Najważniejsze
- •Aż 79,3% spośród 1283 badanych 23-letnich Amerykanów z grupy podwyższonego ryzyka spełnia kryteria zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (CKM).
- •Wyższe stadia zespołu CKM u młodych dorosłych powiązano z fizycznym uszkodzeniem naczyń – pogrubieniem ścian tętnic szyjnych średnio o 0,100 mm.
- •Różnica ta w wieku 23 lat odpowiada przyspieszeniu starzenia się układu krążenia o nawet 10–15 lat.
- •Wszyscy uczestnicy badania uzyskali niepokojąco niskie wyniki (poniżej 50/100 pkt) w ocenach diety i aktywności fizycznej Life's Essential 8.
- •Eksperci studzą emocje, wskazując na specyfikę badanej grupy (nadreprezentacja osób o niskich dochodach) i ostrzegają przed przedwczesną medykalizacją młodzieży.
Badanie naukowców z Boston University wykazało, że 79,3% badanych 23-letnich Amerykanów spełnia kryteria zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (CKM).
Naukowcy z Boston University opublikowali 21 sierpnia 2026 roku w czasopiśmie „Circulation: Population Health and Outcomes” badanie, z którego wynika, że aż 79,3% spośród 1283 badanych 23-letnich Amerykanów spełnia kryteria zespołu sercowo-nerkowo-metabolicznego (CKM). Badacze powiązali wyższe stadia tego zespołu z wykrywalnymi uszkodzeniami struktury tętnic szyjnych, które objawiały się pogrubieniem ich ścian.
Badaniem kierowała Vaishnavi Krishnan z Boston University we współpracy z kardiologiem dr. Donaldem Lloyd-Jonesem. Naukowcy przeanalizowali dane zebrane w latach 2021–2023 w ramach projektu badawczego „Future of Families – Cardiovascular Health Among Young Adults”. Uczestników zrekrutowano tuż po urodzeniu w latach 1998–2000. W badanej grupie 20,7% osób zakwalifikowano do stadium 0, oznaczającego brak czynników ryzyka. Stadium 1, wiążące się z nadmiarem tkanki tłuszczowej, stwierdzono u 40,2% badanych. Kolejne 36,2% uczestników przypisano do stadium 2 z powodu dodatkowych czynników metabolicznych, takich jak nadciśnienie lub cukrzyca. Stadium 3, które oznacza wczesne, bezobjawowe uszkodzenia naczyń, dotyczyło 2,8% badanych. Żaden z uczestników nie znalazł się w stadium 4. Kohortę tworzyło 54,4% kobiet, a pod względem etnicznym obejmowała ona głównie osoby czarnoskóre oraz pochodzenia hiszpańskiego.
Wpływ zespołu CKM na naczynia krwionośne
Badacze zmierzyli średnią grubość ściany tętnicy szyjnej za pomocą ultrasonografii. U osób w stadium 3 parametr ten był o 0,100 mm większy niż u osób w stadium 0. Wszyscy uczestnicy badania uzyskali średni wynik poniżej 50 na 100 punktów w kategoriach diety i aktywności fizycznej, które oceniano w skali „Life's Essential 8”.
Organizacja American Heart Association wprowadziła koncepcję zespołu CKM w 2023 roku, aby zintegrować leczenie otyłości, cukrzycy oraz chorób nerek i układu krążenia. Różnica 0,100 mm w grubości ściany tętnicy u 23-latków odpowiada przyspieszeniu starzenia się układu krążenia o 10 do 15 lat (przy normie wynoszącej 0,5–0,6 mm). Obecne wytyczne medyczne w Stanach Zjednoczonych i Europie nie zalecają jednak rutynowego wykonywania USG naczyń ani głębokiej diagnostyki kardiologicznej u osób przed 30. rokiem życia, o ile nie występują u nich wyraźne obciążenia rodzinne.
Analizowana próba badawcza nie jest w pełni reprezentatywna dla całej populacji USA, ponieważ celowo uwzględniono w niej większy odsetek osób z rodzin o niskich dochodach i mniejszości etnicznych. Eksperci szacują, że ogólny odsetek osób w tym wieku z czynnikami ryzyka CKM wynosi w USA od 45% do 55%. Ponadto jednorazowy pomiar w badaniu przekrojowym nie pozwala na bezpośrednie prognozowanie indywidualnego ryzyka zawałów serca lub zgonów. Postulat autorów dotyczący wdrożenia wczesnych badań przesiewowych u 23-latków budzi obawy epidemiologów. Zwracają oni uwagę na ryzyko nadmiernej medykalizacji i przedwczesnego wdrożenia farmakoterapii u osób o niskim ryzyku zgonu.
Rozkład stadiów zespołu CKM w badanej grupie 23-latków (N = 1283)
| Stadium CKM | Charakterystyka stadium | Odsetek badanych (%) |
|---|---|---|
| Stadium 0 | Brak czynników ryzyka sercowo-metabolicznego | 20,7% |
| Stadium 1 | Nadmiar tkanki tłuszczowej lub dysfunkcja tkanki tłuszczowej | 40,2% |
| Stadium 2 | Dodatkowe czynniki ryzyka metabolicznego (np. nadciśnienie, cukrzyca) | 36,2% |
| Stadium 3 | Wczesne subkliniczne uszkodzenia naczyń (np. pogrubienie tętnic) | 2,8% |
| Stadium 4 | Jawna kliniczna choroba sercowo-naczyniowa / niewydolność nerek | 0,0% |
Boston University, Circulation: Population Health and Outcomes, 2026
Age-related associations between the CALLY index and advanced cardiovascular-kidney-metabolic (CKM) syndrome: Insights from NHANES population data.
Medicine
Kluczowe wskaźniki kardiometaboliczne u badanych 23-latków
Na podstawie badania Vaishnavi Krishnan et al., Boston University, 2026
Słownik pojęć
- Zespół CKM
- Cardiovascular-Kidney-Metabolic syndrome – zespół sercowo-nerkowo-metaboliczny, zdefiniowany przez American Heart Association w 2023 r., łączący otyłość, cukrzycę, choroby nerek i układ krążenia w jedno schorzenie o wspólnych mechanizmach patofizjologicznych.
- Life's Essential 8
- Zestaw 8 kluczowych obszarów zdrowego stylu życia i parametrów zdrowotnych zdefiniowanych przez AHA, obejmujący: dietę, aktywność fizyczną, niepalenie tytoniu, zdrowy sen, masę ciała, poziom lipidów, glikemię oraz ciśnienie tętnicze.
- Badanie przekrojowe
- Rodzaj badania obserwacyjnego, w którym dane zbiera się od uczestników w jednym określonym punkcie czasowym. Umożliwia ono ocenę częstości występowania zjawiska, ale nie pozwala na ustalenie związków przyczynowo-skutkowych.
- Ultrasonografia (USG) tętnic szyjnych
- Badanie USG oceniające strukturę dużych naczyń krwionośnych szyi. Umożliwia pomiar grubości kompleksu intima-media (śródbłonka i błony środkowej), co pozwala wykryć wczesne stadia miażdżycy.
- Medykalizacja
- Proces polegający na definiowaniu naturalnych stanów lub zachowań ludzkich jako problemów medycznych wymagających leczenia lub diagnostyki, co może prowadzić do nadmiernej diagnostyki i farmakoterapii (tzw. nadmedykalizacja).
