Najważniejsze
- •U około 3,5% pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD) wykryto autoprzeciwciała blokujące przeciwzapalne białko IL-10.
- •Problem ten dotyczy szacunkowo od 15 000 do 20 000 pacjentów w samej Wielkiej Brytanii.
- •Odkrycie wyjaśnia 30-letnią zagadkę genetyczną związaną z wariantem HLA-DRB1*01:03.
- •Nowe badania otwierają drogę do celowanych testów diagnostycznych z krwi oraz spersonalizowanych terapii biologicznych.
Brytyjscy naukowcy odkryli, że autoprzeciwciała blokujące białko IL-10 odpowiadają za nieswoiste zapalenia jelit u 3,5% pacjentów.
Naukowcy z wiodących brytyjskich uniwersytetów odkryli, że u około 3,5% pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit (IBD) występują autoprzeciwciała blokujące kluczowe białko przeciwzapalne interleukinę-10 (IL-10). Odkrycie to wyjaśnia wieloletnią zagadkę genetyczną i otwiera drogę do celowanych terapii oraz rozwoju nowych testów diagnostycznych.
Zespół badawczy z University of Oxford, Newcastle University oraz Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust przeanalizował próbki pobrane od ponad 4900 pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. W ramach analizy wykazano, że podwyższony poziom przeciwciał neutralizujących IL-10 występuje wyłącznie u chorych, natomiast nie ma go u osób zdrowych. Na podstawie ogólnej prewalencji schorzenia autorzy szacują, że problem ten dotyczy od 15 000 do 20 000 pacjentów w samej Wielkiej Brytanii.
Genetyczne podłoże autoagresji
Badanie wykazało również silną zależność między wykrytymi autoprzeciwciałami a wariantem genetycznym HLA-DRB1*01:03. Choć genetycy z Oksfordu powiązali ten wariant z ciężkimi postaciami nieswoistych zapaleń jelit już 30 lat temu, dotychczas brakowało biologicznego wyjaśnienia tego mechanizmu. Nowe wyniki domykają tę lukę badawczą i wskazują, że nosicielstwo wspomnianego wariantu drastycznie zwiększa podatność na rozwój autoagresji wymierzonej w białko IL-10.
Interleukina-10 to cytokina o działaniu przeciwzapalnym, która w warunkach fizjologicznych hamuje nadmierną odpowiedź immunologiczną w obrębie przewodu pokarmowego. Tradycyjne podejście do leczenia IBD opiera się na stosowaniu nieselektywnych leków immunosupresyjnych, ponieważ dokładna etiologia schorzenia pozostawała niejasna. Zrozumienie, że część przypadków wynika z konkretnego defektu autoimmunologicznego, pozwala zdefiniować podgrupy pacjentów wymagające zupełnie innego podejścia medycznego.
Wdrożenie testów krwi wykrywających przeciwciała przeciwko IL-10 pozwoli lekarzom w przyszłości wcześnie identyfikować chorych i wdrażać celowane leczenie biologiczne. Może to w praktyce zmniejszyć liczbę hospitalizacji, ograniczyć konieczność przeprowadzania zabiegów chirurgicznych oraz przynieść wymierne oszczędności dla systemu opieki zdrowotnej.
Podsumowanie badania nad przeciwciałami przeciwko IL-10 w IBD
| Parametr | Wartość / Opis |
|---|---|
| Odsetek pacjentów z autoprzeciwciałami IL-10 | Ok. 3,5% |
| Liczba przeanalizowanych próbek pacjentów | Ponad 4900 |
| Szacowana liczba chorych w Wielkiej Brytanii | 15 000 – 20 000 |
| Powiązany wariant genetyczny | HLA-DRB1*01:03 |
| Instytucje badawcze | University of Oxford, Newcastle University, Cambridge University Hospitals |
Prof. Grażyna Rydzewska
Słownik pojęć
- Nieswoiste zapalenia jelit (IBD)
- Przewlekłe zapalne choroby jelit, do których zalicza się m.in. chorobę Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego.
- Interleukina-10 (IL-10)
- Białko o silnym działaniu przeciwzapalnym, które hamuje nadmierną odpowiedź układu odpornościowego w jelitach.
- Autoprzeciwciała
- Przeciwciała skierowane przeciwko własnym tkankom lub białkom organizmu, w tym przypadku blokujące IL-10.
- HLA-DRB1*01:03
- Allele genetyczne związane z układem zgodności tkankowej; wariant HLA-DRB1*01:03 wykazuje silną asocjację z ciężkimi postaciami IBD.
- Cytokina
- Rodzaj białka produkowanego przez komórki układu immunologicznego, wpływającego na aktywację i regulację reakcji zapalnej.
