Najważniejsze
- •FDA zatwierdziło lek Imaavy (nipokalimab) firmy Johnson & Johnson do leczenia ciepłej autoimmunologicznej anemii hemolitycznej (wAIHA) u pacjentów od 12. roku życia.
- •Jest to pierwsza celowana terapia zarejestrowana dla chorych na tę rzadką chorobę krwi.
- •W badaniu klinicznym ENERGY lek wykazał blisko trzykrotnie wyższą skuteczność w trwałej poprawie poziomu hemoglobiny w porównaniu z placebo (40% vs ok. 13–14%).
- •Nipokalimab działa poprzez blokowanie neonatalnego receptora Fc (FcRn), co przyspiesza eliminację szkodliwych przeciwciał niszczących czerwone krwinki.
- •Dotychczasowe standardy leczenia wAIHA opierały się głównie na sterydoterapii oraz lekach stosowanych poza wskazaniami (off-label).
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła 24 sierpnia 2026 roku lek Imaavy firmy Johnson & Johnson do leczenia rzadkiej, ciepłej autoimmunologicznej anemii hemolitycznej.
Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła 24 sierpnia 2026 roku rozszerzenie wskazań do stosowania leku Imaavy (nipokalimab) koncernu Johnson & Johnson. Lek dopuszczono do leczenia ciepłej autoimmunologicznej anemii hemolitycznej (wAIHA) u pacjentów od 12. roku życia. Dzięki tej decyzji preparat stał się pierwszą terapią celowaną zatwierdzoną dla chorych na tę rzadką chorobę krwi.
Wyniki badania klinicznego ENERGY i mechanizm działania
Podstawą decyzji FDA były wyniki badania klinicznego ENERGY (fazy II/III), którym objęto 115 dorosłych pacjentów. U około 40 procent chorych przyjmujących lek odnotowano trwałą poprawę stężenia hemoglobiny po 24 tygodniach terapii. W grupie otrzymującej placebo odsetek ten wyniósł około 13–14 procent. Imaavy to przeciwciało monoklonalne blokujące neonatalny receptor Fc (FcRn). Mechanizm ten przyspiesza usuwanie szkodliwych przeciwciał niszczących erytrocyty. Pacjenci przyjmują lek w postaci wlewów dożylnych co cztery tygodnie, w dawce dostosowanej do masy ciała.
Tego samego dnia japońskie Ministerstwo Zdrowia, Pracy i Opieki Społecznej również zatwierdziło preparat Imaavy do leczenia zarówno wAIHA, jak i uogólnionej miastenii. Wcześniej, w kwietniu 2025 roku, FDA dopuściła ten sam lek do terapii miastenii u dorosłych i młodzieży. Karta charakterystyki produktu leczniczego wymienia działania niepożądane, takie jak obrzęki kończyn, biegunka, gorączka oraz podwyższone ryzyko poważnych infekcji bakteryjnych i wirusowych, które wynikają z obniżenia poziomu immunoglobulin IgG.
Charakterystyka choroby i koszty leczenia
Ciepła autoimmunologiczna anemia hemolityczna to rzadkie schorzenie dotykające średnio jedną na 8000 osób. W jego przebiegu układ odpornościowy niszczy własne czerwone krwinki. Dotychczas standardem była głównie długotrwała sterydoterapia oraz leki stosowane poza wskazaniami rejestracyjnymi (np. rytuksymab), co utrudniało pacjentom uzyskanie refundacji. Koncern Johnson & Johnson pozyskał prawa do leku w 2020 roku, przejmując spółkę Momenta Pharmaceuticals za kwotę 6,5 miliarda dolarów.
FDA dopuściła stosowanie leku u pacjentów od 12. roku życia na podstawie modelowania farmakokinetycznego oraz danych z badań nad miastenią, ponieważ badanie ENERGY nie obejmowało dzieci. Producent nie ujawnił dotychczas ceny leku w nowym wskazaniu. Koszty podobnych terapii inhibitorami FcRn na rynku amerykańskim wahają się jednak od 225 000 do ponad 450 000 dolarów rocznie w przeliczeniu na pacjenta. Koncern Johnson & Johnson w całości sfinansował badanie kliniczne ENERGY, a jego autorzy deklarują powiązania finansowe z producentem leku.
Jak działa Imaavy (nipokalimab) w organizmie pacjenta?
Opracowanie na podstawie mechanizmu działania nipokalimabu.
Wyniki badania klinicznego ENERGY (faza II/III) dla leku Imaavy (nipokalimab) w leczeniu wAIHA
| Grupa badana | Odsetek pacjentów z trwałą poprawą poziomu hemoglobiny (po 24 tyg.) |
|---|---|
| Pacjenci otrzymujący Imaavy (nipokalimab) | ok. 40% |
| Pacjenci otrzymujący placebo | ok. 13-14% |
Badanie kliniczne ENERGY (koncern Johnson & Johnson)
Słownik pojęć
- wAIHA
- Ciepła autoimmunologiczna anemia hemolityczna; rzadka choroba krwi, w której układ odpornościowy niszczy własne czerwone krwinki w temperaturze ciała.
- Receptor FcRn
- Neonatalny receptor Fc; receptor odpowiedzialny m.in. za zapobieganie degradacji immunoglobulin IgG, którego zablokowanie przyspiesza usuwanie chorobotwórczych przeciwciał.
- Immunoglobuliny IgG
- Klasa przeciwciał (immunoglobulin) dominująca w osoczu krwi; ich obniżenie pod wpływem leku może zwiększać ryzyko infekcji.
- Off-label (poza wskazaniami)
- Stosowanie leku poza zatwierdzonymi w ulotce wskazaniami rejestracyjnymi.
- Modelowanie farmakokinetyczne
- Badanie wpływu organizmu na lek (jego wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania).

