Najważniejsze
- •Nie sama liczba porcji, ale także rodzaj owoców i warzyw ma znaczenie dla serca.
- •W badaniu ponad 30 tys. osób mniej niż 1 na 5 osiągała poziom flawanoli uznawany za korzystny dla układu krążenia.
- •Za produkty szczególnie bogate we flawanole uznano m.in. śliwki, żurawinę, jeżyny, zieloną herbatę, bób, wiśnie i jabłka ze skórką.
- •Typowe zalecenie „5 porcji dziennie” nie gwarantuje odpowiedniej podaży flawanoli; większe znaczenie może mieć jakość wyborów na talerzu.
- •Autorzy nie negują sensu jedzenia warzyw i owoców, ale sugerują, że przyszłe zalecenia żywieniowe powinny być bardziej precyzyjne.
Badanie naukowców z University of Reading, Harvard Medical School i UC Davis pokazuje, że dla serca ważniejszy może być wybór owoców i warzyw niż sama liczba porcji.
Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Reading, Harvard Medical School i University of California, Davis pokazuje, że w diecie korzystnej dla serca liczy się nie tylko liczba porcji owoców i warzyw, ale także ich skład. Wyniki opublikowano w 2026 roku w czasopiśmie „Food & Function”.
Badacze przeanalizowali dane żywieniowe ponad 30 tys. osób z Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych. Do oceny rzeczywistego spożycia flawanoli wykorzystali nie tylko deklaracje uczestników, ale także biomarkery obecne w moczu. Jak wynika z analizy, mniej niż jedna piąta badanych osiągała poziom flawanoli uznawany za wspierający zdrowie serca.
Średnie dzienne spożycie flawanoli w Wielkiej Brytanii wynosi około 250 mg. Amerykańska Akademia Żywienia i Dietetyki wskazuje natomiast na 400–600 mg dziennie jako poziom, który może być korzystny dla serca. Autorzy badania zwracają uwagę, że nawet osoby przestrzegające zasady pięciu porcji owoców i warzyw dziennie często nie zbliżały się do tego pułapu.
Wśród produktów szczególnie bogatych we flawanole badacze wymieniają śliwki, żurawinę, jeżyny, zieloną herbatę, bób, wiśnie, jabłka ze skórką, truskawki, borówki i fasolę pinto. Zdaniem naukowców znaczenie ma więc nie tylko to, by jeść owoce i warzywa, ale także to, by wybierać te, które dostarczają większych ilości tych związków.
Flawanole to naturalne związki roślinne, które od lat przyciągają uwagę badaczy ze względu na właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne. Wcześniejsze analizy łączyły je ze wsparciem naczyń krwionośnych, poprawą ich elastyczności i korzystnym wpływem na układ sercowo-naczyniowy. Nowe dane wpisują się w szerszą dyskusję o tym, że sama ogólna liczba porcji owoców i warzyw nie oddaje pełnej wartości diety.
Dotychczasowe zalecenia żywieniowe skupiały się głównie na ilości warzyw i owoców. Najnowsze wyniki sugerują jednak, że w profilaktyce chorób serca większą rolę może odgrywać jakość wyborów na talerzu. W praktyce oznacza to, że dwa jadłospisy z taką samą liczbą porcji mogą różnić się pod względem wartości dla układu krążenia.
Autorzy badania nie twierdzą, że klasyczne zalecenie jedzenia owoców i warzyw traci znaczenie. Wskazują jednak, że w przyszłości wytyczne dietetyczne mogą wymagać większej precyzji i uwzględniać także zawartość konkretnych składników, takich jak flawanole. To może pomóc lepiej dopasować dietę do celów profilaktyki chorób serca.
Produkty najbogatsze we flawanole według badania
| Produkt | Porcja w badaniu | Zawartość flawanoli |
|---|---|---|
| Śliwki | 500 g | 450 mg |
| Żurawina | 250 g | 300 mg |
| Jeżyny | 200 g | 250 mg |
| Zielona herbata | 250 ml (1 filiżanka) | 200 mg |
| Bób | 80 g | 140 mg |
| Wiśnie | 400 g | 130 mg |
| Jabłko ze skórką | 1 średnie (ok. 200 g) | 110 mg |
| Truskawki | 200 g | 90 mg |
| Borówki | 150 g | 80 mg |
| Fasola pinto | 40 g suchej fasoli | 70 mg |
Opracowanie własne na podstawie danych przywołanych w artykule oraz materiałach źródłowych.
Jak flawanole mogą wspierać serce?
Na podstawie treści artykułu i przytoczonych wyników badania opublikowanego w Food & Function.
Słownik pojęć
- Flawanole
- Naturalne związki roślinne z grupy polifenoli, badane m.in. pod kątem wpływu na naczynia krwionośne i zdrowie serca.
- Biomarkery
- Mierzalne wskaźniki w organizmie, np. w moczu, które pomagają ocenić rzeczywiste spożycie lub metabolizm składników diety.
- Układ sercowo-naczyniowy
- Układ obejmujący serce i naczynia krwionośne, odpowiedzialny za krążenie krwi w organizmie.
- Przeciwutleniacze
- Substancje pomagające neutralizować wolne rodniki i ograniczać stres oksydacyjny.
- Śródbłonek naczyń
- Warstwa komórek wyściełająca naczynia krwionośne; jej prawidłowe funkcjonowanie ma znaczenie dla krążenia i ciśnienia krwi.
