Najważniejsze
- •Naukowcy z Uniwersytetu w Bazylei opisali mechanizm łączenia się komórek podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych.
- •Kluczową rolę odgrywają siły mechaniczne: najpierw komórki się wydłużają, a potem są przesuwane i przyciągane, co prowadzi do powstania drożnego naczynia.
- •W procesie ważne są junction-based lamellipodia, czyli wypustki błonowe pomagające komórkom nawiązać i utrzymać kontakt.
- •VE-cadherina stabilizuje połączenia między komórkami, ale uczestniczy też w ich ruchu podczas przebudowy naczynia.
- •Odkrycie może pomóc w badaniach nad angiogenezą, organoidami i projektowaniem tkanek z własnym unaczynieniem.
Naukowcy z Uniwersytetu w Bazylei opisali mechanizm łączenia się komórek podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych.
Zespół badawczy z Uniwersytetu w Bazylei opisał mechanizm, dzięki któremu komórki łączą się podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych. Wyniki badania opublikowano 28 lipca 2026 roku w czasopiśmie eLife, na podstawie obserwacji prowadzonych na żywych zebrach.
Naukowcy skupili się na tym, jak w rozwijającym się naczyniu powstają ciągłe połączenia między wcześniej oddzielnymi odcinkami. Kluczowe okazały się siły mechaniczne działające na komórki: najpierw komórki wydłużają się pod wpływem siły pchającej, a następnie są przesuwane i przyciągane przez siły ciągnące. W ten sposób, jak opisali badacze, kolejne fragmenty łączą się w jedno naczynie z drożnym światłem.
W badaniu zwrócono też uwagę na junction-based lamellipodia, czyli specjalne wypustki błonowe na końcu komórek. To właśnie one pomagają komórkom nawiązać kontakt z sąsiednią komórką i utrzymać połączenie w trakcie przebudowy ściany naczynia. Autorzy wskazali również na rolę VE-cadheriny, która działa nie tylko jako element stabilizujący kontakt między komórkami, lecz także uczestniczy w ich ruchu.
Według badaczy odkrycie porządkuje wiedzę o angiogenezie, czyli tworzeniu nowych naczyń krwionośnych. Ten proces jest ważny nie tylko dla rozwoju organizmu, ale także dla zrozumienia, jak powstają struktury złożone z wielu typów komórek. W praktyce dotyczy to również badań nad organoidami i sztucznie hodowanymi tkankami, które do prawidłowego funkcjonowania potrzebują własnego unaczynienia.
Autorzy podkreślili, że ich praca pokazuje, jak komórki zachowują się jednocześnie stabilnie i elastycznie. To połączenie obu cech pozwala im tworzyć trwałą, a zarazem przebudowującą się sieć naczyń. W przyszłości takie wyniki mogą pomóc w projektowaniu tkanek i organoidów z bardziej naturalnym układem naczyń krwionośnych, co ma znaczenie dla badań podstawowych i inżynierii tkankowej.
Słownik pojęć
- Angiogeneza
- Proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych z już istniejących lub od podstaw.
- VE-cadherina
- Białko adhezyjne obecne w komórkach śródbłonka, które pomaga utrzymywać połączenia między komórkami naczyń.
- Junction-based lamellipodia
- Specjalne wypustki błonowe tworzące się przy połączeniach między komórkami, ułatwiające kontakt i przebudowę tkanek.
- Śródbłonek
- Warstwa komórek wyściełająca wnętrze naczyń krwionośnych i limfatycznych.
- Organoid
- Trójwymiarowa miniaturowa struktura hodowana w laboratorium, która naśladuje budowę i część funkcji narządu.

