Najważniejsze
- •Rzecznik Praw Obywatelskich domaga się zmian w przepisach dotyczących psychoonkologów, wskazując na niespójność między ustawą a rozporządzeniem.
- •Obowiązująca od 2026 roku ustawa o zawodzie psychologa zawęża krąg osób uprawnionych do wykonywania zawodu, ale przepisy o świadczeniach psychoonkologicznych są bardziej liberalne.
- •RPO zwraca uwagę, że psychoonkologia obejmuje nie tylko wsparcie emocjonalne, lecz także diagnozę i elementy terapii, dlatego wymaga jasno określonych kwalifikacji.
- •Studia podyplomowe z psychoonkologii mogą przyjmować osoby z bardzo różnych kierunków, co — zdaniem rzecznika — rodzi pytania o bezpieczeństwo pacjentów onkologicznych.
- •Ministerstwo Zdrowia ma teraz odnieść się do postulatu uporządkowania przepisów i doprecyzowania kompetencji osób udzielających wsparcia psychoonkologicznego.
Marcin Wiącek 3 czerwca 2026 r. wezwał Ministerstwo Zdrowia do zmiany przepisów dotyczących psychoonkologów, wskazując na niejasne wymagania kwalifikacyjne.
Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek zwrócił się 3 czerwca 2026 roku do Ministerstwa Zdrowia o zmianę przepisów dotyczących psychoonkologów. Wystąpienie dotyczy niejasności w regulacjach, które mogą prowadzić do udzielania wsparcia psychologicznego pacjentom onkologicznym przez osoby bez odpowiedniego przygotowania zawodowego.
RPO wskazał, że obowiązująca od 2026 roku ustawa o zawodzie psychologa precyzyjnie określa, kto może wykonywać ten zawód. Zgodnie z jej zapisami psychologiem może być osoba po jednolitych studiach magisterskich z psychologii albo po studiach pierwszego i drugiego stopnia, zakończonych uzyskaniem kwalifikacji psychologa. Tymczasem przepisy dotyczące świadczeń psychoonkologicznych nadal dopuszczają wykonywanie tych zadań także przez osoby z wykształceniem medycznym, które ukończyły studia podyplomowe z psychoonkologii.
Jak wynika z przedstawionych przez RPO zastrzeżeń, system tworzy rozbieżność między ustawą a rozporządzeniem. Rzecznik zwraca uwagę, że psychoonkologia obejmuje nie tylko wsparcie emocjonalne, ale także diagnozę psychoonkologiczną, identyfikowanie zaburzeń psychicznych i prowadzenie form terapii dostosowanych do potrzeb pacjenta. W jego ocenie takie zadania powinny być objęte jednoznacznymi wymaganiami kwalifikacyjnymi.
Niejasność dotyczy też praktyki kształcenia. Według informacji przywołanych przez RPO studia podyplomowe z psychoonkologii rekrutują nie tylko absolwentów psychologii i kierunków medycznych, ale również osoby po pedagogice, pracy socjalnej czy teologii. Zdaniem rzecznika rodzi to pytania o poziom kompetencji osób udzielających świadczeń pacjentom z chorobą nowotworową i ich rodzinom.
Psychoonkologia ma duże znaczenie w opiece nad chorymi na nowotwory, bo pomaga pacjentom radzić sobie z diagnozą, leczeniem i lękiem związanym z chorobą. W Polsce nie ma jednak dokładnych danych o liczbie osób wykonujących ten zawód ani o ich kwalifikacjach, co dodatkowo utrudnia ocenę skali problemu.
RPO wystąpił do resortu zdrowia o dostosowanie przepisów wykonawczych do ustawy o zawodzie psychologa i o przedstawienie stanowiska w tej sprawie. Jeśli ministerstwo podejmie prace nad zmianami, mogą one uporządkować zasady wykonywania świadczeń psychoonkologicznych i wyraźniej rozdzielić kompetencje poszczególnych specjalistów.
Jak wygląda problem opisany przez RPO?
Na podstawie treści artykułu.
Najważniejsze rozbieżności w przepisach dotyczących psychoonkologów
| Obszar | Stan w ustawie o zawodzie psychologa | Stan w przepisach o świadczeniach psychoonkologicznych | Wątpliwość RPO |
|---|---|---|---|
| Kto może wykonywać zawód / świadczyć pomoc | Psycholog po jednolitych studiach magisterskich lub po studiach I i II stopnia zakończonych uzyskaniem kwalifikacji psychologa | Dopuszczane są także osoby z wykształceniem medycznym po studiach podyplomowych z psychoonkologii | Rozbieżność między ustawą a rozporządzeniem |
| Zakres pracy | Wyraźnie określony zawód psychologa | Wsparcie emocjonalne, diagnoza psychoonkologiczna, identyfikowanie zaburzeń psychicznych, formy terapii | Zakres zadań wymaga jednoznacznych kwalifikacji |
| Rekrutacja na studia podyplomowe | Nie dotyczy bezpośrednio | Przyjmowane są także osoby po pedagogice, pracy socjalnej i teologii | Pytanie o poziom kompetencji osób udzielających świadczeń |
| Dane o skali zjawiska | Brak danych | Brak dokładnych danych o liczbie osób i kwalifikacjach | Trudno ocenić skalę problemu |
Opracowanie własne na podstawie treści artykułu.
Słownik pojęć
- Psychoonkologia
- Dziedzina wspierająca psychicznie pacjentów onkologicznych i ich bliskich; obejmuje pracę nad lękiem, adaptacją do diagnozy i leczeniem skutków emocjonalnych choroby.
- Świadczenia psychoonkologiczne
- Pomoc udzielana pacjentom onkologicznym w obszarze wsparcia psychicznego, diagnozy psychoonkologicznej i wybranych form terapii.
- Diagnoza psychoonkologiczna
- Ocena potrzeb psychicznych i emocjonalnych pacjenta onkologicznego oraz identyfikacja możliwych zaburzeń wymagających interwencji.
- Ustawa o zawodzie psychologa
- Akt prawny określający, kto może legalnie wykonywać zawód psychologa i na jakich zasadach uzyskuje się kwalifikacje.
- Studia podyplomowe
- Forma kształcenia uzupełniającego, która nie zawsze zastępuje pełne przygotowanie kierunkowe do wykonywania zawodu regulowanego.
