grupy kontrolnej.
- •Lek można podać pacjentowi tylko raz w życiu z powodu ryzyka wytworzenia przeciwciał neutralizujących i wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego.
- •Imlifidaza (pod nazwą IDEFIRIX) jest dopuszczona w Europie od 2020 roku, jednak główną barierą w jej stosowaniu pozostają koszty sięgające 130–150 tysięcy euro za dawkę.
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) przyjęła do oceny wniosek o dopuszczenie do obrotu imlifidazy, wyznaczając ostateczny termin podjęcia decyzji na 19 grudnia 2026 roku.
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) przyjęła do oceny merytorycznej wniosek o dopuszczenie do obrotu imlifidazy – enzymu umożliwiającego przeszczepianie nerek pacjentom o wysokim stopniu uwrażliwienia immunologicznego. Agencja wyznaczyła ostateczny termin podjęcia decyzji rejestracyjnej na 19 grudnia 2026 roku.
Mechanizm działania i wyniki badań klinicznych
Wniosek szwedzkiej firmy farmaceutycznej Hansa Biopharma trafił do procedury standardowego przeglądu. Lek działa jako bakteryjna proteaza cysteinowa pozyskiwana z Streptococcus pyogenes. Preparat degraduje przeciwciała klasy IgG w ciągu dwóch do sześciu godzin od podania. Eliminuje to przeciwciała specyficzne dla dawcy i umożliwia wykonanie przeszczepienia narządu nawet przy dodatniej próbie krzyżowej.
Wyniki wieloośrodkowego badania 3. fazy o nazwie ConfIdeS, w którym wzięło udział 64 pacjentów, wykazały, że średni szacowany wskaźnik filtracji kłębuszkowej (eGFR) po 12 miesiącach wyniósł 51,5 ml/min/1,73 m² w grupie badanej. W grupie kontrolnej wskaźnik ten osiągnął wartość 19,3 ml/min/1,73 m², co oznacza różnicę 32,2 ml/min/1,73 m² na korzyść nowej terapii.
Wątpliwości ekspertów i ograniczenia terapii
Przedstawione dane pochodzą z komunikatów prasowych producenta, a amerykańskie towarzystwa transplantologiczne nie wydały jeszcze niezależnej opinii w tej sprawie. Eksperci zwracają uwagę na konstrukcję grupy kontrolnej, która obejmowała chorych otrzymujących standardowe leczenie lub oczekujących na narząd. Porównanie pacjentów po przeszczepieniu z osobami dializowanymi, u których wskaźnik eGFR jest bliski zeru, naturalnie wpływa na korzyść ocenianego leku.
Niewielka próba badawcza uniemożliwia również pełną ocenę ryzyka wystąpienia infekcji oportunistycznych oraz nagłego powrotu przeciwciał. Ponadto pacjent może otrzymać enzym tylko raz w życiu, ponieważ ponowne podanie grozi wstrząsem anafilaktycznym wywołanym przez przeciwciała neutralizujące.
Dostępność i koszty leczenia
Wysoce uwrażliwieni pacjenci stanowią od 10 do 15 proc. osób oczekujących na przeszczepienie nerki w Stanach Zjednoczonych. Dotychczasowe metody odczulania, takie jak plazmafereza, rzadko przynosiły u nich zadowalające rezultaty. FDA wstrzymywała procedurę rejestracyjną przez kilka lat, żądając przeprowadzenia badań bezpośrednio na populacji amerykańskiej. Tymczasem w Europie lek pod nazwą handlową Idefirix uzyskał warunkowe zatwierdzenie już w 2020 roku.
Pozytywna decyzja FDA otworzy nową ścieżkę terapeutyczną dla tysięcy chorych w Stanach Zjednoczonych. Główną barierą w upowszechnieniu tej metody mogą jednak okazać się koszty. Choć cena leku na rynku amerykańskim nie jest jeszcze znana, w Europie koszt jednej dawki wynosi od 130 tys. do 150 tys. euro.
Schemat działania i etapy terapii imlifidazą
Na podstawie mechanizmu działania opisanego przez Hansa Biopharma i badania ConfIdeS
Porównanie wydolności nerek (eGFR) po 12 miesiącach w badaniu ConfIdeS
| Grupa badana | Średni wskaźnik eGFR (mL/min/1,73m²) | Opis grupy |
|---|---|---|
| Grupa badana (imlifidaza) | 51,5 | Pacjenci po odczulaniu i przeszczepieniu nerki |
| Grupa kontrolna | 19,3 | Pacjenci na standardowym leczeniu lub dializowani / oczekujący na narząd |
| Różnica na korzyść imlifidazy | 32,2 | Statystycznie istotna poprawa czynności nerek w grupie badanej |
Dane z badania klinicznego fazy 3 ConfIdeS (Hansa Biopharma)
Słownik pojęć
- eGFR
- Wskaźnik szacowanej filtracji kłębuszkowej, służący do oceny wydolności nerek. Wyrażany w ml/min/1,73 m².
- Przeciwciała specyficzne dla dawcy (DSA)
- Przeciwciała skierowane przeciwko specyficznym antygenom dawcy narządu, obecne u biorcy. Stanowią główną barierę immunologiczną przed przeszczepieniem.
- Próba krzyżowa (crossmatch)
- Test immunologiczny oceniający, czy we krwi biorcy znajdują się przeciwciała reagujące z komórkami dawcy. Wynik dodatni zazwyczaj uniemożliwia przeszczep.
- Plazmafereza
- Zabieg polegający na oczyszczaniu osocza krwi z patologicznych białek (np. przeciwciał) poprzez jego oddzielenie i zastąpienie płynem zastępczym.
- Wstrząs anafilaktyczny
- Ciężka, zagrażająca życiu ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, która może wystąpić m.in. po ponownym podaniu obcobiałkowego leku enzymatycznego.
