Badanie Mass General Brigham wiąże drzemki seniorów z wyższą umieralnością

Najważniejsze

  • •U starszych osób dłuższe i częstsze drzemki wiązały się z wyższym skorygowanym ryzykiem zgonu w okresie obserwacji.
  • •Drzemki rano wiązały się z wyższym ryzykiem zgonu niż drzemki we wczesnych godzinach popołudniowych.
  • •Każda dodatkowa godzina snu w ciągu dnia wiązała się z HR zgonu wynoszącym 1,13, a każda dodatkowa drzemka — z HR wynoszącym 1,07.
  • •Badanie było obserwacyjne, dlatego nie dowodzi, że drzemki powodują zgony; mogą raczej sygnalizować choroby, osłabienie lub gorszą jakość snu nocnego.
  • •Wyniki nie uzasadniają zalecania wszystkim seniorom rezygnacji z odpoczynku w ciągu dnia, ale nagła lub narastająca senność wymaga omówienia z lekarzem.
·
4 min

W badaniu opublikowanym w 2026 roku w „JAMA Network Open” dłuższe, częstsze i odbywane rano drzemki wiązały się z wyższym ryzykiem zgonu w późniejszym okresie obserwacji u starszych osób. Naukowcy z Mass General Brigham i Rush University Medical Center przeanalizowali dane dotyczące 1338 uczestników Rush Memory and Aging Project.

Średni wiek badanych wynosił 81,4 roku, a 76 proc. grupy stanowiły kobiety. Większość uczestników była biała i mieszkała w północnym Illinois. Badacze rozpoczęli analizę w sierpniu 2005 roku, a dane zbierali do kwietnia 2025 roku. Średni czas obserwacji wyniósł 8,3 roku, a najdłuższy — 19,08 roku. W całej kohorcie zmarło 926 osób.

Uczestnicy nosili na nadgarstku aktygraf przez średnio 9,58 dnia. Urządzenie szacowało okresy snu na podstawie aktywności i bezruchu. Naukowcy uznawali za sen w ciągu dnia odpoczynek przypadający między godziną 9 a 19. Analizowali długość, częstotliwość, porę oraz zmienność drzemek.

Każda dodatkowa godzina snu w ciągu dnia wiązała się ze skorygowanym współczynnikiem hazardu zgonu wynoszącym 1,13, z 95-procentowym przedziałem ufności od 1,04 do 1,23. Każda dodatkowa drzemka w ciągu dnia wiązała się z HR wynoszącym 1,07, a drzemki rano — w porównaniu z drzemkami we wczesnych godzinach popołudniowych — z HR wynoszącym 1,30. Po korekcie nie stwierdzono związku między zmiennością długości drzemek a śmiertelnością.

Podane wartości opisują względny, skorygowany hazard, a nie bezwzględne prawdopodobieństwo zgonu. Badanie miało charakter obserwacyjny, więc nie dowodzi, że drzemki powodują zgony. Dłuższy lub częstszy sen w ciągu dnia może towarzyszyć chorobom, osłabieniu, działaniu leków, bezdechowi sennemu albo gorszej jakości snu nocnego. Aktygraf nie mierzy fal mózgowych i nie zastępuje badania polisomnograficznego.

Wyniki nie wskazują „bezpiecznej” ani „szkodliwej” długości drzemki i nie uzasadniają zalecania wszystkim seniorom rezygnacji z odpoczynku w ciągu dnia. Należy przeprowadzić dalsze badania, aby ocenić, czy nagła lub narastająca senność w ciągu dnia może pomóc lekarzom wcześniej rozpoznawać pogorszenie stanu zdrowia.

Najczęstsze pytania

Czy drzemki powodują zwiększenie ryzyka zgonu?▼
Nie wiadomo. Badanie miało charakter obserwacyjny i wykazało związek, ale nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego.
Jakie drzemki wiązały się z najwyższym ryzykiem?▼
Wyższe ryzyko wiązało się z dłuższymi, częstszymi i odbywanymi rano drzemkami, w porównaniu z drzemkami we wczesnych godzinach popołudniowych.
Co oznacza HR 1,13 przy dodatkowej godzinie drzemki?▼
Oznacza to względny, skorygowany hazard zgonu wyższy o około 13 proc. na każdą dodatkową godzinę snu w ciągu dnia, a nie bezwzględne prawdopodobieństwo zgonu.
Czy seniorzy powinni przestać drzemać?▼
Nie. Wyniki nie wskazują jednej bezpiecznej ani szkodliwej długości drzemki i nie uzasadniają powszechnej rezygnacji z odpoczynku w ciągu dnia.
Dlaczego częste drzemki mogą być sygnałem problemów zdrowotnych?▼
Mogą towarzyszyć między innymi chorobom, osłabieniu, działaniu leków, bezdechowi sennemu lub gorszej jakości snu nocnego.

Słownik pojęć

Aktygraf
Noszone na nadgarstku urządzenie rejestrujące aktywność i bezruch, na podstawie których szacuje okresy snu i czuwania.
HR, współczynnik hazardu
Względna miara różnicy w częstości występowania zdarzenia, tutaj zgonu, między porównywanymi grupami lub poziomami ekspozycji.
Drzemka dzienna
Odpoczynek przypadający w analizowanym badaniu między godziną 9 a 19.
Badanie obserwacyjne
Badanie, w którym naukowcy obserwują związki między cechami lub zachowaniami bez przydzielania uczestników do interwencji.
Polisomnografia
Badanie snu rejestrujące między innymi fale mózgowe, oddech i czynność mięśni; aktygraf jej nie zastępuje.

Najważniejsze wyniki dotyczące drzemek i śmiertelności

Analizowany czynnikWynikInterpretacja
Każda dodatkowa godzina snu w ciągu dniaHR 1,13; 95% CI: 1,04–1,23Wyższy względny, skorygowany hazard zgonu
Każda dodatkowa drzemka w ciągu dniaHR 1,07Wyższy względny, skorygowany hazard zgonu
Drzemki rano vs we wczesnych godzinach popołudniowychHR 1,30Wyższy względny, skorygowany hazard zgonu przy drzemkach porannych
Zmienność długości drzemekBrak związku po korekcieNie stwierdzono związku z umieralnością

Różne wzorce drzemek w badaniu

Krótsze i rzadsze drzemki
+Mniejsza ekspozycja na długi lub częsty sen w ciągu dnia
−Sam wzorzec nie pozwala ocenić ogólnego stanu zdrowia
związek_z_wynikiemBrak podstaw do określenia indywidualnego ryzyka na podstawie samej drzemki
Dłuższe drzemki
+Mogą odpowiadać na potrzebę odpoczynku
−Mogą towarzyszyć chorobom, osłabieniu lub gorszemu snowi nocnemu
wynik_badaniaKażda dodatkowa godzina: HR 1,13
Częstsze drzemki
+Mogą być częścią indywidualnego rytmu dnia
−Wzrost częstości może sygnalizować pogorszenie zdrowia
wynik_badaniaKażda dodatkowa drzemka: HR 1,07
Drzemki rano
+Mogą zapewniać odpoczynek osobom odczuwającym senność
−W badaniu wiązały się z wyższym ryzykiem niż drzemki we wczesnych godzinach popołudniowych
wynik_badaniaHR 1,30 względem wczesnego popołudnia

Co badanie wykazało o drzemkach seniorów?

1338 osób
Uczestnicy
Dane pochodziły z Rush Memory and Aging Project.
Średnio 8,3 roku
Obserwacja
Najdłuższy okres obserwacji wyniósł 19,08 roku.
HR 1,13
Dodatkowa godzina drzemki
Względny, skorygowany hazard zgonu na każdą dodatkową godzinę snu w ciągu dnia.
HR 1,07
Dodatkowa drzemka
Względny, skorygowany hazard zgonu na każdą dodatkową drzemkę w ciągu dnia.
HR 1,30
Drzemka rano
W porównaniu z drzemką we wczesnych godzinach popołudniowych.
Związek, nie przyczynowość
Ważne zastrzeżenie
Badanie obserwacyjne nie dowodzi, że drzemki powodują zgony.

Na podstawie opisu badania opublikowanego w 2026 roku w „JAMA Network Open” oraz materiałów źródłowych.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Badania: Poranne drzemki zwiększają ryzyko zgonu u seniorów o 30 proc.

23 kwietnia 2026

Nature: zbyt krótki i zbyt długi sen wiązano z szybszym starzeniem

Analiza opublikowana 13 maja 2026 r. w „Nature” wskazuje na U-kształtną zależność między długością snu a biologicznym starzeniem organizmu. Najmniejsze „luki starzenia” obserwowano przeciętnie przy śnie trwającym ok. 6,4–7,8 godziny na dobę, ale autorzy zaznaczają, że było to badanie obserwacyjne i nie dowodzi ono związku przyczynowo-skutkowego.

31 maja 2026

Wcześniejsze zasypianie sprzyja utracie wagi u osób ze stanem przedcukrzycowym

W 2026 roku czasopismo „Nursing Research” opisało randomizowane, ośmiotygodniowe badanie z udziałem 196 osób w wieku od 21 do 64 lat, ze stanem przedcukrzycowym, które spały krócej niż 6,5 godziny na dobę. W analizie wszystkich uczestników wcześniejsze zasypianie wiązało się z większym spadkiem masy ciała, ale badacze nie wykazali poprawy stężenia glukozy.

5 listopada 2026

Czy sen wpływa na twoją wagę? Badanie ujawnia zaskakujące wyniki!

Naukowcy z Columbia University sprawdzili, jak umiarkowane skrócenie snu wpływa na masę ciała i aktywność dorosłych, którzy zwykle śpią 7–8 godzin na dobę. Po sześciu tygodniach krótszego snu uczestnicy średnio przytyli i spędzali więcej czasu w bezruchu.

10 lipca 2026

Długie odstępy między posiłkami powiązane z szybszym rozwojem chorób u seniorów

Analiza objęła dane 2981 mieszkańców Sztokholmu, których stan zdrowia monitorowano przez maksymalnie 15 lat. Wyniki wskazują na przyspieszony rozwój schorzeń kardiologicznych oraz neuropsychiatrycznych u osób zachowujących długie odstępy między posiłkami. Badacze zaznaczają jednak, że analiza miała charakter obserwacyjny i nie dowodzi relacji przyczynowo-skutkowej.

24 sierpnia 2026

Zaburzenia rytmu dobowego zwiększają ryzyko zawału serca o 17 procent

Dokument podsumowuje wpływ rozbieżności między zegarem biologicznym a codziennym trybem życia na metabolizm i układ krążenia. Eksperci zwracają uwagę na zagrożenia wynikające z pracy zmianowej oraz tzw. społecznego jet lagu (social jetlag). Analiza wskazuje na kluczową rolę światła i pór posiłków w synchronizacji zegarów biologicznych.

20 sierpnia 2026

StartSzukaj