Bazylejscy naukowcy opisali, jak komórki łączą się podczas tworzenia naczyń krwionośnych

Komentarz redakcji

Zespół badawczy z Uniwersytetu w Bazylei zbadał, jak komórki łączą się podczas powstawania nowych naczyń krwionośnych. Pracę opublikowano 28 lipca 2026 roku w czasopiśmie eLife. Odkrycie opiera się na obserwacjach żywych zebr i dotyczy działania sił mechanicznych w komórkach.

Najważniejsze

  • Naukowcy z Uniwersytetu w Bazylei opisali mechanizm łączenia się komórek podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych.
  • Kluczową rolę odgrywają siły mechaniczne: najpierw komórki się wydłużają, a potem są przesuwane i przyciągane, co prowadzi do powstania drożnego naczynia.
  • W procesie ważne są junction-based lamellipodia, czyli wypustki błonowe pomagające komórkom nawiązać i utrzymać kontakt.
  • VE-cadherina stabilizuje połączenia między komórkami, ale uczestniczy też w ich ruchu podczas przebudowy naczynia.
  • Odkrycie może pomóc w badaniach nad angiogenezą, organoidami i projektowaniem tkanek z własnym unaczynieniem.
·
1 min

Naukowcy z Uniwersytetu w Bazylei opisali mechanizm łączenia się komórek podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych.

Unsplash — FlyD
Unsplash — FlyD

Zespół badawczy z Uniwersytetu w Bazylei opisał mechanizm, dzięki któremu komórki łączą się podczas tworzenia nowych naczyń krwionośnych. Wyniki badania opublikowano 28 lipca 2026 roku w czasopiśmie eLife, na podstawie obserwacji prowadzonych na żywych zebrach.

Naukowcy skupili się na tym, jak w rozwijającym się naczyniu powstają ciągłe połączenia między wcześniej oddzielnymi odcinkami. Kluczowe okazały się siły mechaniczne działające na komórki: najpierw komórki wydłużają się pod wpływem siły pchającej, a następnie są przesuwane i przyciągane przez siły ciągnące. W ten sposób, jak opisali badacze, kolejne fragmenty łączą się w jedno naczynie z drożnym światłem.

W badaniu zwrócono też uwagę na junction-based lamellipodia, czyli specjalne wypustki błonowe na końcu komórek. To właśnie one pomagają komórkom nawiązać kontakt z sąsiednią komórką i utrzymać połączenie w trakcie przebudowy ściany naczynia. Autorzy wskazali również na rolę VE-cadheriny, która działa nie tylko jako element stabilizujący kontakt między komórkami, lecz także uczestniczy w ich ruchu.

Według badaczy odkrycie porządkuje wiedzę o angiogenezie, czyli tworzeniu nowych naczyń krwionośnych. Ten proces jest ważny nie tylko dla rozwoju organizmu, ale także dla zrozumienia, jak powstają struktury złożone z wielu typów komórek. W praktyce dotyczy to również badań nad organoidami i sztucznie hodowanymi tkankami, które do prawidłowego funkcjonowania potrzebują własnego unaczynienia.

Autorzy podkreślili, że ich praca pokazuje, jak komórki zachowują się jednocześnie stabilnie i elastycznie. To połączenie obu cech pozwala im tworzyć trwałą, a zarazem przebudowującą się sieć naczyń. W przyszłości takie wyniki mogą pomóc w projektowaniu tkanek i organoidów z bardziej naturalnym układem naczyń krwionośnych, co ma znaczenie dla badań podstawowych i inżynierii tkankowej.

Słownik pojęć

Angiogeneza
Proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych z już istniejących lub od podstaw.
VE-cadherina
Białko adhezyjne obecne w komórkach śródbłonka, które pomaga utrzymywać połączenia między komórkami naczyń.
Junction-based lamellipodia
Specjalne wypustki błonowe tworzące się przy połączeniach między komórkami, ułatwiające kontakt i przebudowę tkanek.
Śródbłonek
Warstwa komórek wyściełająca wnętrze naczyń krwionośnych i limfatycznych.
Organoid
Trójwymiarowa miniaturowa struktura hodowana w laboratorium, która naśladuje budowę i część funkcji narządu.

Najczęstsze pytania

Czym jest angiogeneza?
To proces tworzenia nowych naczyń krwionośnych, ważny w rozwoju organizmu, gojeniu ran i niektórych chorobach.
Dlaczego VE-cadherina jest ważna?
Bo stabilizuje kontakt między komórkami śródbłonka, ale też uczestniczy w ich dynamicznym ruchu podczas tworzenia naczynia.
Co dają takie badania w praktyce?
Mogą pomóc w inżynierii tkankowej i projektowaniu organoidów z lepiej rozwiniętym unaczynieniem.
Dlaczego używa się zebrafish w badaniach?
Żywe zebrafish są przezroczyste na wczesnych etapach rozwoju, co ułatwia obserwację procesów takich jak tworzenie naczyń krwionośnych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Tkanki przetrwały ponad trzy lata po amputacji. Naukowcy mówią o przełomie

Badacze opisali tkanki morskiego ogórka, które po odcięciu nie obumarły, lecz zachowały aktywność układu odpornościowego i zaczęły tworzyć nowe typy komórek. Eksperyment prowadzono w naturalnej wodzie morskiej, poza sterylnym laboratorium.

4 czerwca 2026

Mózg po udarze korzysta z uśpionych komórek do samonaprawy

Nowe badanie opublikowane 3 czerwca 2026 roku w „Cell Reports” opisuje, jak po udarze niedokrwiennym aktywują się uśpione komórki z opon mózgowych. Zespół z ICTER wykazał, że biorą one udział w stabilizacji naczyń i przywracaniu szczelności bariery krew-mózg.

6 czerwca 2026

Reorganizacja kory wzrokowej u niewidomych: nowe odkrycia naukowców

Międzynarodowy zespół z Uniwersytetu Jagiellońskiego i Instytutu Maxa Plancka w Lipsku zbadał mózgi 48 osób, w tym 24 niewidomych od urodzenia. Autorzy piszą, że grubsza kora wzrokowa nie oznacza jej gorszego rozwoju, lecz inną organizację związaną z brakiem bodźców wzrokowych.

14 lipca 2026

Duke University: komórki z iPS przywróciły funkcję siatkówki u myszy

Zespół inżynierów biomedycznych z Duke University opisał w „Nature Biomedical Engineering” metodę uzyskania komórek śródbłonka siatkówki z komórek iPS. Po podaniu ich myszom z chorobą siatkówki komórki odbudowały naczynia krwionośne i poprawiły funkcję siatkówki. Badanie sugeruje nową drogę dla terapii chorób prowadzących do utraty wzroku.

1 lipca 2026

Naukowcy z DZNE odkryli mechanizm, który pozwala neuronowi wytworzyć akson

Zespół z Niemiec ustalił, że młode neurony uruchamiają proces formowania aksonu od wewnątrz, a nie pod wpływem zewnętrznych sygnałów. Kluczową rolę odgrywają kompleks białkowy Arp2/3 oraz rytmiczne zmiany długości neurytów.

10 lipca 2026

Cambridge: w modelu ludzkich organoidów częściowo przywrócono odrost uszkodzonych aksonów

Badanie opublikowane w „Cell Reports” dotyczyło laboratoryjnego modelu połączeń mózg–rdzeń kręgowy, zbudowanego z ludzkich komórek macierzystych. Wyniki wskazują mechanizm utraty zdolności regeneracji i możliwość jej częściowego odblokowania, ale nie odnoszą się do pacjentów ani terapii klinicznej.

30 maja 2026

StartSzukaj