Najważniejsze
- •Tim Spector twierdzi, że każdy dodatkowy 5 g błonnika w diecie może wiązać się ze spadkiem ryzyka chorób serca i udaru o 5–11 proc.
- •Autorzy przywołanego badania z BMC Medicine (2022) łączyli diety bogate w błonnik z niższą śmiertelnością ogólną oraz lepszymi parametrami ciśnienia, cholesterolu i glukozy.
- •NHS zaleca dorosłym co najmniej 30 g błonnika dziennie, podczas gdy większość osób w Wielkiej Brytanii spożywa około 20 g.
- •Do zwiększenia podaży błonnika pomagają produkty pełnoziarniste, owies, warzywa, owoce, rośliny strączkowe i orzechy.
- •Tezy Spectora brzmią mocno, ale bez podania liczby uczestników i pełnych danych badawczych należy je traktować jako sygnał do dalszej weryfikacji, a nie ostateczny dowód naukowy.
Tim Spector powiedział w podcaście „The Proof”, że zwiększenie spożycia błonnika może obniżyć ryzyko chorób serca nawet o 11 proc.
Prof. Tim Spector powiedział na początku czerwca 2026 roku w podcaście „The Proof”, że większe spożycie błonnika może obniżyć ryzyko chorób serca nawet o 11 proc. Epidemiolog i założyciel ZOE Health przekonywał, że każdy dodatkowy 5 g błonnika w diecie może wiązać się ze spadkiem ryzyka chorób serca i udaru w przedziale od 5 do 11 proc.
W rozmowie z prowadzącym podcast Simonem Hillem Spector stwierdził, że „błonnik obniża ryzyko praktycznie każdej choroby”, a podobne zależności widać także w odniesieniu do nowotworów, zdrowia psychicznego i chorób autoimmunologicznych. Jednocześnie w przekazanych materiałach nie podano liczby uczestników badań, na których oparto te twierdzenia. Brakuje też precyzyjnych danych epidemiologicznych potwierdzających tak szeroki zakres deklarowanych korzyści.
Jako przykład przywołano badanie opublikowane w 2022 roku w piśmie BMC Medicine. Autorzy tego opracowania stwierdzili, że diety bogate w błonnik wiązały się ze spadkiem śmiertelności ogólnej oraz niższymi wartościami ciśnienia tętniczego, cholesterolu i stężenia glukozy we krwi. Badacze zastrzegli jednak, że dalsze próby kliniczne i analizy kohortowe zwiększyłyby pewność tych wyników.
Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia podaje, że dorośli powinni spożywać co najmniej 30 g błonnika dziennie, tymczasem większość osób w Wielkiej Brytanii osiąga około 20 g. NHS wiąże wysokie spożycie błonnika z niższym ryzykiem chorób serca, udaru, cukrzycy typu 2 i raka jelita grubego. Zaleca też sięganie po produkty pełnoziarniste, płatki owsiane, warzywa, owoce, rośliny strączkowe i orzechy.
Kontekst jest szerszy niż jedna wypowiedź eksperta. W Wielkiej Brytanii rośnie liczba problemów zdrowotnych powiązanych z dietą, w tym otyłości, chorób serca i nowotworów, a niskie spożycie błonnika pozostaje jednym z częstych elementów tej układanki. To sprawia, że zalecenia NHS dotyczące 30 g dziennie mają znaczenie praktyczne, choć ich realizacja wciąż jest ograniczona.
W praktyce przekaz Spectora może wzmocnić kampanie zachęcające do prostych zmian w diecie, zwłaszcza do zamiany produktów rafinowanych na pełnoziarniste i częstszego dodawania warzyw oraz roślin strączkowych do posiłków. Brak danych o skali badań i jednostronny charakter opisu oznaczają jednak, że jego tezy należy traktować jako silny sygnał promocyjny, a nie ostateczne rozstrzygnięcie naukowe.
Jak zwiększyć błonnik w diecie
Na podstawie zaleceń NHS cytowanych w artykule.
Najważniejsze liczby i zalecenia dotyczące błonnika
| Wskaźnik | Wartość | Znaczenie |
|---|---|---|
| Dodatkowy błonnik | +5 g/dzień | Według Spectora może wiązać się ze spadkiem ryzyka chorób serca i udaru o 5–11 proc. |
| Zalecenie NHS dla dorosłych | 30 g/dzień | Minimalna dzienna podaż błonnika zalecana w Wielkiej Brytanii |
| Średnie spożycie w Wielkiej Brytanii | ok. 20 g/dzień | Poziom nadal wyraźnie poniżej zaleceń |
| Badanie BMC Medicine | 2022 | Przywołane źródło łączące dietę bogatą w błonnik z niższą śmiertelnością i lepszymi parametrami metabolicznymi |
Na podstawie treści artykułu i przywołanych materiałów NHS oraz BMC Medicine.
Słownik pojęć
- Błonnik pokarmowy
- Niestrawny składnik pochodzenia roślinnego, który wspiera pracę jelit, pomaga regulować glikemię i może obniżać ryzyko wybranych chorób.
- Choroby sercowo-naczyniowe
- Grupa schorzeń obejmująca m.in. chorobę wieńcową, zawał serca i udar mózgu.
- Udar mózgu
- Nagłe uszkodzenie mózgu spowodowane zaburzeniem dopływu krwi, zwykle z powodu niedrożności lub pęknięcia naczynia.
- Śmiertelność ogólna
- Odsetek zgonów z jakiejkolwiek przyczyny w badanej populacji.
- Cukrzyca typu 2
- Przewlekła choroba metaboliczna związana z insulinoopornością i podwyższonym stężeniem glukozy we krwi.
- Rośliny strączkowe
- Grupa produktów roślinnych, takich jak fasola, soczewica i ciecierzyca, będących dobrym źródłem błonnika i białka.
