Najważniejsze
- •Od 1 stycznia 2027 r. ZUS ma uzyskać ustawową podstawę do kierowania na dodatkowe badania i obserwację szpitalną.
- •Badanie zdalne będzie możliwe tylko wtedy, gdy lekarz będzie mógł kompleksowo ocenić stan zdrowia, więc nie oznacza automatycznego prawa do e-wizyty.
- •Osoba, która z powodu stanu zdrowia nie może stawić się osobiście, może zostać zbadana w miejscu pobytu po spełnieniu określonych warunków.
- •Niestawiennictwo na badaniu bez złożenia w terminie uzasadnionego wniosku o zmianę terminu może prowadzić do umorzenia postępowania lub wstrzymania wypłaty świadczenia.
- •Przed wejściem zmian w życie trzeba potwierdzić oficjalne ogłoszenie ustawy, ponieważ przekazane materiały nie zawierają jej pełnych danych publikacyjnych.
Według przekazanych materiałów od 1 stycznia 2027 r. ZUS ma zyskać ustawowe podstawy do kierowania osób zainteresowanych na dodatkowe badania lub obserwację szpitalną. Przepisy mają również dopuścić wydawanie orzeczeń na podstawie dokumentacji oraz przeprowadzanie badań zdalnie, jeśli pozwoli to na pełną ocenę stanu zdrowia.
Badanie z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności nie będzie oznaczało automatycznego prawa do e-wizyty. Taki tryb będzie możliwy tylko wtedy, gdy lekarz będzie mógł prawidłowo i kompleksowo ocenić okoliczności istotne dla wydania orzeczenia. Materiały nie określają szczegółów technicznych takich badań, sposobu potwierdzania tożsamości ani katalogu przypadków, w których można je przeprowadzić.
ZUS ma również kierować lekarza na badanie do miejsca pobytu osoby zainteresowanej. Ma to dotyczyć sytuacji, w których stan zdrowia uniemożliwia osobiste stawiennictwo, potwierdza to zaświadczenie lekarskie, a osoba zainteresowana wyrazi zgodę. Zaświadczenie powinno być wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o świadczenie.
Osoba, która nie stawi się na badanie, ma mieć siedem dni na złożenie wniosku o wyznaczenie nowego terminu. Termin ten będzie liczony od dnia wyznaczonego badania albo od ustania przyczyny nieobecności. Wnioskodawca będzie musiał uprawdopodobnić, że nie stawił się bez swojej winy. Brak wniosku lub złożenie go po terminie może skutkować umorzeniem postępowania albo wstrzymaniem wypłaty świadczenia. Materiały nie wskazują jednak, by przepisy pozwalały na fizyczne doprowadzenie osoby do szpitala.
Przekazane informacje nie potwierdzają oficjalnego statusu ustawy z 18 grudnia 2025 r. Nie zawierają numeru ani pozycji w Dzienniku Ustaw, a także oficjalnego przepisu końcowego. W materiałach występuje ponadto rozbieżność w numeracji: część tekstów wskazuje art. 84c, natomiast przytoczone przepisy dotyczące badań i obserwacji oznaczono jako art. 85c.
Zmiana ma przenieść do ustawy regulacje, które dotychczas były częściowo zawarte w aktach wykonawczych. Ma uporządkować zasady kierowania na badania, wydawania orzeczeń i skutki niestawiennictwa, a nie tworzyć całkowicie nową procedurę. Przed publikacją konieczne jest potwierdzenie podpisania i ogłoszenia ustawy oraz sprawdzenie daty wejścia przepisów w życie.
Najczęstsze pytania
Czy od 2027 r. każde badanie ZUS będzie mogło odbyć się online?▼
Kiedy ZUS może skierować lekarza do miejsca pobytu osoby zainteresowanej?▼
Ile czasu jest na złożenie wniosku o wyznaczenie nowego terminu badania?▼
Jakie mogą być skutki nieusprawiedliwionego niestawiennictwa?▼
Czy materiały potwierdzają możliwość fizycznego doprowadzenia osoby do szpitala?▼
Słownik pojęć
- Badanie zdalne
- Badanie z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, możliwe tylko wtedy, gdy pozwala na pełną ocenę stanu zdrowia.
- Obserwacja szpitalna
- Dodatkowa forma oceny stanu zdrowia, na którą ZUS może skierować osobę zainteresowaną w toku postępowania orzeczniczego.
- Osoba zainteresowana
- Osoba, której dotyczy postępowanie w sprawie świadczenia lub wydania orzeczenia przez ZUS.
- Niestawiennictwo
- Nieobecność na wyznaczonym badaniu, która może wywołać skutki proceduralne, jeśli nie zostanie odpowiednio usprawiedliwiona.
- Orzeczenie na podstawie dokumentacji
- Wydanie orzeczenia z wykorzystaniem dokumentów medycznych i innych materiałów zgromadzonych w postępowaniu, bez konieczności osobistego badania w każdej sprawie.
Planowane tryby badania i ich warunki
| Tryb | Najważniejsze warunki | Możliwe skutki lub ograniczenia |
|---|---|---|
| Badanie osobiste | Bezpośrednia obecność osoby zainteresowanej i lekarza | Podstawowy sposób oceny stanu zdrowia |
| Badanie zdalne | Możliwość kompleksowej oceny przez system teleinformatyczny lub system łączności | Nie przysługuje automatycznie w każdej sprawie |
| Badanie w miejscu pobytu | Niemożność osobistego stawiennictwa, zaświadczenie lekarskie i zgoda osoby zainteresowanej | Zaświadczenie powinno być wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku o świadczenie |
| Dodatkowe badania lub obserwacja szpitalna | Skierowanie przez ZUS w toku postępowania | Odmowa lub niestawiennictwo mogą skutkować umorzeniem postępowania albo wstrzymaniem świadczenia |
Planowane sposoby oceny stanu zdrowia przez ZUS
Badanie osobiste
Badanie zdalne
Badanie w miejscu pobytu
Co może zmienić się w postępowaniu orzeczniczym ZUS od 2027 r.
Opracowano na podstawie przekazanego artykułu i materiałów źródłowych; status ustawy i jej publikacja wymagają potwierdzenia.
