ZPP alarmuje: 91 proc. szpitali powiatowych ze stratą. Samorządowcy żądają działań rządu

Komentarz redakcji

Związek Powiatów Polskich alarmuje, że sytuacja finansowa szpitali powiatowych pogarsza się z roku na rok. Samorządowcy wskazują na rosnące koszty pracy, zadłużenie sięgające 30,2 mld zł oraz potrzebę zmiany zasad finansowania świadczeń. W Karpaczu przedstawili pięć postulatów, które mają poprawić kondycję placówek.

Najważniejsze

  • •Aż 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 r. ze stratą operacyjną, co pokazuje skalę kryzysu finansowego w tej części systemu ochrony zdrowia.
  • •ZPP apeluje do rządu, MZ i NFZ o pilne działania: lepszą wycenę świadczeń, indeksację kontraktów, fundusz restrukturyzacyjny i pełne finansowanie podwyżek.
  • •Rosnące koszty wynagrodzeń, powiązane z ustawowymi regulacjami płacowymi, ograniczają możliwość inwestycji i elastycznego zarządzania budżetami szpitali.
  • •Zadłużenie SPZOZ-ów na koniec marca 2026 r. przekroczyło 30,2 mld zł, a długi wymagalne sięgnęły ponad 5 mld zł.
  • •Samorządowcy ostrzegają, że bez reakcji państwa sytuacja finansowa szpitali powiatowych będzie się dalej pogarszać, a zaległości płatnicze będą rosły.
·
2 min

Blisko 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 rok ze stratą operacyjną, a ZPP zaapelował 24 czerwca 2026 r. w Karpaczu o pilne działania rządu.

Źródło zdjęcia: pexels.com - by Oles kanebckuu
Źródło zdjęcia: pexels.com - by Oles kanebckuu

Blisko 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 rok ze stratą operacyjną w działalności podstawowej. Związek Powiatów Polskich zaapelował 24 czerwca 2026 r. podczas Zgromadzenia Ogólnego w Karpaczu o pilne działania rządu, Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, które mają poprawić sytuację finansową tych placówek.

Samorządowcy przekazali, że przychody większości szpitali nie pokrywają kosztów ich bieżącej działalności. Wskazali, że głównym problemem są rosnące wydatki na wynagrodzenia, wynikające w dużej mierze z ustawowych regulacji płacowych w ochronie zdrowia. Według ZPP koszty pracy stały się tak duże, że dyrektorzy mają coraz mniejsze możliwości elastycznego zarządzania budżetem, a także ograniczone pole do inwestycji w infrastrukturę i poprawę jakości świadczeń.

Związek Powiatów Polskich przedstawił pięć postulatów, które jego zdaniem powinny zostać wdrożone w trybie pilnym. Pierwszy dotyczy kompleksowej weryfikacji wyceny świadczeń medycznych przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Drugi zakłada wprowadzenie automatycznej indeksacji kontraktów z NFZ, powiązanej z inflacją i wzrostem kosztów pracy. Trzeci postulat to utworzenie funduszu restrukturyzacyjnego dla szpitali powiatowych, który miałby wspierać oddłużanie placówek. Kolejne dwa dotyczą pełnego finansowania skutków ustawowych podwyżek wynagrodzeń oraz terminowego rozliczania przez NFZ świadczeń wykonanych ponad limit.

Według danych przywołanych przez ZPP i resort zdrowia zadłużenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej na koniec marca 2026 r. przekroczyło 30,2 mld zł. W ciągu roku wzrosło o ponad 4,7 mld zł, czyli o ponad 18 proc. Długi wymagalne, czyli z terminem płatności po terminie, sięgały ponad 5 mld zł i rosły jeszcze szybciej.

Kryzys finansowy szpitali powiatowych jest częścią szerszego problemu publicznej ochrony zdrowia w Polsce, która od lat zmaga się z niedofinansowaniem i rosnącymi kosztami działalności. W ocenie ZPP obecny model finansowania nie odpowiada realnym wydatkom placówek, zwłaszcza tam, gdzie udział kosztów stałych jest największy.

Samorządowcy oczekują teraz reakcji administracji centralnej. Jeśli rząd i NFZ nie podejmą działań, ZPP ostrzega, że sytuacja finansowa szpitali powiatowych będzie się dalej pogarszać, a placówki pozostaną pod presją rosnącego długu i narastających zaległości płatniczych.

Kluczowe dane o sytuacji finansowej szpitali powiatowych i SPZOZ

WskaźnikWartośćZmiana / komentarz
Szpitale powiatowe ze stratą operacyjną w 2025 r.91 proc.Dotyczy działalności podstawowej
Zadłużenie SPZOZ na koniec marca 2026 r.30,2 mld zł> 4,7 mld zł r/r; ponad 18 proc. wzrostu
Długi wymagalne SPZOZponad 5 mld złRosły szybciej niż całość zadłużenia
Postulaty ZPP5Wycena, indeksacja, restrukturyzacja, podwyżki, rozliczenia ponad limit

Źródło: artykuł na podstawie danych ZPP i Ministerstwa Zdrowia.

5 postulatów ZPP wobec rządu i NFZ

1
1. Wycena świadczeń
Kompleksowa analiza kosztów i taryf świadczeń medycznych.
2
2. Indeksacja kontraktów
Automatyczne dostosowanie kontraktów z NFZ do realnych kosztów.
3
3. Restrukturyzacja
Oddłużanie i wsparcie dla szpitali powiatowych.
4
4. Podwyżki
Pokrycie skutków ustawowych wzrostów wynagrodzeń.
5
5. Rozliczenia NFZ
Terminowa zapłata za świadczenia wykonane ponad limit.

Źródło: postulaty przedstawione przez Związek Powiatów Polskich.

Słownik pojęć

strata operacyjna
Ujemny wynik na podstawowej działalności placówki, bez uwzględniania np. przychodów i kosztów nadzwyczajnych.
AOTMiT
Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, która ocenia i wycenia świadczenia medyczne.
indeksacja kontraktów
Automatyczne dostosowywanie wartości umów do zmiany kosztów, np. inflacji.
SPZOZ
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, czyli publiczna jednostka lecznicza.
długi wymagalne
Zobowiązania, których termin płatności już minął.
oddłużanie
Działania mające na celu zmniejszenie lub restrukturyzację zadłużenia placówki.

Najczęstsze pytania

Dlaczego szpitale powiatowe generują straty?▼
Najczęściej z powodu rosnących kosztów, zwłaszcza wynagrodzeń i energii, przy wycenie świadczeń niedostosowanej do realnych wydatków.
Co oznacza postulowana indeksacja kontraktów z NFZ?▼
To mechanizm automatycznego podnoszenia wartości kontraktów wraz ze wzrostem inflacji i kosztów pracy.
Czym jest fundusz restrukturyzacyjny dla szpitali?▼
To potencjalne źródło wsparcia dla placówek w trudnej sytuacji, służące oddłużaniu i naprawie finansów.
Jak duże jest zadłużenie SPZOZ-ów?▼
Według danych przytoczonych w artykule na koniec marca 2026 r. przekroczyło 30,2 mld zł.
Co może się stać bez działań rządu i NFZ?▼
ZPP ostrzega, że zadłużenie i zaległości płatnicze będą dalej rosły, a sytuacja szpitali powiatowych się pogorszy.

Pierwsi napisali na ten temat

Komentarze (0)

0/2000

Powiązane artykuły

Szpital w Mławie zagrożony zamknięciem z powodu długów

Szpital Powiatowy w Mławie zmaga się z zadłużeniem sięgającym 24 mln zł i odpływem lekarzy. Dyrektor Piotr Parjaszewski mówi też o brakach podstawowych materiałów medycznych, które wystarczają tylko na kilka dni. Jego zdaniem problem pokazuje szerszy kryzys szpitali powiatowych w Polsce.

6 czerwca 2026

Dług polskich szpitali przekroczył 42 mld zł. Eksperci wskazują na koszty pracy i brak kontroli

Podczas Europejskiego Forum Samorządowego w Poznaniu eksperci oszacowali zadłużenie szpitali publicznych na ponad 42 mld zł. Głównymi przyczynami kryzysu finansowego są wysoki udział kosztów osobowych oraz brak bieżącej kontroli czasu pracy personelu. Sytuację dodatkowo komplikuje brak możliwości prowadzenia restrukturyzacji sądowej przez SPZOZ.

3 października 2026

Andrzej Płonka alarmuje: bez nowego finansowania szpitale powiatowe nie przetrwają

W liście otwartym Andrzej Płonka napisał, że w zdecydowanej większości przypadków szpitale powiatowe w praktyce już nie istnieją, bo system finansowania zmusza je do walki o przetrwanie. Wskazał, że interna, pediatria, chirurgia ogólna oraz ginekologia i położnictwo są wyceniane poniżej kosztów, co pogłębia zadłużenie placówek. Związek Powiatów Polskich proponuje model Lokalnych Centrów Zdrowia jako nową organizację lokalnej opieki.

2 lipca 2026

Świętokrzyskie szpitale żądają od NFZ do 130 mln zł za nadwykonania

Władze województwa świętokrzyskiego i dyrektorzy sześciu szpitali samorządowych apelują o natychmiastowe uregulowanie zaległości finansowych przez NFZ. Z powodu braku wypłat za lata 2025–2026 część placówek ogranicza zabiegi planowe, a Uzdrowisko Busko-Zdrój skierowało sprawę do sądu. Świętokrzyski NFZ wstrzymuje się od komentarza do czasu zakończenia własnej weryfikacji księgowej.

26 września 2026

ZPP: samorządy wydały ponad 10 mld zł na szpitale ogólne

Związek Powiatów Polskich opublikował raport o wydatkach powiatów i miast na prawach powiatu na ochronę zdrowia. Wynika z niego, że w 2025 r. powiaty skierowały 85,43 proc. swoich wydatków zdrowotnych do szpitali ogólnych, a miasta na prawach powiatu wydały na ten cel 1,3476 mld zł.

27 maja 2026

Szpitale powiatowe krytykują rządowy projekt monitorowania kosztów personelu

Związek Powiatów Polskich skrytykował projekt nowelizacji rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia dotyczący monitorowania kosztów zatrudnienia w szpitalach. Samorządowcy wskazują na wady metodologiczne wskaźników oraz brak możliwości ich rzetelnego obliczenia przez NFZ. ZPP domaga się skierowania dokumentu do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego.

1 sierpnia 2026

StartSzukaj