Najważniejsze
- •Wyższe stężenia PFOA i PFOS we krwi wiązały się z częstszym występowaniem ER-ujemnego raka piersi.
- •W analizie nie wykazano wyraźnego związku tych substancji ze wszystkimi przypadkami raka piersi łącznie.
- •Badanie obserwacyjne wskazuje na korelację, ale nie dowodzi, że PFOA lub PFOS powodują raka piersi.
- •ER-ujemny rak piersi przeciętnie ma bardziej agresywny przebieg i nie odpowiada na klasyczną hormonoterapię tak jak nowotwory ER-dodatnie.
- •Potrzebne są badania w innych populacjach, a wyników nie należy traktować jako dowodu skuteczności konkretnych zmian stylu życia lub wymiany produktów.
Wyższe stężenia dwóch substancji z grupy PFAS — PFOA i PFOS — we krwi wiązały się z częstszym występowaniem raka piersi bez receptorów estrogenowych (ER-ujemnego) w analizie danych z amerykańskiego projektu Sister Study. Badanie obserwacyjne nie dowodzi jednak, że substancje te powodują nowotwór.
Naukowcy przeanalizowali próbki krwi pobrane przed rozpoznaniem raka piersi. Badanie objęło 1609 kobiet, u których później wykryto ten nowotwór, oraz 2269 uczestniczek podkohorty porównawczej. Analiza dotyczyła 17 substancji z grupy PFAS.
Sygnał statystyczny dotyczył przede wszystkim raka ER-ujemnego. Nie stwierdzono wyraźnego związku PFOA ani PFOS ze wszystkimi przypadkami raka piersi łącznie. W materiałach opisujących badanie podano, że najwyższe stężenia PFOA i PFOS wiązały się z wyższym modelowanym hazardem ER-ujemnego raka piersi niż stężenia najniższe. Brakuje jednak pełnych danych pozwalających ocenić wielkość tego efektu, w tym liczby przypadków w poszczególnych grupach, ryzyka bezwzględnego oraz pełnego modelu statystycznego.
ER-ujemny rak piersi nie zawiera receptorów estrogenowych w komórkach guza. Ten podtyp przeciętnie częściej ma agresywny przebieg i nie odpowiada na klasyczną hormonoterapię tak jak nowotwory ER-dodatnie. PFOA i PFOS należą do trwałych syntetycznych substancji chemicznych, określanych jako „wieczne chemikalia”. Mogą długo utrzymywać się w środowisku i organizmie. Badanie nie wskazuje jednak konkretnego produktu ani pojedynczego źródła narażenia.
Sister Study to projekt amerykańskich instytucji zdrowia publicznego obejmujący kobiety, z których każda miała siostrę z rozpoznanym rakiem piersi. Wyników nie można więc automatycznie uogólniać na wszystkie kobiety. Timothy Rebbeck zwracał uwagę, że dane uzyskane u ludzi wskazują na związek, ale nie potwierdzają przyczynowości. Na wyniki mogły wpływać także inne czynniki, a analiza wielu substancji i podtypów nowotworu zwiększa ryzyko przypadkowych zależności.
Potrzebne są badania w innych kohortach oraz dalsza ocena nowszych PFAS. Omawiane wyniki nie uzasadniają traktowania wymiany produktów, zmian diety ani innych pojedynczych działań jako udowodnionej profilaktyki raka piersi.
Najczęstsze pytania
Czym są PFOA i PFOS?▼
Jaki związek wykazało badanie?▼
Czy badanie dowodzi, że PFAS powodują raka piersi?▼
Czym jest ER-ujemny rak piersi?▼
Kogo objęło badanie?▼
Czy wyniki dotyczą wszystkich kobiet?▼
Słownik pojęć
- PFAS
- Duża grupa syntetycznych substancji per- i polifluoroalkilowych, które mogą długo utrzymywać się w środowisku i organizmie.
- PFOA
- Kwas perfluorooktanowy, jedna z substancji należących do grupy PFAS.
- PFOS
- Kwas perfluorooktanosulfonowy, jedna z substancji należących do grupy PFAS.
- ER-ujemny rak piersi
- Podtyp raka piersi, którego komórki nie zawierają receptorów estrogenowych.
- Badanie obserwacyjne
- Badanie, w którym analizuje się zależności między cechami lub ekspozycjami bez kontrolowanego przydzielania uczestników do grup.
- Sister Study
- Amerykański projekt badawczy dotyczący środowiskowych i genetycznych czynników związanych z rakiem piersi, obejmujący kobiety mające siostrę z tym rozpoznaniem.
Najważniejsze informacje o analizie PFOA, PFOS i raka piersi
| Element | Informacja |
|---|---|
| Badane substancje | PFOA i PFOS, należące do grupy PFAS |
| Zakres analizy | 17 substancji z grupy PFAS |
| Uczestniczki z późniejszym rozpoznaniem raka piersi | 1609 kobiet |
| Podkohorta porównawcza | 2269 kobiet |
| Najsilniejszy sygnał statystyczny | ER-ujemny rak piersi |
| Rak piersi ogółem | Brak wyraźnego związku PFOA ani PFOS |
| Wniosek przyczynowy | Niepotwierdzony; badanie wskazuje na korelację |
ER-ujemny i ER-dodatni rak piersi
ER-ujemny rak piersi
ER-dodatni rak piersi
Co wykazała analiza PFAS i raka piersi?
Opracowano na podstawie artykułu i dostarczonych materiałów źródłowych dotyczących analizy Sister Study.

Rak piersi to nie wyrok, ale czas ma znaczenie. Przełom w leczeniu i wciąż za mało badań
