Najważniejsze
- •Świadomość badania PSA wśród polskich mężczyzn jest niska — nie słyszało o nim 43% badanych, a w grupie 50+ aż 57%.
- •Największą barierą profilaktyki pozostaje przekonanie, że bez objawów nie trzeba się badać; tak uważa 36% mężczyzn i 44% panów po 50. roku życia.
- •Wielu respondentów nie rozumie celu badania PSA, a część obawia się wyniku i dalszego leczenia, co może opóźniać diagnostykę.
- •Rak prostaty przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo, dlatego regularne badanie PSA i konsultacja u urologa po nieprawidłowym wyniku są kluczowe.
- •Po niepokojącym wyniku mężczyźni najbardziej potrzebują prostych informacji o kolejnych krokach diagnostycznych, możliwościach leczenia i znaczeniu wyniku.
Badanie „Prostata na prostej” pokazuje, że wielu mężczyzn w Polsce nie zna badania PSA i odkłada diagnostykę raka prostaty.
Najważniejsze wyniki badania „Prostata na prostej”
| Wskaźnik | Ogół mężczyzn | Mężczyźni 50+ |
|---|---|---|
| Słyszało o badaniu PSA | 43% | 57% |
| Kiedykolwiek wykonało badanie PSA | 33% (co trzeci mężczyzna) | Nieco ponad 50% |
| Uważa, że bez objawów nie trzeba się badać | 36% | 44% |
| Nie wie, po co wykonuje się PSA | 35% | — |
| Obawia się wyniku i ewentualnego leczenia | 23% | — |
| Po niepokojącym wyniku oczekuje informacji o możliwościach leczenia | 49% | — |
| Po niepokojącym wyniku oczekuje informacji o kolejnych krokach diagnostycznych | 45% | — |
Źródło: badanie opinii publicznej „Prostata na prostej”, 15-18 maja 2026 r., CAWI, N=1040 osób 18+; dane z artykułu i materiałów źródłowych.
Badanie opinii publicznej „Prostata na prostej”, zrealizowane 15–18 maja 2026 roku na zlecenie Bayera, pokazuje niski poziom świadomości na temat raka prostaty wśród mężczyzn w Polsce. W badaniu metodą CAWI, przeprowadzonym na reprezentatywnej próbie 1040 osób w wieku 18+, 43 proc. mężczyzn przyznało, że nie słyszało o badaniu PSA, a w grupie 50+ odsetek ten wyniósł 57 proc.
Z danych wynika też, że tylko co trzeci mężczyzna kiedykolwiek wykonał badanie PSA. Wśród panów po 50. roku życia badanie zgłasza nieco ponad połowa. Jednocześnie 36 proc. mężczyzn uważa, że skoro nie ma objawów, nie trzeba się badać, a w grupie 50+ taką odpowiedź wskazało 44 proc. Respondenci często nie rozumieją też celu badania: 35 proc. nie wie, po co wykonuje się PSA, a 23 proc. obawia się wyniku i ewentualnego leczenia.
Autorzy badania podkreślają, że sama zachęta do profilaktyki nie wystarcza. Mężczyźni wskazują, że po niepokojącym wyniku chcą przede wszystkim informacji o możliwościach leczenia, kolejnych krokach diagnostycznych oraz o tym, co oznacza wynik i jak wygląda dalsza ścieżka postępowania. Taki brak wiedzy i lęk mogą opóźniać decyzję o badaniu oraz konsultacji ze specjalistą.
Rak prostaty należy do najczęściej diagnozowanych nowotworów u mężczyzn w Polsce i przez długi czas może rozwijać się bezobjawowo. Pierwsze dolegliwości pojawiają się często dopiero w bardziej zaawansowanym stadium, dlatego ważne jest regularne badanie PSA i konsultacja z urologiem przy nieprawidłowym wyniku. Ogólnopolski Dzień Świadomości Raka Prostaty, obchodzony 23 czerwca, ma przypominać o potrzebie wcześniejszej diagnostyki i rozmowy o zdrowiu.
Wyniki badania pokazują również, że postrzeganie raka prostaty zmienia się wraz z wiekiem i kontaktem z profilaktyką. Coraz częściej choroba kojarzy się z możliwością leczenia albo długotrwałej kontroli, a nie wyłącznie z ciężkim wyrokiem. W praktyce oznacza to, że dla poprawy wykrywalności potrzebna jest nie tylko informacja o samym badaniu, ale też prosty przekaz o tym, co dzieje się po jego wykonaniu i gdzie szukać pomocy.
@NFZ_GOV_PL
#WaszymZdaniem: Co najczęściej powstrzymuje mężczyzn przed badaniami profilaktycznymi?
Prostate Cancer Unit w Polsce — spojrzenie urologa
Jak wygląda ścieżka po badaniu PSA?
Na podstawie treści artykułu i materiałów źródłowych o badaniu „Prostata na prostej” oraz diagnostyce PSA.
Słownik pojęć
- PSA
- Antygen swoisty dla prostaty; białko produkowane przez gruczoł krokowy, którego poziom oznacza się we krwi jako element oceny ryzyka raka prostaty.
- Rak prostaty
- Nowotwór złośliwy gruczołu krokowego, który na wczesnym etapie często nie daje objawów.
- CAWI
- Computer-Assisted Web Interviewing; metoda badania ankietowego realizowanego przez internet.
- Urolog
- Lekarz specjalizujący się w diagnostyce i leczeniu chorób układu moczowego oraz męskiego układu płciowego.
- Diagnostyka
- Zespół badań i konsultacji służących do rozpoznania choroby lub wykluczenia jej obecności.
