Najważniejsze
- •W latach 2015–2025 powiaty i miasta na prawach powiatu przeznaczyły łącznie ponad 10 mld zł na szpitale ogólne w Polsce.
- •W 2025 r. powiaty wydały na ochronę zdrowia 881,8 mln zł, z czego 753,35 mln zł trafiło do szpitali ogólnych, czyli 85,43 proc. wydatków zdrowotnych.
- •Wydatki miast na prawach powiatu na zdrowie były w 2025 r. wyższe niż w powiatach i wyniosły 1 347,6 mln zł, a ich struktura była bardziej zróżnicowana.
- •Raport ZPP oparto na danych sprawozdawczych JST przekazywanych do RIO i Ministerstwa Finansów, prawdopodobnie ze sprawozdań RB-28S.
- •Brak pełnego podziału wydatków na inwestycje, modernizacje i pokrywanie strat szpitali utrudnia ocenę, jaka część środków wspiera rozwój placówek, a jaka ich bieżącą płynność.
ZPP podał, że powiaty i miasta na prawach powiatu wydały w latach 2015–2025 ponad 10 mld zł na szpitale ogólne. Same powiaty przeznaczyły w 2025 r. na ochronę zdrowia 881,8 mln zł.
Związek Powiatów Polskich poinformował w raporcie opublikowanym 27 maja, że powiaty i miasta na prawach powiatu wydały w latach 2015–2025 łącznie ponad 10 mld zł na szpitale ogólne w Polsce. Według ZPP w 2025 r. same powiaty przeznaczyły na ochronę zdrowia 881,8 mln zł, z czego większość trafiła do lecznictwa szpitalnego.
Z danych przytoczonych w raporcie wynika, że w 2025 r. wydatki powiatów na szpitale ogólne wyniosły 753 352 805,94 zł. Oznacza to 85,43 proc. wszystkich wydatków zdrowotnych tych samorządów. ZPP wskazał, że w powiatach struktura nakładów jest silnie skoncentrowana na szpitalach, a pozostałe obszary mają znaczenie uzupełniające.
Raport obejmuje wyłącznie powiaty i miasta na prawach powiatu, a nie cały sektor samorządowy. W przypadku miast na prawach powiatu wydatki na ochronę zdrowia wyniosły w 2025 r. 1 347,6 mln zł. ZPP podał też, że w latach 2023–2025 łączne nakłady tej grupy samorządów na zdrowie w każdym roku przekraczały 1,2 mld zł. W materiałach omawiających raport wskazano, że w miastach na prawach powiatu struktura wydatków była bardziej zróżnicowana niż w powiatach.
Źródła danych i ograniczenia analizy
Analiza ZPP opiera się na danych sprawozdawczych jednostek samorządu terytorialnego, przekazywanych do regionalnych izb obrachunkowych, a następnie do Ministerstwa Finansów. Jedno z omówień raportu doprecyzowuje, że chodzi o sprawozdania RB-28S. Z dostępnych materiałów nie wynika jednak, czy na porównywalność danych między latami 2023–2025 mogły wpływać ewentualne korekty klasyfikacji budżetowej lub sposobu raportowania.
Szerszy kontekst finansowania ochrony zdrowia
Raport wpisuje się w szerszy obraz finansowania ochrony zdrowia w Polsce, w którym głównym płatnikiem świadczeń pozostają Narodowy Fundusz Zdrowia i budżet państwa. Jednocześnie wiele szpitali ogólnych ma samorządowych właścicieli, zwłaszcza wśród powiatów i miast, dlatego samorządy finansują nie tylko inwestycje, lecz także część wsparcia dla placówek, dla których są organami tworzącymi. W miastach na prawach powiatu zakres zadań jest szerszy, ponieważ łączą one kompetencje gmin i powiatów.
ZPP nie podał w dostępnych omówieniach dokładnej kwoty przekraczającej próg 10 mld zł ani pełnego podziału tych środków na inwestycje, modernizacje oraz pokrywanie strat lub zobowiązań szpitali. Bez tych danych trudno ocenić, jaka część samorządowych nakładów wzmacnia rozwój placówek, a jaka służy utrzymaniu ich bieżącej płynności.
Powiaty a miasta na prawach powiatu: jak różni się struktura wydatków zdrowotnych
Powiaty
Miasta na prawach powiatu
Skąd pochodzą dane i jak interpretować raport ZPP
Na podstawie opisu metodologii i ograniczeń wskazanych w artykule.
Najważniejsze kwoty i udziały z raportu ZPP dotyczącego finansowania zdrowia przez samorządy
| Wskaźnik | Okres/rok | Wartość |
|---|---|---|
| Łączne wydatki powiatów i miast na prawach powiatu na szpitale ogólne | 2015–2025 | > 10 mld zł |
| Wydatki powiatów na ochronę zdrowia | 2025 | 881,8 mln zł |
| Wydatki powiatów na szpitale ogólne | 2025 | 753 352 805,94 zł |
| Udział szpitali ogólnych w wydatkach zdrowotnych powiatów | 2025 | 85,43% |
| Wydatki miast na prawach powiatu na ochronę zdrowia | 2025 | 1 347,6 mln zł |
| Łączne nakłady miast na prawach powiatu na zdrowie | 2023–2025 | > 1,2 mld zł rocznie |
Na podstawie danych przytoczonych w artykule i raporcie ZPP.
Słownik pojęć
- JST
- Jednostki samorządu terytorialnego, czyli m.in. gminy, powiaty i województwa realizujące zadania publiczne.
- Miasto na prawach powiatu
- Miasto wykonujące jednocześnie zadania gminy i powiatu, dlatego jego wydatki publiczne mają szerszy zakres.
- Szpital ogólny
- Placówka lecznicza zapewniająca szeroki zakres świadczeń szpitalnych, zwykle w podstawowych i specjalistycznych dziedzinach medycyny.
- RIO
- Regionalna izba obrachunkowa, instytucja kontrolująca gospodarkę finansową samorządów i analizująca ich sprawozdawczość.
- RB-28S
- Sprawozdanie budżetowe z wykonania planu wydatków budżetowych jednostki samorządu terytorialnego.
- Organ tworzący
- Podmiot publiczny odpowiedzialny za utworzenie i nadzór nad danym podmiotem leczniczym, np. szpitalem samorządowym.
