Najważniejsze
- •Fragmenty strzykwy Psolus fabricii przetrwały ponad trzy lata po amputacji i nadal były biologicznie aktywne.
- •Tkanki nie tylko nie obumarły, ale wykazywały reorganizację, aktywność odpornościową i powstawanie nowych typów komórek.
- •Badanie przeprowadzono w naturalnej, płynącej wodzie morskiej, a nie w klasycznej sterylnej hodowli komórkowej.
- •Odkrycie może pomóc w badaniach nad regeneracją tkanek, gojeniem ran i inżynierią tkankową.
- •Naukowcy podkreślają, że to nie jest odrastanie całego organizmu, lecz długotrwałe przetrwanie samej tkanki poza ciałem.
Naukowcy z Memorial University na Nowej Fundlandii odkryli, że fragmenty strzykwy Psolus fabricii mogą żyć i zachowywać aktywność biologiczną ponad trzy lata po amputacji.
Naukowcy z Memorial University na Nowej Fundlandii opisali przypadek fragmentów strzykwy Psolus fabricii, które przetrwały ponad trzy lata po amputacji i nadal wykazywały aktywność biologiczną. Badanie przeprowadzono na fragmentach pochodzących z odnóży, ciała i czułków morskiego zwierzęcia żyjącego w zimnych wodach północnego Atlantyku.
Badacze umieścili tkanki w naturalnej, płynącej wodzie morskiej i obserwowali je przez długi czas. Fragmenty nie tylko nie obumarły, lecz także zaczęły się reorganizować. Wykazywały aktywność układu odpornościowego, a także tworzyły nowe typy komórek. Według autorów pracy tkanki zachowywały się jak organizm zdolny do samodzielnego utrzymania funkcji komórkowych, mimo że nie tworzyły nowej, kompletnej strzykwy.
Dr Rachel Sipler z Bigelow Laboratory for Ocean Sciences określiła te tkanki mianem „nieśmiertelnych”. Jak wyjaśniła, naukowcy obserwowali „zdumiewający wzrost i różnicowanie komórek” lata po usunięciu tkanek. Badacze podkreślają, że nie mieli do czynienia z klasyczną hodowlą komórkową prowadzoną w sterylnych warunkach. Tkanki pozostawały w wodzie zawierającej bakterie i inne organizmy, a mimo to przetrwały i korzystały z otaczającego środowiska.
Autorzy badania wskazują, że fragmenty pobierały składniki odżywcze bezpośrednio z wody morskiej. To odróżnia je od wielu znanych linii komórkowych, które można utrzymywać tylko w ściśle kontrolowanych warunkach laboratoryjnych. W tym przypadku środowisko naturalne nie zniszczyło tkanek, lecz najwyraźniej wspierało ich przetrwanie i dalszą reorganizację.
Odkrycie wpisuje się w szersze badania nad regeneracją tkanek i naprawą uszkodzeń biologicznych. Strzykwy i inne szkarłupnie od dawna przyciągają uwagę biologów, ponieważ potrafią bardzo skutecznie odtwarzać utracone części ciała. Nowe obserwacje idą jednak dalej, bo dotyczą nie odrastania całego narządu, lecz długotrwałego przeżycia samej tkanki poza organizmem.
W praktyce wyniki mogą mieć znaczenie dla medycyny regeneracyjnej, badań nad gojeniem ran i inżynierii tkankowej. Na tym etapie chodzi jednak przede wszystkim o odkrycie biologiczne, które pokazuje, jak wiele pytań pozostaje jeszcze bez odpowiedzi w badaniach nad przetrwaniem i odtwarzaniem tkanek. Kolejne prace będą musiały sprawdzić, na ile zjawisko obserwowane u Psolus fabricii da się przełożyć na modele użyteczne w biomedycynie.
Słownik pojęć
- Strzykwa
- Morski szkarłupień z gromady holothurii, spokrewniony z jeżowcami i rozgwiazdami.
- Psolus fabricii
- Gatunek strzykwy z zimnych wód Atlantyku Północnego, użyty w opisywanym badaniu.
- Amputacja
- Usunięcie części organizmu; w tym artykule dotyczy odcięcia fragmentów tkanek strzykwy.
- Tkanka eksplantacyjna (explant)
- Fragment tkanki pobrany z organizmu i utrzymywany poza nim w warunkach badawczych.
- Regeneracja
- Proces odtwarzania lub naprawy uszkodzonych albo utraconych struktur biologicznych.
- Inżynieria tkankowa
- Dziedzina biomedycyny zajmująca się tworzeniem i naprawą tkanek oraz narządów przy użyciu metod laboratoryjnych.
