Najważniejsze
- •Aż 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 r. ze stratą operacyjną, co pokazuje skalę kryzysu finansowego w tej części systemu ochrony zdrowia.
- •ZPP apeluje do rządu, MZ i NFZ o pilne działania: lepszą wycenę świadczeń, indeksację kontraktów, fundusz restrukturyzacyjny i pełne finansowanie podwyżek.
- •Rosnące koszty wynagrodzeń, powiązane z ustawowymi regulacjami płacowymi, ograniczają możliwość inwestycji i elastycznego zarządzania budżetami szpitali.
- •Zadłużenie SPZOZ-ów na koniec marca 2026 r. przekroczyło 30,2 mld zł, a długi wymagalne sięgnęły ponad 5 mld zł.
- •Samorządowcy ostrzegają, że bez reakcji państwa sytuacja finansowa szpitali powiatowych będzie się dalej pogarszać, a zaległości płatnicze będą rosły.
Blisko 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 rok ze stratą operacyjną, a ZPP zaapelował 24 czerwca 2026 r. w Karpaczu o pilne działania rządu.

Blisko 91 proc. szpitali powiatowych zakończyło 2025 rok ze stratą operacyjną w działalności podstawowej. Związek Powiatów Polskich zaapelował 24 czerwca 2026 r. podczas Zgromadzenia Ogólnego w Karpaczu o pilne działania rządu, Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, które mają poprawić sytuację finansową tych placówek.
Samorządowcy przekazali, że przychody większości szpitali nie pokrywają kosztów ich bieżącej działalności. Wskazali, że głównym problemem są rosnące wydatki na wynagrodzenia, wynikające w dużej mierze z ustawowych regulacji płacowych w ochronie zdrowia. Według ZPP koszty pracy stały się tak duże, że dyrektorzy mają coraz mniejsze możliwości elastycznego zarządzania budżetem, a także ograniczone pole do inwestycji w infrastrukturę i poprawę jakości świadczeń.
Związek Powiatów Polskich przedstawił pięć postulatów, które jego zdaniem powinny zostać wdrożone w trybie pilnym. Pierwszy dotyczy kompleksowej weryfikacji wyceny świadczeń medycznych przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji. Drugi zakłada wprowadzenie automatycznej indeksacji kontraktów z NFZ, powiązanej z inflacją i wzrostem kosztów pracy. Trzeci postulat to utworzenie funduszu restrukturyzacyjnego dla szpitali powiatowych, który miałby wspierać oddłużanie placówek. Kolejne dwa dotyczą pełnego finansowania skutków ustawowych podwyżek wynagrodzeń oraz terminowego rozliczania przez NFZ świadczeń wykonanych ponad limit.
Według danych przywołanych przez ZPP i resort zdrowia zadłużenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej na koniec marca 2026 r. przekroczyło 30,2 mld zł. W ciągu roku wzrosło o ponad 4,7 mld zł, czyli o ponad 18 proc. Długi wymagalne, czyli z terminem płatności po terminie, sięgały ponad 5 mld zł i rosły jeszcze szybciej.
Kryzys finansowy szpitali powiatowych jest częścią szerszego problemu publicznej ochrony zdrowia w Polsce, która od lat zmaga się z niedofinansowaniem i rosnącymi kosztami działalności. W ocenie ZPP obecny model finansowania nie odpowiada realnym wydatkom placówek, zwłaszcza tam, gdzie udział kosztów stałych jest największy.
Samorządowcy oczekują teraz reakcji administracji centralnej. Jeśli rząd i NFZ nie podejmą działań, ZPP ostrzega, że sytuacja finansowa szpitali powiatowych będzie się dalej pogarszać, a placówki pozostaną pod presją rosnącego długu i narastających zaległości płatniczych.
Kluczowe dane o sytuacji finansowej szpitali powiatowych i SPZOZ
| Wskaźnik | Wartość | Zmiana / komentarz |
|---|---|---|
| Szpitale powiatowe ze stratą operacyjną w 2025 r. | 91 proc. | Dotyczy działalności podstawowej |
| Zadłużenie SPZOZ na koniec marca 2026 r. | 30,2 mld zł | > 4,7 mld zł r/r; ponad 18 proc. wzrostu |
| Długi wymagalne SPZOZ | ponad 5 mld zł | Rosły szybciej niż całość zadłużenia |
| Postulaty ZPP | 5 | Wycena, indeksacja, restrukturyzacja, podwyżki, rozliczenia ponad limit |
Źródło: artykuł na podstawie danych ZPP i Ministerstwa Zdrowia.
5 postulatów ZPP wobec rządu i NFZ
Źródło: postulaty przedstawione przez Związek Powiatów Polskich.
Słownik pojęć
- strata operacyjna
- Ujemny wynik na podstawowej działalności placówki, bez uwzględniania np. przychodów i kosztów nadzwyczajnych.
- AOTMiT
- Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, która ocenia i wycenia świadczenia medyczne.
- indeksacja kontraktów
- Automatyczne dostosowywanie wartości umów do zmiany kosztów, np. inflacji.
- SPZOZ
- Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, czyli publiczna jednostka lecznicza.
- długi wymagalne
- Zobowiązania, których termin płatności już minął.
- oddłużanie
- Działania mające na celu zmniejszenie lub restrukturyzację zadłużenia placówki.